การวิเคราะห์วรรณกรรมลายลักษณ์ เรื่อง ท้าวชมพูฉบับภาคใต้ AN ANALYSIS OF THE BUDDHIST LITERARY WORK ENTITLED ‘THAW JAMBU’ SOUTHERN VERSION
คำสำคัญ:
วรรณกรรมลายลักษณ์, ท้าวชมพู, ภาคใต้บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาประวัติและพัฒนาการของวรรณกรรมลายลักษณ์ภาคใต้เรื่องท้าวชมพู 2) เพื่อวิเคราะห์วรรณกรรมลายลักษณ์เรื่องท้าวชมพูฉบับภาคใต้ 3) เพื่อวิเคราะห์หลักธรรมที่ปรากฏในวรรณกรรมลายลักษณ์เรื่องท้าวชมพูฉบับภาคใต้ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสาร และการสัมภาษณ์
การวิจัยพบว่า วรรณกรรมเรื่องนี้เป็นวรรณกรรมพระพุทธศาสนาประเภทหนังสือบุด เขียนด้วยตัวอักษรไทยแบบโบราณสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (รัชกาลที่ 2) ซึ่งเรียกว่าอักษร ไทยย่อ วรรณกรรมเรื่องนี้มีพัฒนาการมาจากพระสูตรเรื่อง ชมฺพูปติสุตฺต หรือชมพูบดีสูตร พระสูตรนี้เผยแผ่เข้าสู่ประเทศไทยโดยพระภิกษุชาวทิเบต และจากประเทศไทยได้เผยแผ่เข้าไปยังประเทศศรีลังกาในสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศประมาณปี พ.ศ. 2298-2299 และหลังจากนั้นได้กระจายไปทั่วทุกภาคของประเทศไทย วรรณกรรมเรื่องนี้เขียนด้วยคำประพันธ์ชนิดต่างๆ เช่น กาพย์ยานี กาพย์ฉบัง และกาพย์สุรางคนางค์ ซึ่งเป็นที่นิยมในภาคใต้ ด้านหลักธรรม ผู้แต่งได้นำหลักธรรม เช่น อกุศลมูล ไตรลักษณ์ และโลกุตรธรรม เสนอผ่านทางพฤติกรรมของตัวละครเอกคือท้าวชมพู ถึงแม้ว่าวรรณกรรมนี้จะไม่ได้อธิบายหลักธรรมดังกล่าวโดยตรง แต่ผู้อ่านก็สามารถเข้าใจหลักธรรมนั้นได้ นอกจากนั้นวรรณกรรมเรื่องนี้ยังแทรกคติความเชื่อด้านต่างๆ เช่น คติความเชื่อทางพระพุทธศาสนา คติความเชื่อในสิ่งเหนือธรรมชาติ ตลอดจนถึงสภาพสังคมในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นอีกด้วย
Downloads
เอกสารอ้างอิง
[2] ประพนธ์ เรืองณรงค์. (2559). วรรณกรรมและภาษาถิ่นใต้. กรุงเทพฯ: สถาพรบุคส์.
[3] ฉันทัส ทองช่วย. (2536). ภาษาและวัฒนธรรมภาคใต้. กรุงเทพฯ: โอ เอส พริ้น ติ้ง เฮ้าส์.
[4] ดิเรก พรตตะเสน. (2527). พระยาชมพู. นครศรีธรรมราช: วิทยาลัยครูนครศรีธรรมราช.
[5] ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2464). เรื่องท้าวมหาชมพู ซึ่งถือกันว่าเป็นต้นตำนานพระรูปทรงเครื่อง. (2464). พิมพ์ครั้งที่ 2. หลวงภัณฑลักษณวิจารณ์ พิมพ์ในการกุศล เมื่อปี ระกา พ.ศ. 2464. พระนคร: โสภณพิพรรฒธนากร.
[6] ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยา. (2505). เรื่องประดิษฐานพระสงฆ์สยามวงศ์ในลังกาทวีป. พระนคร: โรงพิมพ์การศาสนากรมการศาสนา.
[7] ชวน เพชรแก้ว. (2554, ตุลาคม-ธันวาคม). วรรณกรรมทักษิณ: หลักฐานสำคัญของภาคใต้ที่ท้าทาย การศึกษา. The Journal of the Royal lnstitute of Thailand. 36(4): 569.
[8] นิยดา เหล่าสุนทร. (2522). พินิจวรรณการ รวมบทความวิจัยด้านวรรณคดี. กรุงเทพฯ: แม่คำผาง.
[9] กุหลาบ มัลลิกะมาส. (2538). วรรณคดีวิจารณ์. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
[10] ชวน เพชรแก้ว. (2524). การศึกษาวรรคดีไทย. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
[11] มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่มที่ 20). กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
[12] มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (เล่มที่ 23). กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
[13] ศานติ ภักดีคำ. (2009). Jambupati-suttr A Synoptic Romanized edition. Bangkok: Typeset Dvipantara Unlimited.
[14] ณัฐา ค้ำชู. (2553). วิเคราะห์การสร้างสรรค์นิทานคำกาพย์. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
[15] ดวงมน จิตร์จำนงค์. (2540). คุณค่าและลักษณะเด่นของวรรณคดีไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
[16] พิสิทธิ์ กอบบุญ. (2547). แนวคิดและบทบาทของวรรณกรรมไทยพระพุทธศาสนาในสังคมไทย. สาขาภาษาและวรรณคดีตะวันออก คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชานี. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
[17] ณัฐา คุ้มแคว้น. (2552). การศึกษาวิเคราะห์วรรณกรรมภาคใต้เรื่องพระยาชมพู. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตร มหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร.
[18] สืบพงศ์ ธรรมชาติ. (2534). รายงานการวิจัย เรื่อง วิเคราะห์วัฒนธรรมจากวรรณกรรมภาคใต้ประเภทชาดก. สงขลา: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
