ความสัมพันธ์ระหว่างสัมพันธภาพในครอบครัวกับความวิตกกังวล ความกลัว ของเด็กวัยเรียนที่ศึกษาในระบบเรียนรวม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต 1
คำสำคัญ:
school-age child, anxiety, fears, inclusive education, the family relationshipบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาภาคตัดขวาง เพื่อศึกษาระดับความวิตกกังวล ความกลัว และสัมพันธภาพในครอบครัว ของเด็กวัยเรียนที่ศึกษาในระบบเรียนรวม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต1 โดยเก็บข้อมูลจากเด็กวัยเรียนที่มีอายุระหว่าง 9-12 ปี จำนวน 429 คน และผู้ดูแลหลักของเด็กจำนวน 429 คน รวมทั้งหมด 858 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย มี 4 ส่วน ได้แก่ แบบเก็บข้อมูลพื้นฐานและปัจจัยทางจิตสังคม แบบวัดสัมพันธภาพในครอบครัวฉบับภาษาไทย แบบประเมินภาวะวิตกกังวลสำหรับเด็กฉบับภาษาไทย และแบบสำรวจความกลัวของเด็กและวัยรุ่นฉบับภาษาไทย ผลพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีอายุเฉลี่ย 10.74 ปี เป็นเด็กที่มีพัฒนาการตามวัยจำนวน 294 คน (ร้อยละ 68.5) มีความต้องการพิเศษ 135 คน (ร้อยละ 31.5) มีภาวะวิตกกังวลเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่อาจจะคุกคามตนเอง (A State) ในระดับน้อย จำนวน 267 คน (ร้อยละ 62.6) มีอุปนิสัยวิตกกังวล (A Trait) ในระดับมาก 229 คน (ร้อยละ 53.4) มีคะแนนความกลัวประเภทกลัวความตายและสิ่งที่เป็นอันตรายมากเป็นอันดับหนึ่ง (Mean = 3.75, SD = 0.79) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีรูปแบบสัมพันธภาพในครอบครัวแบบค่อนไปทางสมดุล ร้อยละ 62.9 ปัจจัยที่พบว่ามีความสัมพันธ์กับภาวะวิตกกังวลเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่อาจจะคุกคามตนเอง (A State) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ได้แก่ อายุ ระดับชั้นที่ศึกษา การมีสมาชิกในครอบครัวที่มีความต้องการพิเศษ รายได้รวมต่อเดือนของครอบครัว ส่วนปัจจัยที่พบว่ามีความสัมพันธ์กับอุปนิสัยวิตกกังวล (A Trait) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ได้แก่ เพศ ระดับชั้นที่ศึกษา การอยู่อาศัยกับพ่อแม่ นอกจากนี้ พบว่า คะแนนสัมพันธภาพในครอบครัวมีความสัมพันธ์ทางลบกับคะแนนภาวะวิตกกังวลเมื่อเผชิญกับสถานการณ์ที่อาจจะคุกคามตนเอง (A State) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = -.27, p < .001) คะแนนสัมพันธภาพในครอบครัวมีความสัมพันธ์ทางลบกับคะแนนอุปนิสัยวิตกกังวล (A Trait) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = -.26, p < .001) ส่วนคะแนนสัมพันธภาพในครอบครัวไม่พบความสัมพันธ์กับคะแนนความกลัว อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 สรุปได้ว่า ปัจจัยพื้นฐานและปัจจัยทางจิตสังคม มีความเกี่ยวข้องกับความวิตกกังวลของเด็กวัยเรียน จึงเป็นแนวทางเพื่อให้เกิดความเข้าใจและนำไปสู่การออกแบบโปรแกรมส่งเสริมสุชภาวะบุคคลได้ต่อไป
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Lyubomirsky, S., King, L., and Diener, E. (2005). The benefits of frequent positive affect: Does happiness lead to success? Psychological Bulletin, 131(6), 803.
Pressman, S. D., and Cohen, S. (2005). Does positive affect influence health? Psychological Bulletin, 131(6), 925-971. https://doi.org/10.1037/0033-2909.131.6.925
Rolls, E. T. (1990). A theory of emotion, and its application to understanding the neural basis of emotion. Cognition and Emotion, 4(3), 161-190. https://doi.org/10.1080/02699939008410795
Bowlby, J. (1973). Attachment and loss. Volume II Separation, anxiety and anger. New York: Basic
Books.
Singer, J. L. (1979). Affect and imagination in play and fantasy. In C. E. Izard (Ed.), Emotions in
personality and psychopathology (pp. 11–34). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4613-2892-
_2
Ollendick, T. H., and Hirshfeld-Becker, D. R. (2002). The developmental psychopathology of social anxiety disorder. Biological Psychiatry, 51(1), 44-58.
Beesdo, K., Knappe, S., and Pine, D. S. (2009). Anxiety and anxiety disorders in children and adolescents: Developmental issues and implications for DSM-V. Psychiatric Clinics, 32(3), 483-524.
World Health Organization (2022). Mental disorders. World Health Organization. Retrieved January 14, 2024, from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-disorders
Adolph, D., Margraf, J., and Schneider, S. (2021). Your fear is my fear: The relationship between parental and offspring anxieties. Child Psychiatry Human Development, 52(5), 772-781. https://doi.org/10.1007/s10578-020-01060-y
Yoon, S., and Kim, Y. -K. (2022). Possible oxytocin-related biomarkers in anxiety and mood disorders.
Progress in Neuro Psychopharmacology and Biological Psychiatry, 116, Article 110531.
https://doi.org/10.1016/j.pnpbp.2022.110531
กฤตพงศ์ มาสอาด, และอลิสา วัชรสินธุ. (2555). ความชุกของภาวะวิตกกังวลและปัจจัยที่เกี่ยวข้องในนักเรียน
ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ในเขตกรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://doi.org/10.14457/CU.the.2012.721
Kushnir, J., and Sadeh, A. (2010). Childhood fears, neurobehavioral functioning and behavior problems in school-age children. Child Psychiatry and Human Development, 41(1), 88-97. https://doi.org/10.1007/s10578-009-0154-9
Li, H., and Morris, R. J. (2007). Assessing fears and related anxieties in children and adolescents with learning disabilities or mild mental retardation. Research in Developmental Disabilities, 28(5), 445-457. https://doi.org/10.1016/j.ridd.2006.06.001
Burnham, J. J., Mutua, K., Tallent, D. A., Robinson, O. P., Bledsoe, K. G., and Davis, A. P. (2018). Comparing the fears of children with and without significant disabilities. Canadian Journal of Counselling and Psychotherapy, 52(3), 250-269. https://cjc-rcc.ucalgary.ca/article/view/61187
Gullone, E., Cummins, R. A., and King, N. J. (1995). Adaptive behaviour in children and adolescents with and without an intellectual disability: Relationships with fear and anxiety. Behaviour Change, 12(4), 227-237. https://doi.org/10.1017/S0813483900004083
Greeff, A. P., and Van Der Walt, K. -J. (2010). Resilience in families with an autistic child. Education and
Training in Autism and Developmental Disabilities, 45(3), 347-355.
http://www.jstor.org/stable/23880109
World Health Organization, Regional Office for South-East Asia. (2022). Addressing mental health in Thailand. In World Health Organization (Ed.), The ministerial roundtable of the 75th session of the WHO Regional Committee for South-East Asia, New Delhi (pp. 44-61). World Health Organization. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/364903/9789290210238-eng.pdf?sequence=1
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2564). ถอดบทเรียน "น่านโมเดล” พื้นที่ทดลอง ปฏิรูปการเรียนรู้
เพื่อเด็กนอกระบบที่มีความต้องการพิเศษ. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2566, จาก https://www.eef.or.th/article-nan-model-informal-children-with-special-needs/
ดารณี อุทัยรัตนกิจ. (2562). การประชุมทางวิชาการของคุรุสภา ประจำปี 2562 เรื่อง ครูแห่งอนาคตเพื่อผู้เรียนแห่งอนาคต. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.
สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). ระบบบริหารจัดการข้อมูล โรงเรียนเรียนรวม. สืบค้นเมื่อ 20 พฤศจิกายน 2565, จากhttp://specialbasic.specialset.bopp.go.th/specialbasic/report_home.php?p=12utr&&ireport=365_2t
จิราพร ชมพิกุล, ปราณี สุทธิสุคนธ์, เกรียงศักดิ์ ซื่อเลื่อม, และดุษณี ดำมี. (2552). สัมพันธภาพในครอบครัวไทย. นครปฐม: สถาบันพัฒนาการสาธารณสุขอาเซียน มหาวิทยาลัยมหิดล.
Chaiyawat, W. (2000). Psychometric properties of the Thai versions of the state-trait anxiety inventory for children-revised (STAIC-R) and the child medical fear scale-revised (CMFS-R) in Thai school-age children. State University of New York at Buffalo.
Gullone, E., and King, N. J. (1993). The fears of youth in the 1990s: Contemporary normative data.
The Journal of Genetic Psychology, 154(2), 137-153. https://doi.org/10.1080/00221325.1993.9914728
เอื้องกานท์ จึงยิ่งเรืองรุ่ง. (2552). การศึกษาความกลัวของเด็กไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต,
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. http://thesis.swu.ac.th/swuthesis/Gui_Cou_Psy/Uangkarn_C.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
