ระบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดแบบสมัครใจ : สภาพการดำเนินงาน ปัญหาและความต้องการพัฒนาระบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดแบบสมัครใจของโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 8
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการดำเนินงาน ปัญหา และความต้องการพัฒนาระบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดแบบสมัครใจของโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 8 ประชากรในการวิจัย คือ ผู้ปฏิบัติงานด้านการบำบัดฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดแบบสมัครใจของโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 8 จำนวน 176 คน คำนวณขนาดตัวอย่างโดยใช้สูตรของยามาเน่ได้จำนวน 122 คน ทำการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการวิจัย วิเคราะห์ข้อมูลโดยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน
ผลการวิจัยพบว่า ระบบการบำบัดฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดแบบสมัครใจของโรงพยาบาลในเขตสุขภาพที่ 8 มีสภาพการดำเนินงานภาพรวมในระดับดี โดยมีการปฏิบัติระดับดีมากในด้านระบบบริการ ส่วนด้านอื่น ๆ มีการปฏิบัติในระดับดี มีปัญหาระดับมากในด้านกำลังคนด้านสุขภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือมีบุคลากรน้อยแต่มีภาระงานมาก และการจัดสรรบุคลากรตามกรอบโครงสร้างยังไม่ครอบคลุม ระบบนี้มีความต้องการพัฒนาด้านธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมมากที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือการมีภาคีเครือข่ายภายในและภายนอกหน่วยงาน รวมถึงการสนับสนุนให้ครอบครัวและชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ซึ่งสภาพการดำเนินงานมีความสัมพันธ์กับปัญหาและความต้องการพัฒนาระบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงสาธารณสุข. (2561). คู่มือการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service plan) สาขายาเสพติด. บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง.
กระทรวงสาธารณสุข. (2563). คู่มือการพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service plan) สาขายาเสพติด. บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง.
กระทรวงสาธารณสุข. (2564). รายงานผลการดำเนินงานศูนย์อำนวยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติดกระทรวงสาธารณสุข ประจำปีงบประมาณ 2564. สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์.
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ระบบข้อมูลบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติดของประเทศ. สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด. https://antidrug.moph.go.th/
จุฑารัตน์ ชมพันธุ์. (2556). ธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของประชาชนในกระบวนการตัดสินใจในโครงการพัฒนา. วารสารการจัดการสิ่งแวดล้อม, 9(1), 85-106.
ทรรศดา มะลิขาว. (2560). บทบาทของผู้พิพากษาในการบำบัดฟื้นฟูผู้เสพหรือผู้ติดยาเสพติด [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เนตรนภิส สุชนวนิช. (2563). สถานการณ์ของระบบข้อมูลและสารสนเทศด้านยาในประเทศไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 29(ฉบับพิเศษ), 112-128.
นาวิน แพทยานันท์, และอ้อทิพย์ ราษฎร์นิยม. (2554). การวิเคราะห์ต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ในการรับการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติด ณ สถาบันธัญญารักษ์. Journal of Medicine and Health Sciences Faculty of Medicine, Srinakharinwirot University, 18(1), 8-20.
มานพ คณะโต. (2558). คู่มือองค์ความรู้ระบบเฝ้าระวังปัญหายาเสพติด (พิมพ์ครั้งที่ 3). สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด.
วารุณี ม่วงเอี่ยม, และศุภสิทธิ์ เลิศบัว. (2565). รูปแบบการบริหารจัดการกระบวนการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้เสพติดยาเสพติดในพื้นที่เขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก. วารสารปาริิชาต มหาวิทยาลััยทัักษิิณ, 35(3), 91-109.
วนิตตา พิทยาเรืองนนท์, และอารณีย์ วิวัฒนาภรณ์. (2565). ปัญหาในการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติด กรณีศึกษาในสถานพยาบาลของรัฐ. วารสารวิจัยธรรมศึกษา, 5(2). https://so07.tci-thaijo.org/index.php/dsr/article/view/1749/1381
วุฒิกร ยุพาวัฒนะ. (2562). การเข้าใจความรู้สึกของพนักงานในการปฏิบัติงานที่มีประสิทธิภาพเพื่อการเพิ่มผลิตภาพที่มีประสิทธิผลสูงสุดขององค์กร. วารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2(1), 17-34. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/ibas/article/view/156758
ศรัณยู โสสิงห์. (2559). ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการบำบัดรักษาผู้ติดยาเสพติดในระบบสมัครใจ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยศรีปทุม
สุพล ลิมวัฒนานนท์, วิโรจน์ ตั้งเจริญเสถียร, และภูษิต ประคองสาย. (2554). การลดความยากจน จากรายจ่ายด้านสุขภาพ: ผลลัพธ์ของหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าในประเทศไทย. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 5(1), 25-31.
อัครพล คุรุศาสตรา, และจอมขวัญ รุ่งโชติ. (2562). การปฏิรูปด้านบำบัดฟื้นฟูยาเสพติด แนวทางที่เหมาะสมสำหรับกระทรวงสาธารณสุข. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 15(2), 3-12. https://thaidj.org/index.php/jdhss/article/ view/7978/11781
อัมพร ลีลากุล, วิมาลา เจริญชัย, วิไลรัตน์ สะสมผลสวัสดิ์, ฉวีรักษ์ ลีลา, กนกกาญจน์ วิโรจน์อุไรเรือง, และดารารัตน์ อุ่นศรี. (2554). โครงการพัฒนารูปแบบการบำบัดฟื้นฟูผู้เสพยาเสพติดแอมเฟตามีนด้วยคุณธรรม “รักเหนือรัก” สาราณียธรรม 6 ระดับศีล 5. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 27(3), 30-43.
Hechanova, Ma.R.M., Teng-Calleja, M., Canoy, N.A., & de Guzman, J.M. (2022). Community-based drug rehabilitation and care in Philippine local governments: Enablers, barriers, and outcomes. International Perspectives in Psychology: Research, Practice, Consultation, 12(1), 26-37.
Koo, M., & Yang, S.. (2025). Likert-Type Scale. Encyclopedia 2025, 5(18), 1-11.
Mpanza, D.M., Govender P., Voce, A. (2021). Aftercare services to people with substance use disorders: Analysis of South African policy. Drugs: Education, Prevention and Policy, 28(2), 138-155.
Trang, N. T., Hoe, H. D., Anh, N. H., Thuy, D. T. T., & Bart, G. (2024). If they get out of drug rehab centers, they're on their own: Opportunities and challenges for people released from compulsory drug rehabilitation centers to communities in Vietnam. International Journal of Drug Policy, 128, 104443.
World Health Organization. (2010). Monitoring the Building Block of Health Systems: A Handbook of Indicators and Their Measurement Strategies. WHO.
World Health Organization, & United Nations Office on Drugs and Crime. (2020). International standards for the treatment of drug use disorders: vised edition incorporating results of field-testing. WHO. https://iris.who.int/handle/10665/331635.