การบริหารจัดการชุมชนเพื่อการเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย (COMMUNITY MANAGEMENT MODEL FOR CHIANG RAI SPECIAL ECONOMIC ZONE)

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพการบริหารจัดการชุมชนในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย ปัญหาการบริหารจัดการชุมชนในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย และพัฒนารูปแบบ
การส่งเสริมการบริหารจัดการชุมชนเพื่อการเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย โดยแบ่งขั้นตอนการวิจัยเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพการบริหารจัดการชุมชน กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยผู้นำชุมชนและประชาชนจากอำเภอในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงรายคือ อำเภอแม่สาย อำเภอเชียงแสน และอำเภอเชียงของ และใช้การเลือกแบบเจาะจงมาอำเภอละ15 คน ประกอบด้วยผู้นำชุมชน 5 คน และประชาชน 10 คน รวมทั้งหมด 45 คน การเก็บรวบรวมข้อมูลใช้การจัดสนทนากลุ่มแยกเป็นแต่ละอำเภอ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ขั้นตอนที่ 2 การศึกษาปัญหาการบริหารจัดการชุมชน ใช้การสำรวจและสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการ กลุ่มเป้าหมายประกอบด้วยผู้นำชุมชนและประชาชนในเขตเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย จำนวน 454 คน
และใช้การสุ่มแบบหลายขั้นตอน การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหาและหาค่าสถิติพื้นฐาน ขั้นตอนที่ 3 การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการบริหารจัดการชุมชนกลุ่มเป้าหมายประกอบ ประชาชน ผู้นำชุมชน เจ้าหน้าที่ภาครัฐ ภาคเอกชนและ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 20 คน การเก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้การสนทนากลุ่มและการสัมภาษณ์วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

 จากการศึกษา พบว่าสภาพการบริหารจัดการชุมชนของพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษเชียงราย จะเน้นด้านการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพ ให้เกิดประโยชน์ในเชิงพาณิชย์รวมทั้งกระตุ้นให้ชุมชนตื่นตัวและเรียนรู้การเข้ามาส่วนร่วมในการจัดการท่องเที่ยว ธุรกิจการค้า การบริการ และการอนุรักษ์สืบสานภูมิปัญญาที่เป็นเอกลักษณ์ของชุมชนท้องถิ่น สำหรับปัญหาในภาพรวมของการบริหารจัดการชุมชนยังเป็นประเด็นทาง ด้านโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพมากกว่าประเด็นอื่น ส่วนใหญ่ ได้แก่ ประชาชนขาดโอกาสในการเข้าไปมีส่วนร่วมเพื่อแสดงความคิดเห็นและการวางแผนที่ไม่ชัดเจนรวมทั้งความเหมาะสมในการจัดสรรงบประมาณ และได้มีการนำข้อมูลเหล่านี้เป็นแนวคิดในการพัฒนารูปแบบบริหารจัดการชุมชนเพื่อการเป็นเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงรายที่เรียกว่า ECONOMICS Model ประกอบด้วย 9 องค์ประกอบ และการใช้แนวคิดการบริหารแบบ POLC มาใช้ในการดำเนินงานส่งเสริมการบริหารจัดการชุมชนในเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษเชียงรายให้เป็นไปตามนโยบายของรัฐบาล