การใช้ธรรมชาติจำลองเพื่อช่วยฟื้นฟูจิตใจจากความเหนื่อยล้าสำหรับพื้นที่การอ่าน ในสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ APPLYING SIMULATED NATURE AS RESTORATIVE ENVIRONMENT FOR READING AREAS IN CHIANG MAI UNIVERSITY LIBRARY
คำสำคัญ:
หอสมุด, สภาพแวดล้อมฟื้นฟู, ทฤษฎีฟื้นฟูความสนใจ, การจำลองธรรมชาติบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ใช้การจำลองสภาพแวดล้อมธรรมชาติเพื่อช่วยฟื้นฟูจิตใจจากความเหนื่อยล้าสำหรับพื้นที่ การอ่านในหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อทดสอบผลของรูปแบบของสภาพแวดล้อมธรรมชาติจำลองที่สามารถช่วยฟื้นฟูจิตใจจากความเหนื่อยล้า (Restorative Environment) และนำความสนใจให้กลับคืนมาสำหรับการอ่าน ในพื้นที่สำหรับการอ่านในหอสมุด 3 แบบ ได้แก่ 1) พื้นที่การอ่านทั่วไป 2) พื้นที่การอ่านกลุ่ม และ 3) พื้นที่การอ่านส่วนบุคคล ในแต่ละพื้นที่จะมีการจำลองสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติขึ้นสามระดับ ระดับที่ 1 สภาพแวดล้อมเดิม ระดับที่ 2 สภาพแวดล้อมจำลองธรรมชาติ 2 มิติ และระดับที่ 3 สภาพแวดล้อมจำลองธรรมชาติ 3 มิติ และให้กลุ่มตัวอย่างซึ่งเป็นนักศึกษา 120 คน ทำการประเมินโดยใช้แบบสอบถามการวัดระดับการรับรู้การฟื้นฟูจิตใจจากความเหนื่อยล้า (Perceived Restorativeness Scale: PRS) ร่วมกับการประเมินความชื่นชอบ และทดสอบสมมติฐานโดยการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยการรับรู้การฟื้นฟูจิตใจจากความเหนื่อยล้าระหว่างระดับของสภาพแวดล้อม ผลการศึกษาพบว่า สำหรับพื้นที่การอ่านทั้ง 3 แบบ สภาพแวดล้อมจำลองธรรมชาติ 3 มิติ มีค่าเฉลี่ยการประเมินการรับรู้การฟื้นฟูสูงกว่าสภาพแวดล้อมเดิมและสภาพแวดล้อมจำลองธรรมชาติ 2 มิติ อย่างมีนัยสำคัญ แสดงให้เห็นว่าการออกแบบสภาพแวดล้อมสำหรับการอ่าน โดยใช้สภาพแวดล้อมธรรมชาติจำลอง 3 มิติ สามารถช่วยฟื้นฟูจิตใจจากความเหนื่อยล้าสำหรับการอ่านในหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้
Downloads
เอกสารอ้างอิง
สุวพัชร์ อุทรา. (2555). พฤติกรรมการอ่านและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการอ่านหนังสือของนักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะแพทย์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ใน รายงานการวิจัย. เชียงใหม่: สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. (2561, เมษายน). ข้อมูลพื้นฐานของหอสมุดและปัญหาการใช้งาน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. สืบค้นจาก http://library.cmu.ac.th/cmul/th
ลัดดาวัลย์ ไกรรักษ์. (2559, กรกฎาคม-ธันวาคม). ความเหนื่อยล้าและวิธีการจัดการกับความเหนื่อยล้าของ ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยสูงอายุที่มีหัวใจล้มเหลวภายหลังออกจากโรงพยาบาล. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและ ทรวงอก, 27(2), 17-30.
Kaplan, R., & Kaplan, S. (1989). The Experience of Nature A Psychological Perspective. Cambridge; New York: Cambridge University Press.
อรัญญา ตุ้ยคัมภีร์, จิระสุข สุขสวัสดิ์, จันทนา ยิ้มน้อย, ณัฐนสิน คำสำเภา, ไหมไทย ไชยพันธุ์, ตะวัน วาทะกิน, และบุญโรม สุวรรณพาหุ. (2557, มกราคม-มิถุนายน). การทำสวนและธรรมชาติบำบัด. วารสารศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยทักษิณ, 14(1), 1-8.
Li, D., Sullivan, W.C. (2016, January). Impact of views to school landscapes on recovery from stress and mental fatigue. Journal Landscape and Urban Planning, 148, 149-158.
Felsten, G. (2009, December). Where to take a study break on the college campus: An attention restoration theory perspective. Journal of Environmental Psychology, 29, 160-167.
Nousiainen, M., Lindroos, H., & Heino, P. (2016). Restorative environment design; Series A. Nr 76. Kouvola, Finland: Kymenlaakso University of Applied Sciences Publications.
Interface. (2018, November). Biophilic Design: An Introduction to the 14 Patterns. Retrieved from https://www.interface.com/EU/en-GB/campaign/biophilic-design/14-Patterns-of-Biophilic-Design-en_GB
Ulrich, R.S. (1981, September). Natural versus urban scenes: some psychophysiological effects. Environment and Behavior, 13(5), 523-556.
Han K.-T. (2003, August). A reliable and valid self-rating measure of the restorative quality of natural environments. Landscape and Urban Planning, 64, 209-232.
Hartig, T.A., Korpela, K., Evans, G.W., & Garling, T. (1997, January). A measure of restorative quality in environments. Scandinavian Housing and Planning Research, 14(4), 175-194.
Ivarsson, C.T., Hagerhall, C.M. (2008, May). The perceived restorativeness of gardens-Assessing the restorativeness of a mixed built and natural scene type. Urban Forestry & Urban Greening, 7, 107-118.
Bagot, K. L., Allen, F. C. L., & Toukhsati, S. (2015, March). Perceived restorativeness of children's school playground environments: Nature, playground features and play period experiences. Journal of Environmental Psychology, 41, 1-9.
Kjellgren, A., & Buhrkall, H. (2010, December). A comparison of the Restorative Effect of A Nutural Environment with that of Simulated Natural Environment. Journal of Environmental Psychology, 30(4), 464-472.
ธัญพร กุลพรพันธ์. (2558). ระบบสารสนเทศอ้างอิงตำแหน่งเพื่อการนำเสนอข้อมูลในสถานที่ท่องเที่ยวด้วย วิดีโอ 360 องศา กรณีศึกษา โบราณสถานวัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย. วิทยานิพนธ์สถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต (สถาปัตยกรรม) คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Tyrväinen, L., Ojala, A., Korpela, K., Lanki, T., Tsunetsugu, Y., & Kagawa, T. (2014, June). The influence of urban green environments on stress relief measures: A field experiment, Journal of Environmental Psychology, 38, 1-9.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต