ตลาดวัวในฐานะวัฒนธรรม: ผู้กระทำการ ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม และเศรษฐกิจตลาด กรณีศึกษาตลาดบ้านเชียงหวาง อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้ ศึกษาตลาดวัวโดยใช้แนวคิดตลาดในฐานะวัฒนธรรม ที่มีผู้กระทำการในการสร้างปฏิสัมพันธ์ทางสังคมในระบบเศรษฐกิจตลาด โดยใช้แนวทางชาติพันธุ์วรรณนาสังเกตการณ์ตลาดบ้านเชียงหวาง ตำบลสำราญ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร การศึกษานี้พบว่าตลาดวัวแห่งนี้เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจสำคัญในภูมิภาคและการค้าข้ามพรมแดน โดยมีผู้กระทำการหลายกลุ่ม ได้แก่ เกษตรกรผู้เลี้ยงวัว นายฮ้อยหรือพ่อค้าคนกลาง ผู้ซื้อวัวรายใหญ่จากฟาร์ม และผู้ซื้อจากต่างประเทศ เช่น จากเวียดนามและกัมพูชา รวมถึงหน่วยงานภาครัฐ และผู้ค้าขายสินค้าอื่น ๆ ในตลาด ผู้กระทำการในตลาดวัวมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคมที่สะท้อนถึงกฎเกณฑ์และบทบาทของแต่กลุ่มผู้กระทำการ ที่ต้องเรียนรู้ในการซื้อขายซึ่งเป็นการยอมรับร่วมกันในระดับท้องถิ่น ขณะเดียวกันก็สะท้อนแนวคิดเศรษฐกิจตลาด กล่าวคือตลาดไม่ได้คงความเป็นสถาบันที่เป็นทางการเสมอไป เช่น การกำหนดราคาขายที่ไม่ตายตัวเพื่อให้เกิดการต่อรอง นอกจากนี้ ตลาดเป็นสถาบันที่สะท้อนวัฒนธรรม ภาษาจึงเป็นส่วนหนึ่งของความแตกต่างทางวัฒนธรรมในตลาด การเข้าใจภาษาในการสื่อสารไม่อาจทำให้ประสบความสำเร็จในการค้าขายได้ทั้งหมด หากผู้ค้าขายต้องมีความเข้าใจในภาษาอื่นที่ไหลเวียนในตลาด ไม่ว่าจะเป็นภาษาในการซื้อขายวัวที่เฉพาะเจาะจงหรืออวัจนภาษาที่ทำให้เข้าใจการค้าและได้เปรียบในการต่อรองราคา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1) บทความนี้เป็นลิขสิทธิ์ของสถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แต่ความคิดเห็นและเนื้อหาเป็นของผู้แต่ง
2) ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้แต่งบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสารวิจัยสังคมและปริทัศน์ สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กองบรรณาธิการไม่สงวนสิทธิ์ในการคัดลอก แต่ให้ระบุถึงการอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
Abolafia, M. Y. (1998). Markets as cultures: An ethnographic approach. The Sociological Review, 46(1), 69–82. https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.1998.tb03470.x
Animal Epidemics Act, B.E. 2015. [พระราชบัญญัติโรคระบาดสัตว์ พ.ศ. 2558]. https://legal.dld.go.th/web2012/news/P15/law/13214020358.pdf (in Thai)
Bestor, T. C. (2001) Markets: Anthropological aspects. In N.J. Smelser & P.B. (Eds.), International encyclopedia of the social and behavioral sciences (pp. 9227–9231). Elsevier.
Boon-Long, C. (2022). Gem market in Thailand: An ethnography of sliding price system of sapphire price in Thailand. [ตลาดอัญมณีไทย: ชาติพันธุ์วรรณนาราคาเลื่อนไหลของราคาพลอยประเทศไทย] Thammasat University. https://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2022/ TU_2022_6208030590_17727_27472.pdf (in Thai)
Bowornsak, P. (2025) Nai-hoi, rich traders in the Isan land, trading off with endurance. [นายฮ้อย นักค้าผู้ร่ำรวยแห่งแดนอีสานที่ต้องแลกมาด้วยความทรหด]. Silpa-Mag (Art & Culture), https://www.silpa-mag.com/history/article_157578 (in Thai)
Çakır, I. D. (2022). Negotiation of resources in everyday activities of a multilingual Berlin street market: A linguistic ethnography approach. Multilingua, 42(3), 395–420. 10.1515/multi-2021-0065
Chaisinganond, S. (2006). Introduction in . Market in lives, lives in markets. [บทนำ ตลาดในชีวิต ชีวิตในตลาด] Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. (in Thai)
Department of livestock development. (2015). Information on cattle periodic market management, 2015. [ข้อมูลการจัดตลาดนัดโค–กระบือ ปี 2558]. https://extension.dld.go.th/webnew/images/stories/livestocksituation/cattlebuffmarket2015031702.pdf (in Thai)
Draper, J. (2015). Ethnography: Principles, practice and potential. Nursing Standard, 29(36), 36–41.https://journals.rcni.com/nursing-standard/ethnography-principles-practice-and-potential-ns.29.36.36.e8937
Geertz, C. (1978). The bazaar economy: Information and search in peasant marketing. The American Economic Review, 68(2), 28-32. jstor.org/stable/1816656
Hammersley, M., & Atkinson, P. (2007). Ethnography: Principles in practice (3rd ed.). Routledge.
Jaidee, K. (2024). Cross-border cattle trade: Livelihoods and living strategies towards communicable diseases in animals of cow farmers and traders in Maesot District, Tak Province [การค้าวัวข้ามพรมแดน: วิถีชีวิตและยุทธศาสตร์การดำรงชีพต่อมาตรการป้องกันโรคติดต่อในสัตว์ของเกษตรกรและผู้ค้าในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก] Naresuan University. (in Thai)
Kitirianglarp, K. & Kantha, P. (2020). Brokerage in the transborder cattle trade: Semi-formal trade, risks and inequality of power. [ระบบนายหน้าค้าวัวควายข้ามแดน: การค้าแบบกึ่งทางการ ความเสี่ยง และอำนาจที่เหลื่อมล้ำ]. Political Science and Public Administration Journal, 11(2), 141-160. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/polscicmujournal/article/view/242741/168302 (in Thai)
Kongtaweesak, P. (2010). Market and ethnicity: The origin and rhythm of Chiang Mai Night Bazaar. [ตลาดกับชาติพันธุ์: กำเนิดและลีลาของเชียงใหม่ไนท์บาซาร์]. Journal of Social Sciences, 22(2), 159–180. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jss/article/view/171476 (in Thai)
Kruekamai, W. (2000). Management system of trading occupation at Thung Fa Bot Cattle Market, San Pa Tong District, Chiang Mai Province. [ระบบการจัดการอาชีพค้าขายในกาดงัวทุ่งฟ้าบด อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่] Chiang Mai University.
Ministry of Agriculture and Cooperatives’ regulations. (2020). Approval of importation transit transshipment of animals or carcass. [กฎกระทรวง การนำเข้า ส่งออก หรือนำผ่านราชอาณาจักรซึ่งสัตว์หรือซากสัตว์ พ.ศ. 2563] https://aqi.dld.go.th/webnew/images/stories/00Epidemic/Regulation/k031.pdf (in Thai)
Mukdawijitra, K.K. (2006). Cultural codes in the shopping: Telling stories about trades, women’s lives, and society in the Bac Qua Market, Hanoi. [รหัสทางวัฒนธรรมของการจับจ่าย: เล่าเรื่องการค้าขาย ชีวิตผู้หญิง และสังคมในตลาดสดแบ๊คควา –ฮานอย]. Princess Maha Chakri Sirindhorn Anthropology Centre. (in Thai)
Ounchanum, P. (2017). Promoting the spatial identity of Keng Tung Market affected by dynamic change in Tai cultural economic zone [การส่งเสริมอัตลักษณ์เชิงพื้นที่ของกาดหลวงเชียงตุงภายใต้พลวัตการเปลี่ยนแปลงเขตเศรษฐกิจวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ไท] (Research report). Chiang Mai University. (in Thai)
Phoklang, J. & Daorueang, N. (2022). Cattle-buffalo trade network construction in Northeast of Thailand: A case study of nai-hoi in Ban Nong Kae Community, Rob Muang Sub-district, Muang District, Roi Et Province, During 2007-2021. [การสร้างเครือข่ายการค้าโค–กระบือในภาคอีสาน: กรณีศึกษานายฮ้อยชุมชนบ้านหนองแก ตำบลรอบเมือง อำเภอเมือง จังหวัดร้อยเอ็ด]. Journal of MCU Kanchana Review, 2(2), 105–115. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Kanchana-editor/article/view/256796/174577 (in Thai)
Songkaphan, S., Boonrat, S., & Boonrat, W. (2016). Conservation and local wisdom of sister cattle in the Loei Province. [การอนุรักษ์และการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนเลี้ยงโคในจังหวัดเลย] (in Thai)
Taotawin, N. & Taotawin, P. (2020). Cross-border trade network in Thai-Laos borderland. [เครือข่ายการค้าข้ามพรมแดนในพื้นที่ชายแดนไทย-ลาว]. Political Science and Public Administration Journal, 11(1), 215–244. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/polscicmujournal/article/view/172015/165721 (in Thai)
Yano, T., Premashthira, S., Dejyong, T., Tangtrongsup, S., & Salman, M.D. (2018). The effectiveness of a Foot and Mouth Disease outbreak control programme in Thailand 2008–2015: Case studies and lessons learned. Veterinary Sciences, 5(101), doi:10.3390/vetsci5040101
Yarangsee, Y., Suwan, M., Panyanuwat, A. & Chitwicharn, C. (2014). Thai-Lao cattle trading network. [เครือข่ายการค้าโคไทย–ลาว]. Journal of Social Academic, 8(1), 1–10. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/social_crru/article/view/80544/64150 (in Thai)
