การศึกษาสภาพและแนวทางในการพัฒนาโรงเรียนให้เป็นโรงเรียนแห่งความสุข  สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1

สโรชา นวลพุ่ม; ถาวร เส้งเอียด; ปิยะนาถ บุญมีพิพิธ

ผู้แต่ง

สโรชา นวลพุ่ม นักศึกษาปริญญาโท หลักสูตรครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง
ถาวร เส้งเอียด อาจารย์ประจำ, หลักสูตรครุศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง
ปิยะนาถ บุญมีพิพิธ อาจารย์ที่ปรึกษาร่วม, มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการเป็นโรงเรียนแห่งความสุขของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1 2) เปรียบเทียบการเป็นโรงเรียนแห่งความสุขตามการรับรู้ของครูผู้สอน จำแนกตามระดับการศึกษา ประสบการณ์การทำงาน และขนาดของโรงเรียน และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาโรงเรียนให้เป็นโรงเรียนแห่งความสุข กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูผู้สอนจำนวน 314 คน ได้จากการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาด้วยค่า IOC ระหว่าง 0.67–1.00 และค่าความเที่ยง 0.98 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การแจกแจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการวิเคราะห์เนื้อหา ข้อมูลเชิงคุณภาพเก็บด้วยแบบบันทึกการสนทนากลุ่มจากผู้บริหารโรงเรียนดีเด่นจำนวน 8 ท่าน

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการเป็นโรงเรียนแห่งความสุขโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่าด้านสถานที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านกระบวนการ และด้านคน 2) ผลการเปรียบเทียบตามการรับรู้ของครูผู้สอน พบว่าครูที่มีระดับการศึกษาแตกต่างกัน มีความคิดเห็นแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยด้านกระบวนการและสถานที่แตกต่างที่ระดับ .05 ส่วนด้านคนแตกต่างที่ระดับ .01 3) แนวทางการพัฒนาโรงเรียนแห่งความสุขประกอบด้วย 3 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านคน เน้นการทำงานเป็นทีม การบริหารแบบมีส่วนร่วม (2) ด้านกระบวนการ มุ่งพัฒนาวิสัยทัศน์ การจัดการเรียนรู้ที่เน้นการปฏิบัติจริง และ (3) ด้านสถานที่ คำนึงถึงความปลอดภัย ความสะอาด และน่าอยู่

เอกสารอ้างอิง

กมลพรรณ เอกณรงค์. (2560). แนวทางการพัฒนาการบริหารโรงเรียนอนุบาลเอกชนให้เป็นโรงเรียนแห่งความสุข. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2017.994

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 116(74 ก), 1–23. https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2542/A/074/1.PDF

ชวนชม ชินะตังกูร, ศิริชัย ชินะตังกูร และสมใจ เดชบำรุง. (2560). ความสุขในการทำงานของบุคลากรการศึกษา สังกัดสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 9(2), 26–39.

ชินกฤต ศรีสุข, วราภรณ์ ไทยมา, และสิรินธร สินจินดาวงศ์. (2567). การพัฒนากลยุทธ์การบริหารโรงเรียนแห่งความสุข สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(7), 445–463. https://so02.tcithaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/271842

ณัฐพงษ์ น้อยโคตร. (2565). แนวทางการพัฒนาสถานศึกษาสู่องค์กรแห่งความสุข สังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม).

เตือนใจ คล้ายแก้ว. (2560). แนวทางการบริหารงานบุคคลของโรงเรียนในจังหวัดพิจิตร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 41. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฎนครสวรรค์).

ภวรรณตรี บุญเลี้ยง และ วัลลภา อารีรัตน์. (2566). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อโรงเรียนแห่งความสุข สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2. วารสารการบริหารกาศึกษาและภาวะผู้นำ, 12(45), 196–204.

ภัทรพล สายแวว. (2564). แนวทางการส่งเสริมองค์กรแห่งความสุขของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี).

มยุรี อินทรโชติ, ศิริพร ทองแก้ว, และสุบิน ยุระรัช. (2567). แนวทางการขับเคลื่อนโรงเรียนแห่งความสุขสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. Journal of Buddhist Education and Research, 10(4), 155–169.

รังสฤษฏ์ บุญอาจ. (2561). ประสิทธิผลการบริหารโรงเรียนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงของสถานศึกษาพอเพียงต้นแบบ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ).

โรงเรียนบ้านหัวทะเล (ผ่องประชาสรรค์). (2565). แนวทางการดำเนินงานความปลอดภัยของสถานศึกษา.

วัลลภา องคไทร. (2561). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการส้างองค์กรแห่งความสุขในโรงเรียนประถมศึกษา อำเภอนครชัยศรี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 2. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาศึกษาศาสตร์, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช).

วิสุทธิณี ธานีรัตน์ และ ชัยยา น้อยนารถ. (2563). การศึกษาความพร้อมของโรงเรียนในการพัฒนาเพื่อก้าวสู่การศึกษาไทยแลนด์ 4.0 ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตรัง. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 15(1), 88–103

วีระพงษ์ ก้านกิ่ง และชวนคิด มะเสนะ. (2560). สภาพและปัญหาการบริหารงบประมาณของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 29. วารสารราชธานีนวัตกรรมทางสังคมศาสตร์, 1(1), 41–58.

ศิรินทร์ทิพย์ วงศ์พรม. (2564). แนวทางการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศในการบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์).

สุทธิรัตน์ แช่มช้อย. (2560). ความสัมพันธ์ระหว่างกระบวนการบริหารงานโรงเรียนกับประสิทธิผลของการจัดสภาพแวดล้อมในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎ์ธานี).

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 1. (2564). แผนปฏิบัติการประจำปี พ.ศ. 2564.

________. (2565). แผนปฏิบัติการประจำปี พ.ศ. 2565.

สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567.

สำนักงานมาตรฐานการศึกษาและการพัฒนาการเรียนรู้. (2564). ข้อเสนอระบบการเรียนรู้ที่ตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคตในปี 2040.

สำนักงานยูเนสโก กรุงเทพฯ. (2016). โรงเรียนแห่งความสุข! กรอบแนวคิดเพื่อความเป็นอยู่ที่ดีของผู้เรียนในภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก (ฉบับย่อ).

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560ก). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566-2570.

อาทิตยา ศักดิ์จันทร์. (2560). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการส่งเสริมกระบวนการคิดเชิงระบบกับความสำเร็จ ในการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาตามความคิดเห็นของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 11 ในจังหวัดชุมพร. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี).

อุทัยวรรณ ศรีรัตน์. (2562). การเป็นโรงเรียนแห่งความสุขโรงเรียนชุมชนบ้านหนองฝ้าย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร).

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities.Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308