ความสัมพันธ์ระหว่างสัมพันธภาพในครอบครัวกับความวิตกกังวล ความกลัว ของเด็กวัยเรียนที่ศึกษาในระบบเรียนรวม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต 1

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง เพื่อศึกษาระดับความวิตกกังวล ความกลัว และสัมพันธภาพในครอบครัว ของเด็กวัยเรียนที่ศึกษาในระบบเรียนรวม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต1  โดยเก็บข้อมูลจากเด็กวัยเรียนที่มีอายุระหว่าง 9-12 ปี จำนวน 429 คน และผู้ดูแลหลักของเด็กจำนวน 429 คน รวมทั้งหมด 858 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มี 4 ส่วน ได้แก่ แบบเก็บข้อมูลพื้นฐานและปัจจัยทางจิตสังคม แบบวัดสัมพันธภาพในครอบครัวฉบับภาษาไทย แบบประเมินภาวะวิตกกังวลสำหรับเด็กฉบับภาษาไทย และแบบสำรวจความกลัวของเด็กและวัยรุ่นฉบับภาษาไทย ผลพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 10.74 ปี เป็นเด็กที่มีพัฒนาการตามวัยจำนวน 294 คน (ร้อยละ 68.5) มีความต้องการพิเศษ 135 คน (ร้อยละ 31.5) มีภาวะวิตกกังวลเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่อาจจะคุกคามตนเอง (A State) ในระดับน้อย จำนวน 267 คน (ร้อยละ 62.6) มีอุปนิสัยวิตกกังวล (A Trait) ในระดับมาก 229 คน (ร้อยละ 53.4) มีคะแนนความกลัวประเภทกลัวความตายและสิ่งที่เป็นอันตรายมากเป็นอันดับหนึ่ง (Mean = 3.75, SD = 0.79) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีรูปแบบสัมพันธภาพในครอบครัวแบบค่อนไปทางสมดุล ร้อยละ 62.9 ปัจจัยที่พบว่ามีความสัมพันธ์กับภาวะวิตกกังวลเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่อาจจะคุกคามตนเอง (A State) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ได้แก่ อายุ ระดับชั้นที่ศึกษา การมีสมาชิกในครอบครัวที่มีความต้องการพิเศษ รายได้รวมต่อเดือนของครอบครัว ส่วนปัจจัยที่พบว่ามีความสัมพันธ์กับอุปนิสัยวิตกกังวล (A Trait) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ได้แก่ เพศ ระดับชั้นที่ศึกษา การอยู่อาศัยกับพ่อแม่ นอกจากนี้ พบว่า คะแนนสัมพันธภาพในครอบครัวมีความสัมพันธ์ทางลบกับคะแนนภาวะวิตกกังวลเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่อาจจะคุกคามตนเอง (A State) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = -.27, p < .001)  คะแนนสัมพันธภาพในครอบครัวมีความสัมพันธ์ทางลบกับคะแนนอุปนิสัยวิตกกังวล (A Trait) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = -.26, p < .001) ส่วนคะแนนสัมพันธภาพในครอบครัวไม่พบความสัมพันธ์กับคะแนนความกลัว อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สรุปได้ว่า ปัจจัยพื้นฐานและปัจจัยทางจิตสังคม มีความเกี่ยวข้องกับความวิตกกังวลของเด็กวัยเรียน จึงเป็นแนวทางเพื่อให้เกิดความเข้าใจและนำไปสู่การออกแบบโปรแกรมส่งเสริมสุชภาวะบุคคลได้ต่อไป