มูลเหตุของความตั้งใจเดินทางท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณของนักท่องเที่ยวชาวไทย: การศึกษาเชิงคุณภาพในเส้นทางนาคี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหามูลเหตุของความตั้งใจเดินทางท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณของนักท่องเที่ยวชาวไทยในเส้นทางนาคี รูท โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกนักท่องเที่ยวชาวไทยที่มีประสบการณ์หรือมีความตั้งใจเดินทางท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณในเส้นทางนาคี รูท จำนวน 10 คน คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเฉพาะเจาะจง และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า มูลเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดความตั้งใจเดินทางท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณ ประกอบด้วย 4 มิติหลัก ได้แก่ (1) แรงจูงใจภายใน (2) การรับรู้ต่อปลายทาง (3) อิทธิพลของกลุ่มอ้างอิง และ (4) ปัจจัยกระตุ้นจากบริบทภายนอก โดยความตั้งใจเดินทางท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณไม่ได้เกิดจากแรงจูงใจส่วนบุคคลเพียงอย่างเดียว หากแต่เป็นผลของกระบวนการสร้างความหมายที่เกิดจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยภายในและภายนอกของผู้เดินทาง ผลการศึกษายังนำไปสู่การสังเคราะห์แบบจำลองบูรณาการเชิงกระบวนการของการสร้างความหมายของความตั้งใจเดินทางท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณ จากข้อค้นพบดังกล่าวงานวิจัยนี้ จึงเสนอแนะแนวทางในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณ โดยเน้นการสื่อสารอัตลักษณ์และเรื่องราวทางวัฒนธรรมของพื้นที่ การเสริมสร้างภาพลักษณ์ของปลายทาง ทั้งในมิติด้านการรับรู้และอารมณ์ความรู้สึกการใช้เครือข่ายทางสังคมในการสื่อสารการท่องเที่ยวอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการพัฒนาปัจจัยสนับสนุนด้านบริการและประสบการณ์การท่องเที่ยว เพื่อเสริมสร้างคุณค่าและความหมายของการเดินทางเชิงจิตวิญญาณของนักท่องเที่ยว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1) บทความนี้เป็นลิขสิทธิ์ของสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แต่ความคิดเห็นและเนื้อหาเป็นของผู้แต่ง
2) ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้แต่งบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอก แต่ให้ระบุถึงการอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
Ajzen, I. & Fishbein, M. (1980). Understanding Attitudes and Predicting Social Behavior. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
Baloglu, S., & McCleary, K. W. (1999). A model of destination image formation. Annals of Tourism Research, 26(4), 868–897. https://doi.org/10.1016/S0160-7383(99)00030-4
Belber, B. G. (2024). Travel motivations of spiritual tourists. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(4), 2552–2571. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1499
Chanted, M. & Lakpetch P., (2025). Religious Factors Affecting Thai Tourists' Perceived Value in Spiritual Tourism within the Central Chao Phraya River Lifestyle Tourism Development Cluster. Social Sciences Research and Academic Journal, 20(1), 225.240.
Cheer, J. M., Belhassen, Y., & Kujawa, J. (2017). The search for spirituality in tourism: Toward a conceptual framework for spiritual tourism. Tourism Management Perspectives, 24, 252–256. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2017.07.018
Chen, J., Wu, X., Luo, Y., & Liu, K. (2025). The impact mechanism of social network information on tourism travel: an empirical analysis based on internet celebrity cities. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-16. https://www.nature.com/articles/s41599-025-05892-8
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2017). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage Publications.
Echtner, C. M., & Ritchie, J. R. B. (1991). The meaning and measurement of destination image. Journal of Tourism Studies, 2(2), 2–12.
Fakyen, A. (2024). The Development of Spiritual tourism Routes to Promote Cultural Heritage Conservation in NakhonPathom [การพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมในจังหวัดนครปฐม]. Journal of Multidisciplinary in Humanities and Social Sciences, 7(6), 3338-3358. (in Thai)
Frankl, V. E. (1985). Man's search for meaning. Simon and Schuster.
Future Market Insights. (2024). Faith-based Tourism Market (2024 - 2034). https://www.futuremarketinsights.com/reports/faith-based-tourism-sector-overview
Guest, G., Namey, E., & Mitchell, M. (2013). Collecting qualitative data: A field manual for applied research. Sage Publications.
Halim, M. S. A., Tatoglu, E., & Hanefar, S. B. M. (2021). A review of spiritual tourism: A conceptual model for future research. Tourism and Hospitality Management, 27(1), 119–141. https://doi.org/10.20867/thm.27.1.8
Huang, X., Wang, P., & Wu, L. (2024). Well-being through transformation: An integrative framework of transformative tourism experiences and hedonic versus eudaimonic well-being. Journal of Travel Research, 63(4), 974-994. https://doi.org/10.1177/00472875231171670
Keadplang, K. (2019). An increased business opportunity of wellness tourism as premium tourist destination in Asian countries. Cultural Approach, 20(37), 102-109.
Krutwaysho, O., Artwicha, P., Saetan, W., Laohajaratsang C., & Treesuk, W. (2022). Spiritual Tourism Routes Relating to Thai Ways of Belief in Chiang Mai [เส้นทางการท่องเที่ยวเชิงจิตวิญญาณเชื่อมโยงวิถีความเชื่อไทยในจังหวัดเชียงใหม่]. Christian University Journal, 28 (3), 1-19. (in Thai)
Laeheem, K., Boonwanno, S., Tepsing, P., Chitwiboon, P., & Yeetin, P. (2024). Betong: Creation of a community-based cultural resource tourism map [เบตง: การสรรสร้างแผนที่ท่องเที่ยวจากทรัพยากรทางวัฒนธรรมโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน]. Journal of Social Research and Review, 47(2), 272531. (in Thai)
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage Publications.
Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage Publications.
Mishra, D., & Maheshwari, N. (2025). Spiritual tourism development: A comprehensive synthesis for sustainable destination planning and growth. Journal of Islamic Marketing, 16(2), 606-626. https://doi.org/10.1108/JIMA-12-2023-0400
Nadee, W., Kaewkitipong, L., Ractham, P., & Sayruamyat, S. (2024). An Investigation of the Intention to Visit Smart Tourism Destinations: Domestic Travelers vs. International Travelers. Sustainability, 16(23), 10484. https://doi.org/10.3390/su162310484
Ngoc, H. N., & Anh, L. T. N. (2024). An insights of tourist motivation and implications for tourism marketing plan. International Journal of Research and Innovation in Social Science, 8(7), 1407-1418
Office of the National Economic and Social Development Council. (2023). Mutelu: Opportunities for Promoting Faith-Based Tourism [มูเตลู: โอกาสในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงความเชื่อ]. https://www.nesdc.go.th/ (in Thai)
Panawong, C. (2020). Qualitative research methodology: From theory to practice [ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ จากแนวคิดทฤษฎีสู่การปฏิบัติ] (2nd ed.). Naresuan University. (in Thai)
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). Sage Publications.
Phansaita, N. (2020). Elder Tourists Behavioral Intention in Wellness Tourism: A Case Study of Tourists in Elderly Club, Bangkok [ความตั้งใจเชิงพฤติกรรมในการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพของนักท่องเที่ยวสูงอายุ: กรณีศึกษานักท่องเที่ยวในชมรมผู้สูงอายุ กรุงเทพมหานคร]. Academic Journal of Humanities and Social Sciences Burapha University, 28(1), 168-194. (in Thai)
Rohman, F., Hussein, A. S., Hapsari, R., & Tamitiadini, D. (2023). Investigating spiritual tourism experience quality, destination image, and loyalty: the mediating role of perceived sacredness and subjective wellbeing. Tourism and Hospitality Management, 29(1), 133-145. https://doi.org/10.20867/thm.29.1.11
Şahin, İ., & Güzel, F. Ö. (2024). Dimensions of spirituality in tourism: Developing the spiritual tourism experience scale (STES). Journal of Destination Marketing & Management, 34, 100955. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2024.100955
Samanketgon, P. (2023). A Study of Tourist Experience for Developing of Religious Tourism in Thailand [การศึกษาประสบการณ์นักท่องเที่ยวเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงศาสนาในประเทศไทย]. Journal of Legal Entity Management and Local Innovation, 9(8), 256-270. (in Thai)
Sari, P. R., Helmi, A., & Komaladewi, R. (2023). Travel Intention in Following of New Normal Era: The Role of Perceived Risk, Travel Motivation and Travel Constraints. Budapest International Research and Critics Institute-Journal (BIRCI-Journal), 6(1), 411-423. https://doi.org/10.33258/birci.v6i1.7472
Schiffman, L. G., & Kanuk, L. L. (2007). Consumer behavior (9th ed.). Prentice Hall.
Schiffman, L. G., & Wisenblit, J. L. (2019). Consumer behavior (12th ed.). Pearson.
Soares, N., Lima, J., & Borges, M. R. (2024). Spiritual tourism: A literature review to encourage reflection on emerging concerns. Tourism: An International Interdisciplinary Journal, 72(4), 660–672. https://doi.org/10.37741/t.72.4.12
Soonsan, N., & Sukahbot, S. (2019). Testing the role of country and destination image effect on satisfaction and revisit intentions among Western travellers. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 8(4), 1–14.
Sukaatmadja, I., Yasa, N. N. K., Rahanatha, G. B., Rahmayanti, P. L. D., Santika, I. W., & Tirtayani, I. (2024). The role of spiritual destination image in mediating attachment to virtual tours and social media promotion on return visit intentions. International Journal of Data & Network Science, 8(2), 1035-1046. https://doi.org/10.5267/j.ijdns.2023.12.004
Thao, N. V. H., Thang, N. Q., & Trung, D. B. (2025). The role of social media influencers with regard to enhancing revisit intention among spiritual tourists. International Journal of Research Studies in Education, 14(3), 55–69. https://doi.org/10.5861/ijrse.2025.25821
Zhou, Y., Liu, L., Han, S., & Sun, X. (2023). Comparative analysis of the behavioral intention of potential wellness tourists in China and South Korea. Humanities and Social Sciences Communications, 10, 489.
