ดนตรีวอญย์แฝะ (ewcjzW) : ดนตรีในพิธีศพพระสงฆ์มอญในประเทศไทยและประเทศพม่า (WORNFAEH MUSIC : A MON MONK’S FUNERAL MUSIC IN THAILAND AND MYANMAR)

ผู้แต่ง

  • พจณิชา ฤกษ์สมุทร สาขาวิชามานุษยดุริยางควิทยา คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • มานพ วิสุทธิแพทย์ สาขาวิชาดุริยางคศาสตร์ไทยและเอเชีย คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • รุจี ศรีสมบัติ สาขาวิชาดุริยางคศาสตร์ไทยและเอเชีย คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

ดนตรีพิธีกรรมวอญย์แฝะ (ewcjzW), พิธีศพพระสงฆ์มอญ, แห่ปราสาท

บทคัดย่อ

          การศึกษาวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาดนตรีพิธีวอญย์แฝะ (ewcjzW) ของชาวมอญในประเทศไทยและชาวมอญในประเทศพม่า วิธีการดำเนินการวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการศึกษาเอกสารการเก็บข้อมูลภาคสนาม การสังเกต การสัมภาษณ์ การบันทึกเสียง การบันทึกภาพนิ่งและการบันทึกภาพเคลื่อนไหววิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการตีความ สร้างข้อสรุปเป็นอุปนัยและนำเสนอเป็นความเรียง 

          ผลการวิจัย พบว่า พิธีกรรมวอญย์แฝะ (ewcjzW) เป็นพิธีกรรมศพพระสงฆ์มอญในประเทศไทยและประเทศพม่าที่มีการบรรเลงดนตรี ร้องเพลงและรำแห่ปราสาทไปพร้อมกันซึ่งประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีประเภทดำเนินทำนองและเครื่องดนตรีประกอบจังหวะ มีบทร้องพรรณนาถึงความดีของศพพระมอญที่มรณภาพ ซึ่งรูปแบบการแสดงนั้นจะมีเอกลักษณ์ คือ คลอร้องและจะมีทำนองรับ โดยในการบรรเลงนั้นสามารถ เพิ่ม-ลดจังหวะได้ ในแต่ละเพลงมีการปรับเปลี่ยนจากจังหวะช้า-เร็ว มีการเปลี่ยนกลุ่มเสียงในระหว่างเพลงเพื่อไม่ให้เกิดการเบื่อหน่ายและเป็นการผ่อนแรงของผู้แสดงและผู้บรรเลงโดยเริ่มต้นจากคำร้องที่กล่าวบูชา พระพุทธ พระธรรมและพระสงฆ์ ซึ่งมีเอกลักษณ์ที่ต่างกันระหว่างประเทศไทยกับประเทศพม่า คือ เนื้อร้องภาษามอญของประเทศพม่าจะมีความสละสลวยละเอียดถี่ถ้วนมีความโดดเด่นทางด้านภาษาที่ใช้ร้อง ความสั้นยาวของทำนองที่ใช้บรรเลงต่างกัน ในประเทศพม่าพบเครื่องดนตรีอะหลด (ขลุ่ยไม้ไผ่) บรรเลงในพิธีกรรมวอญย์แฝะ (ewcjzW) แต่ในประเทศไทยไม่ปรากฏเครื่องดนตรีชนิดนี้บรรเลงในพิธีกรรมวอญย์แฝะ (ewcjzW)


Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

[1] ณัฏฐนิช นักปี่. (2554). ดนตรีพิธีกรรมของชาวเมี่ยน อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร. วิทยานิพนธ์ ศศ.ม. (ดนตรี). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
[2] ปัญญา รุ่งเรือง. (2533). ดนตรีไทยประกอบเสียง. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: พิฆเณศ ปริ้นติ้งเซ็นเตอร์.
[3] สุพัตรา สุภาพ. (2536). สังคมและวัฒนธรรมไทย ค่านิยม ครอบครัว ศาสนา ประเพณี. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
[4] พูนพิศ อมาตยกุล. (2527). ดนตรีวิจักษ์ความรู้เพื่อดนตรีไทยเพื่อความชื่นชม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: เกียรติคุณธุรกิจ.
[5] ชินพัฒน์ ไทพาณิชย์. (2556). ดนตรีกะเหรี่ยงน้ำตก ตำบลคลองลานพัฒนา อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชร. ปริญญานิพนธ์ ศป.ม. (มานุษยดุริยางควิทยา). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
[6] สุกรี เจริญสุข. (2538). ดนตรีวิจารณ์. กรุงเทพฯ: DR.Sax.
[7] แววมยุรา วิเศษสิงห์. (2549). ดนตรีประกอบการรำมอญ หมู่บ้านมอญ อำเภอไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี. วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
[8] อภิชาติ ทับวิเศษ. (2552). วงก่วนกว๊าดมอญ : ดนตรีชุมชนมอญ บ้างวังกะ หมู่ 2 ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี. ปริญญานิพนธ์ ศป.ม. (มานุษยดุริยางควิทยา). กรุงเทพฯ: บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
[9] ศรีศักร วัลลิโภดม. (2549). การเสวนามอญ. สืบค้นจาก https://mgronline.com/drama/detail/9490000062153
[10] องค์ บรรจุน. (2550, มีนาคม). หงส์ทองเหนือลำน้ำลพบุรีในงานวันรำลึกชนชาติมอญ. ศิลปวัฒนธรรม. 28(5), 1-5.
[11] พิสัณห์ ปลัดสิงห์. (2543). คนมอญ. พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี: ธารบัวแก้ว.
[12] บุหลง ศรีกนก. (2552). มอญในแผ่นดินสยาม. กรุงเทพฯ: ศรีบูรณ์คอมพิวเตอร์-การพิมพ์.
[13] ณฤดล เผือกอำไพ. (2556). การศึกษาลึ่ฮเติ่น ดนตรีในพิธี ว่อน ไว่ะ ซ่างมอญบ้านวังกะ ตำบลหนองลู อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี. โครงการวิจัยนี้ได้ทุนอุดหนุนการวิจัยจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๘.
[14] พิศาล บุญผูก. (2561). ประเพณีจุดลูกหนู. สืบค้นจาก http://www.culture.go.th/culture_th/pculture/nonthaburi/2_1.html
[15] ยศ สันติสมบัติ. (2537). มนุษย์กับวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-03-25

รูปแบบการอ้างอิง

ฤกษ์สมุทร พ. ., วิสุทธิแพทย์ ม. ., & ศรีสมบัติ ร. . (2020). ดนตรีวอญย์แฝะ (ewcjzW) : ดนตรีในพิธีศพพระสงฆ์มอญในประเทศไทยและประเทศพม่า (WORNFAEH MUSIC : A MON MONK’S FUNERAL MUSIC IN THAILAND AND MYANMAR). วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(22, July-December), 128–140. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/article/view/240648