การสร้างความร่วมมือและเครือข่ายเพลงบอก ในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

     การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการอนุรักษ์เพลงบอกในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช และ 2) สร้างกลไกความร่วมมือและการสร้างเครือข่ายเพลงบอกในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 28 คน ประกอบด้วย กลุ่มศิลปินเพลงบอกลุ่มน้ำปากพนัง กลุ่มปราชญ์ชุมชน กลุ่มภาครัฐและเอกชน การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มย่อย โดยใช้แบบสัมภาษณ์และแนวคำถามสำหรับการสนทนากลุ่มเป็นเครื่องมือในการวิจัย ข้อมูลที่ได้ถูกนำมาวิเคราะห์ด้วยวิธีการวิเคราะห์เนื้อหา เพื่อสังเคราะห์ประเด็นสำคัญที่เกี่ยวข้องกับการอนุรักษ์เพลงบอกและการสร้างกลไกความร่วมมือของเครือข่ายในพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช
     ผลการศึกษา พบว่า 1) การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์เพลงบอกผ่านการถ่ายทอดองค์ความรู้จากศิลปินเพลงบอกสู่เยาวชน การเข้าร่วมและสนับสนุนการแสดงเพลงบอกในงานประเพณีและกิจกรรมของชุมชน รวมถึงการส่งเสริมให้เยาวชนเข้าร่วมการแสดงและการแข่งขันในเวทีต่าง ๆ โดยได้รับการสนับสนุนจากหน่วยงานท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำให้เยาวชนเกิดการเรียนรู้ เห็นคุณค่า และสืบทอดศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่น 2) กลไกความร่วมมือและการสร้างเครือข่ายเพลงบอกในพื้นที่ เกิดจากความร่วมมือของ 3 ภาคส่วน ได้แก่ ภาครัฐ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และภาคประชาชน โดยมีการประสานความร่วมมือระหว่างศิลปินเพลงบอก ปราชญ์ชุมชน สถานศึกษา และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การจัดกิจกรรมถ่ายทอดองค์ความรู้และฝึกอบรมเยาวชน ข้อเสนอแนะ ควรส่งเสริมการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้และการถ่ายทอดเพลงบอกในชุมชน โดยความร่วมมือระหว่างองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงเรียน และศิลปินพื้นบ้าน เพื่อพัฒนาและสืบทอดองค์ความรู้สู่เยาวชนอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งควรสนับสนุนการสร้างเครือข่ายและเวทีการแสดงเพลงบอกในชุมชน พร้อมทั้งใช้สื่อเทคโนโลยีในการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์เพื่อขยายการรับรู้และการมีส่วนร่วมของสังคม