รูปแบบการฝึกอบรมแบบภควันตภาพ เพื่อเสริมสร้างทักษะการรู้ดิจิทัลของนักศึกษาเจเนอเรชัน Z
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การรู้ดิจิทัลเป็นทักษะสำคัญของผู้เรียนระดับอุดมศึกษา โดยเฉพาะนักศึกษาเจเนอเรชัน Z งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการของนักศึกษาปริญญาตรีเจเนอเรชัน Z ในกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏภาคใต้ต่อระบบฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างการรู้ดิจิทัล 2) สังเคราะห์และสรุปองค์ประกอบทักษะการรู้ดิจิทัลที่เหมาะสม 3) พัฒนารูปแบบการฝึกอบรมแบบภควันตภาพตามกรอบ CIPOF Model และ 4) ประเมินความเหมาะสมและความสอดคล้องของรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 1 จำนวน 388 คน ได้มาด้วยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยคือแบบสอบถามความต้องการมาตราส่วน 5 ระดับ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา (ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) การวิจัยดำเนินการ 4 ระยะ ได้แก่ สำรวจความต้องการ สังเคราะห์เอกสารจากฐานข้อมูล Scopus และ TCI และสรุปองค์ประกอบด้วยการสนทนากลุ่มผู้เชี่ยวชาญ พัฒนารูปแบบ และประเมินความเหมาะสมด้วยแบบประเมินมาตราส่วน 5 ระดับ
ผลการวิจัยพบว่า 1) นักศึกษามีความต้องการต่อระบบฝึกอบรมแบบภควันตภาพอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน 2) ทักษะการรู้ดิจิทัลสามารถสรุปเป็น 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ การสืบค้นข้อมูลและประเมินความน่าเชื่อถือ การสร้างสรรค์สื่อนวัตกรรมดิจิทัล การใช้เทคโนโลยีและเครื่องมือดิจิทัล และการสื่อสารและการทำงานร่วมกันออนไลน์ 3) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นอยู่บนกรอบ CIPOF ครอบคลุมโครงสร้างการฝึกอบรม แพลตฟอร์ม เนื้อหา กิจกรรม และการประเมินผล และ 4) ผู้เชี่ยวชาญประเมินว่ารูปแบบมีความเหมาะสมและความสอดคล้องอยู่ในระดับมากที่สุด สะท้อนว่ารูปแบบสามารถใช้เป็นกรอบในการออกแบบระบบฝึกอบรมเพื่อส่งเสริมการรู้ดิจิทัลในระดับอุดมศึกษาได้อย่างเหมาะสม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Ahmed, S. T., & Roche, T. (2021). Making the connection: Examining the relationship between undergraduate students’ digital literacy and academic success in an English medium instruction (EMI) university. Education and Information Technologies, 26(4), 4601–4620. https://doi.org/10.1007/s10639-021-10443-0
Arsarkij, J. (2025). The Digital Learning Ecosystem Model to Enhance Digital Literacy Skills of Learners in the Education Sandbox, Chiang Mai Province. Journal of Education, Prince of Songkla University, Pattani Campus, 36(3). (in Thai)
Audrin, C., & Audrin, B. (2022). Key factors in digital literacy in learning and education: a systematicliterature review using text mining. Education and Information Technologies, 27(6), 7395-7419. https://doi.org/10.1007/s10639-021-10832-5
Chituc, C. M. (2021). A Framework for Education 4.0 in Digital Education Ecosystems. In IFIP Advances in Information and Communication Technology (pp. 702–709). Cham, Switzerland: Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-030-85969-5_66
Hwang, G. J. (2014). Definition, framework and research issues of smart learning environments - a context-aware ubiquitous learning perspective. Smart Learning Environments, 1(1). https://doi.org/10.1186/s40561-014-0004-5
Jeffrey, L., Hegarty, B., Kelly, O., Penman, M., Coburn, D., & McDonald, J. (2011). Developing digital information literacy in higher education: Obstacles and supports. Journal of Information Technology Education:Research, 10(1), 383–413.
Kabakus, A. K., Bahcekapili, E., & Ayaz, A. (2025). The effect of digital literacy on technology acceptance: An evaluation on administrative staff in higher education. Journal of Information Science, 51(4), 930–941. https://doi.org/10.1177/01655515231160028
Kadek Suartama, I., Setyosari, P., Sulthoni, & Ulfa, S. (2025). Development of ubiquitous learning environment based on moodle learning management system. International Journal of Interactive Mobile Technologies, 14(4), 182–204. https://doi.org/10.3991/ijim.v14i14.11775
Leekitchwatana. P. (2025). Research Methods in Education. (14 th Rev.Ed.). Bangkok: MEAN Service Supply Limited Partnership. (in Thai)
Mardiana, H. (2024). Perceived Impact of Lecturers’ Digital Literacy Skills in Higher Education Institutions. SAGE Open, 14(3). https://doi.org/10.1177/21582440241256937
Mertala, P., López-Pernas, S., Vartiainen, H., Saqr, M., & Tedre, M. (2024). Digital natives in the scientific literature: A topic modeling approach. Computers in Human Behavior, 152. https://doi.org/10.1016/j.chb.2023.108076
Morsorn, T. (2026). Development of Ubiquitous Training System to Enhance Digital Literacy for Undergraduate Students of Southern Region Rajabhat Universities. (Unpublished doctoral dissertation). Thaksin University, Faculty of Education, Educational Technology and Communications (in Thai)Ng, W. (2012). Can we teach digital natives digital literacy?. Computers and Education, 59(3), 1065-1078. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2012.04.016
Nguyen, L. A. T., & Habók, A. (2024). Tools for assessing teacher digital literacy: a review. Journal of Computers in Education, 11(1), 305–346. https://doi.org/10.1007/s40692-022-00257-5Office of the Permanent Secretary for Higher Education, Science, Research and Innovation. (2022). Student information. Retrieved 2022, May 2, from https://info.mhesi.go.th/stat_std_new.php
(in Thai)
Pinto-Llorente, A. M., & Izquierdo-Álvarez, V. (2024). Digital Learning Ecosystem to Enhance Formative Assessment in Second Language Acquisition in Higher Education. Sustainability (Switzerland), 16(11). https://doi.org/10.3390/su16114687
Reddy, P., Chaudhary, K., & Hussein, S. (2023). A digital literacy model to narrow the digital literacy skills gap. Heliyon, 9(4). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2023.e14878
Smith, E. E., & Storrs, H. (2023). Digital literacies, social media, and undergraduate learning: what do students think they need to know?. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 20(1). https://doi.org/10.1186/s41239-023-00398-2
Suwanroj, T., Leekitchwatana, P., & Pimdee, P. (2019). Confirmatory factor analysis of the essential digital competencies for undergraduate students in thai higher education institutions. Journal of Technology and Science Education, 9(3), 340–356. https://doi.org/10.3926/JOTSE.645
Suwanroj, T. & Saeung, O. (2022). New Normal Appropriate Learning Model: 2NAL Model during COVID-19 Pandemic for Undergraduates of Thai Educational Institutions. Journal of Engineering Education Transformations., 35(4), pp. 31–41. https://doi.org/10.16920/jeet/2022/v35i4/22102
Tinmaz, H., Lee, Y. T., Fanea-Ivanovici, M., & Baber, H. (2022). A systematic review on digital literacy. Smart Learning Environments, 9(1). https://doi.org/10.1186/s40561-022-00204-y
Van Audenhove, L., Vermeire, L., Van den Broeck, W., & Demeulenaere, A. (2024). Data literacy in the new EU DigComp 2.2 framework how DigComp defines competences on artificial intelligence, internet of things and data. Information and Learning Science, 125(5–6), 406-436. https://doi.org/10.1108/ILS-06-2023-0072
Wolff, C., Reimann, C., Mikhaylova, E., Aldaghamin, A., Pampus, S., & Hermann, E. (2021). Digital Education Ecosystem (DEE) for a Virtual Master School. In SIST 2021 - 2021 IEEE International Conference on Smart Information Systems and Technologies. Institute of Electrical and Electronics Engineers Inc. https://doi.org/10.1109/SIST50301.2021.9465914
