เครื่องเขินล้านนา (LANNA LACQUER WARE)

ผู้แต่ง

  • ตระกูลพันธ์ พัชรเมธา สาขาวิชาออกแบบอุตสาหกรรม คณะศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา

คำสำคัญ:

หัตถกรรม, เครื่องเขิน, ล้านนา

บทคัดย่อ

           งานหัตถกรรมพื้นบ้านของชาวไทยทางภาคเหนือตอนบน หรือชาวไทยล้านนานั้น มีงานศิลปหัตถกรรมที่แสดงความเป็นเอกลักษณ์ของตนเองอย่างหนึ่งก็คือ งานเครื่องเขิน   เครื่องเขิน หมายถึง ภาชนะ เครื่องใช้ ขึ้นรูปด้วยไม้ไผ่สานและนำมาเคลือบด้วยยางรัก หลังจากนั้นนำมาตกแต่งลวดลายให้สวยงามด้วยเทคนิคการเขียนลายแบบต่าง ๆ โดยผลิตจากชุมชนชาวเชียงใหม่ที่มีเชื้อสายชาวไทยเขินมาแต่โบราณ คุณค่าของงานหัตถกรรมเครื่องเขินล้านนาจึงเป็นสิ่งที่มีคุณค่าควรต่อการอนุรักษ์รักษาไว้ ซึ่งจะบอกเล่าเรื่องราวความเป็นมาต่าง ๆ ทางด้านศิลปวัฒนธรรม ประเพณี วิถีชีวิตและความเจริญรุ่งเรืองมาแต่อดีตที่สามารถนำข้อมูลหลักฐานใช้อ้างอิงได้ทางด้านวิชาการ ได้แก่ เรื่องราวทางประวัติศาสตร์ความเป็นมาของงานเครื่องเขิน รูปแบบงานเครื่องเขินและการตกแต่งลวดลายเครื่องเขินที่เป็นอัตลักษณ์ของชาวล้านนา ซึ่งจะเป็นประโยชน์และมีคุณค่าต่อคนรุ่นหลังได้ศึกษาภูมิปัญญาที่เป็นองค์ความรู้ของบรรพบุรุษ

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

[1] ศรีศักร วัลลิโภดม. (2545). ประวัติศาสตร์โบราณคดีของล้านนาประเทศ. กรุงเทพฯ: พัฆเณศพริ้นติ้งเซ็นเตอร์.
[2] ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนภาคเหนือ. (2537). เครื่องเขิน. เชียงใหม่: ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนภาคเหนือ.
[3] ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์.
[4] ศรีประพันธุ์ ฟุ้งเกียรติ. (2521). รักและกรรมวิธีการผลิตเครื่องเขิน. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม.
[5] หัทธนา ปฐมสูข, และสุวิภา พงษ์ปวน. (2536). เครื่องเขินพม่า. รายงาน ภาควิชาศิลปะไทย คณะวิจิตรศิลป์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
[6] วิถี พานิชพันธ์. (2544). ศิลปะเครื่องเขินล้านนา. เชียงใหม่: มิ่งเมืองนวรัตน์.
[7] วิบูลย์ ลี้สุวรรณ. (2546). พจนานุกรมหัตถกรรมเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน. กรุงเทพฯ: เมืองโบราณ.
[8] Deng, Fuxing Huang Lau. (1999). Chinese Fine Arts. Beijing: Culture and Art Publishing House.
[9] Sung, Lung-huei. (n.d.). Chinese Art Treasures. Taiwan: Mao Chi-kuo Tourism Bureau.
[10] วีรนันท์ นีลดานุวงศ์, และศรีประพันธุ์ ฟุ้งเกียรติ. (ม.ป.ป.). เครื่องเขิน. เชียงใหม่: ศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมภาคเหนือ.
[11] สรัสวดี อ๋องสกุล. (2539). ประวัติศาสตร์ล้านนา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: อัมรินทร์ พริ้นติ้ง.
[12] Fraser-Lu, Sylvia. (2000). Burmese Lacquerwear. 2nd ed. Bangkok: Orchid Press.
[13] นวลน้อย บุญวงษ์. (2539). หลักการออกแบบ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-03-25

รูปแบบการอ้างอิง

พัชรเมธา ต. . (2020). เครื่องเขินล้านนา (LANNA LACQUER WARE). วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(22, July-December), 75–94. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/article/view/240644