เฉ่อซียะ: ความรู้ วิถีชีวิต และโลกทัศน์ของชาวไทยกะเหรี่ยงบ้านทิพุเย จังหวัดกาญจนบุรี CHE ZU YA: LOCAL WISDOM, WAY OF LIVING, AND WORLD VIEW OF THAI KAREN PEOPLE IN THIPHUYE VILLAGE, KANCHANABURI PROVINCE
คำสำคัญ:
กะเหรี่ยงโพล่ว, องค์ความรู้, วิถีชีวิต, โลกทัศน์บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพชุมชน และสำรวจองค์ความรู้ชุมชนไทยกะเหรี่ยงบ้าน ทิพุเย ตำบลชะแล อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี รวบรวมข้อมูลโดยการสำรวจภาคสนาม การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์ ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ 2557- เดือนเมษายน 2558 ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 13 คน ใช้การสุ่มแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ แผนที่เดินดิน และบันทึกภาคสนาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา การเชื่อมโยงและตีความ ผลการศึกษาพบว่า หมู่บ้านทิพุเยเป็นชุมชนกะเหรี่ยงโพล่วเก่าแก่ บรรพบุรุษตั้งรกรากในป่าทุ่งใหญ่นเรศวรแถบตำบลชะแลมาหลายชั่วอายุคน ความสัมพันธ์ของคนในหมู่บ้านมีความใกล้ชิดกันในลักษณะกลุ่มเครือญาติ มีการนับถือผีควบคู่ไปกับการนับถือศาสนาพุทธ ส่วนใหญ่ยังคงประกอบอาชีพทำข้าวไร่ตามฤดูกาล ชีวิตที่พึ่งพิงอยู่กับผืนป่าทุ่งใหญ่นเรศวรฝั่งตะวันตกมายาวนาน ก่อเกิดองค์ความรู้ภูมิปัญญาที่มีลักษณะเฉพาะ สะท้อนโลกทัศน์และวิถีการดำเนินชีวิตใน 6 ด้าน ได้แก่ การจัดการทรัพยากรธรรมชาติ การผลิตเพื่อยังชีพ การธำรงความมั่นคงทางอาหาร หัตถกรรม การแพทย์พื้นบ้าน และการละเล่น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
[2] กลุ่มชาติพันธุ์ตะวันตก. (2561). สืบค้นเมื่อ 16 ธันวาคม 2561, จาก https://th-th.facebook.com/มรดกทาง วัฒนธรรมบรรพบุรุษของชาวกะเหรี่ยง
[3] ชัชวาลย์ เกรียงแสนภู. (2557). สัมภาษณ์เมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2557.
[4] พันธุ์ทิพย์ เจริญวัย. (2557-2558). เจ้าหน้าที่หน่วยงานพัฒนาชาวเขาบนพื้นที่สูง. สัมภาษณ์เมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2557, 26 สิงหาคม 2558.
[5] วัลย์ลิกา สรรเสริญชูโชติ. (2545). การเปลี่ยนแปลงในวิถีการผลิตและระบบความสัมพันธ์ทางสังคมในมิติหญิงชายของชุมชนกะเหรี่ยง: ศึกษาเฉพาะกรณี บ้านทิพุเย หมู่ที่ 3 ตำบล ชะแล อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี. วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตร์มหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
[6] ดรัญ ยุทธวงษ์สุข. (2557, กรกฎาคม-ธันวาคม). การเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม: กรณีศึกษาชาวกะเหรี่ยงบ้านทิพุเย ตำบลชะแล อำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี. วารสารเกษมบัณฑิต. 15(2).
[7] ปิ่นแก้ว เหลืองอร่ามศรี. (2539). ภูมิปัญญานิเวศวิทยาชนพื้นเมือง: ศึกษากรณีชุมชนกะเหรี่ยงในป่าทุ่งใหญ่นเรศวร. กรุงเทพฯ: โลกดุลยภาพ.
[8] ชุดประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2552). รายงานผลการปฏิบัติงาน. กองพลทหารราบที่ 9. จังหวัดมณฑลทหารบกกาญจนบุรี.
[9] วันดี สร้อยสูงเนิน. (2557, 2558). สัมภาษณ์เมื่อ 12 กุมภาพันธ์ 2557, 26 มีนาคม 2557, 5 เมษายน 2558.
[10] สุพรรณี โพธิ์แพงพุ่ม; จักรกฤษณ์ โพธิ์แพงพุ่ม; และ พชร วรรณภิวัฒน์. (2558). ความหลากหลายของพืชผักพื้นบ้านและภูมิปัญญาอาหารบ้านทิพุเย ใน หนังสืองานวิจัยชุมชนกะเหรี่ยงบ้านทิพุเย อำเภอทอง ผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี. ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี. สำนักบริหารโครงการส่งเสริมการวิจัยในอุดมศึกษาและพัฒนามหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติ สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา.
[11] มงคลชัย ทองผาภูมิประพาส. (2557). สัมภาษณ์เมื่อ 26 สิงหาคม 2557.
[12] โปรแกรมวิชาสังคมศึกษา คณะครุศาสตร์. (2553). การศึกษาสํารวจชุมชนกะเหรี่ยงบ้านห้วยนํ้าหนัก อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา.
[13] เวธกา เสวครบุรี. (2554). โครงการวิจัยแนวทางการฟื้นฟู และสืบสานวัฒนธรรมประเพณีของชาวกะเหรี่ยงบ้านไร่ป้า ตําบลห้วยเขย่ง อําเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี. สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาญจนบุรี.
[14] ณัฐกานต์ บุญศิริ. (2548). การแสดงพื้นบ้านของชาวกะเหรี่ยง: กรณีศึกษารำตงบ้านใหม่พัฒนา อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
[15] ประเวศ วะสี. (2542). ชุมชนเข้มแข็ง: ทุนทางสังคมของไทย. หนังสือชุดชุมชนเข้มแข็ง ลำดับที่ 1.กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนเพื่อสังคม.
[16] ยศ สันตสมบัติ. (2544). มนุษย์กับวัฒนธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
