การศึกษาผลกระทบการเข้าสู่สังคมสูงวัยต่ออัตราการเจริญเติบโตผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศไทย
คำสำคัญ:
สังคมสูงวัย, ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ, อัตราส่วนพึ่งพิงของผู้สูงอายุ, ข้อมูลอนุกรมเวลาบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงประจักษ์และมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ผลกระทบของการเข้าสู่สังคมสูงวัยในประเทศไทยต่ออัตราการเจริญเติบโตผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิแบบอนุกรมเวลาตั้งแต่ไตรมาสที่ 1 ปี 2543 จนถึงไตรมาสที่ 4 ปี 2562 (n = 80) คณะผู้วิจัยใช้อัตราการเจริญเติบโตผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศประเทศไทยเป็นตัวแปรตามและใช้ปัจจัยทางเศรษฐกิจ 5 ตัวแปรเป็นตัวแปรอิสระซึ่งตัวแปรทุกตัวจะอยู่ในรูปอัตราการเจริญเติบโต ได้แก่ การบริโภค (C) การลงทุนของภาคเอกชน (I) รายจ่ายของรัฐบาล (G) การส่งออกสุทธิ (NX) และอัตราส่วนพึ่งพิงของผู้สูงอายุต่อจำนวนกำลังแรงงาน งานวิจัยนี้ใช้วิธีสมการถดถอยกำลังสองน้อยที่สุด (OLS) และใช้อัตราส่วนพึ่งพิงของผู้สูงอายุต่อจำนวนกำลังแรงงานเป็นตัวแทนของการเข้าสู่สังคมสูงวัย ผลการศึกษาพบว่า อัตราการเจริญเติบโตของการบริโภค (C) การลงทุนของภาคเอกชน (I) รายจ่ายของรัฐบาล (G) และการส่งออกสุทธิ (NX) ส่งผลบวกต่ออัตราการเจริญเติบโตผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ในขณะที่อัตราการเจริญเติบโตของอัตราส่วนพึ่งพิงของผู้สูงอายุส่งผลลบต่ออัตราการเจริญเติบโตผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นั่นคือการเพิ่มขึ้นของประชากรสูงอายุเป็นปัจจัยลบที่ส่งผลกระทบต่อการเจริญเติบโตของประเทศ ดังนั้นเพื่อเตรียมความพร้อมและรับมือกับสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงทางโครงสร้างประชากรที่เกิดขึ้น ประเทศไทยจึงควรดำเนินนโยบายเพิ่มกำลังแรงงานในระบบเศรษฐกิจโดยการวางแผนนโยบายการจ้างงานที่เหมาะสมสำหรับประชากรสูงอายุเพื่อเศรษฐกิจไทยจะได้ก้าวสู่สังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Shimasawa Manabu, and Hosoyama Hidetoshi. (2004). Economic Implications of An Aging Population: The Case of Five Asian Economies. Tokyo: Economic and Social Research Institute (ESRI).
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2563). สถิติประชากรศาสตร์ประชากรและเคหะ. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก http://statbbi.nso.go.th/staticreport/
page/sector/th/01.aspx
กรมเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาติ. (2563). ประชากรโลกสูงวัย. สืบค้นเมื่อ 12 สิงหาคม 2563, จาก https://www.un.org/en/development/
desa/population/publications/pdf/ageing/WorldPopulationAgeing2019-Highlights.pdf
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2563). รายจ่ายของผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ. สืบค้นเมื่อ 3 สิงหาคม 2563, จาก https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=5174&filename=QGDP_report
Albuquerque, Lopes. (2010, October). Economic impacts of ageing: an inter-industry approach. International Journal of Social Economics, 12, 970-986. Retrieved November 15, 2019, from https://core.ac.uk/download/pdf/6532498.pdf
Bloom, E. David; Canning, David; Fink, Günther. (2010, February). Implications of population ageing for economic growth. Oxford Review of Economic Policy, 26, 583-612. Retrieved December 14, 2019, from https://www.nber.org/papers/w16705
Walder, Doring. (2012, August). The effect of population ageing on private consumption: a simulation for Austria based on household data up to 2050. Springer Link, 2, 63-80. Retrieved December 14, 2019, from https://ideas.repec.org/a/spr/eurase/
v2y2012i1p63-80.html
Broniatowska, Paulina (2017, October). Population Ageing and Inflation. Springer Link, 12(1), 179-193. Retrieved December 27, 2019, from https://doi.org/10.1007/s12062-017-9209-z
Lance, Taylor. (1991). Income distribution, inflation, and growth: Lectures on structuralist macroeconomic theory. London: MIT press.
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2557). สังคมสูงวัย:นัยต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ. สืบค้นเมื่อ 15 กันยายน 2563, จาก http://www.stou.ac.th/
stouonline/lom/data/sec/Lom12/05-01.html
ธนาภัทร์ เรืองศรี, และณรงค์ชัย ฐิตินันท์พงศ์. (2563). สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจสำหรับการเงิน. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. สืบค้นเมื่อ 2 ตุลาคม 2563, จาก http://fin.bus.ku.ac.th/135512%20Economic%20Enviroment%20for%20Finance/Lecture%20Slides/Introduction%20and%20%20
GDP.pdf
ทัดไท กีรติพงค์ไพบูลย์. (2555). Population Ageing: Changes in Household Composition and Economic Behaviour in Thailand. London: SOAS, University of London.
ฉัตรชัย จูสนิท. (2553). การบริโภคและการลงทุนภาคเอกชนของ SMEs. ใน เอกสารรายงานสถานการณ์วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมปี 2552 และแนวโน้มปี 2553. หน้า 3-48. กรุงเทพฯ: สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการสำหรับการบริหารงาน. (2562). การใช้จ่ายของรัฐบาล ภาษีและผลทางนโยบาย. ใน เอกสารวิชาการคณะเกษตรศาสตร์. หน้า 1-6. เชียงใหม่: คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศศิเพ็ญ ภูวพานิช. (2553, กรกฎาคม). ผลกระทบของสังคมผู้สูงอายุต่อระบบเศรษฐกิจไทย. วารสารโครงการกิจกรรมการเชื่อมโยงงานวิจัยกับภาคนโยบาย, 1(10), 1-8.
Mohamed, Mabrouki. (2017). Impact of export and import on economic growth: new evidence from Panama. Dissertation, Ph.D. Tunisia: Sayef Bakari, Mohamed Mabrouki University of Tunis El Manar.
Feifei Wu, Hongna Yang, Bogao Yan. (2021). Old, not yet rich? The impact of population aging on export upgrading in developing countries. Science Direct. Retrieved September 3, 2021, from https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1043951 X21001255
Huang, H. Wen; Lin, J. Yen, and Lee, F. Hsien. (2019). Impact of Population and Workforce Aging on Economic Growth.
Dissertation, Ph.D. (Science and Technology). Taichung: National Taichung University of Science and Technology.
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2563). การสำรวจกำลังแรงงาน. ธนาคารแห่งประเทศไทย. ใน รายงานภาวการณ์ทำงานของประชากร จำแนกตามประเภทธุรกิจ. หน้า 1. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ
สมประวิณ มันประเสริฐ. (2559, เมษายน). เศรษฐกิจไทยในสังคมชราภาพ : บริบทใหม่ต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจและความเหลื่อมล้ำทางรายได้. สืบค้นเมื่อ 9 กันยายน 2563, จาก https://www.pier.or.th/abridged/2016/09/
ธนาคารโลก. (2563). เงินออมขั้นต้นของประเทศไทย (% ของ GDP). ข้อมูลบัญชีธนาคารโลกและไฟล์ข้อมูลบัญชีแห่งชาติของ OECD. สืบค้นเมื่อ 14 สิงหาคม 2563, จาก https://data.worldbank.org/indicator/NY.GNS.ICTR.ZS?locations=TH
กระทรวงพาณิชย์. (2563). ดัชนีราคาผู้บริโภคของประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จาก http://www.indexpr.moc.go.th/price_present/
cpi/stat/test/select_cpig_region.html?table_name=
ฐานข้อมูลสถิติโลกและภูมิภาค Knoema. (2562). อัตราส่วนประชากรอายุ 65+ ต่อประชากร 15-64 ปีในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 8 สิงหาคม 2563, จาก https://knoema.com/atlas/Thailand/topics/Demographics/Dependency-Ratios/Old-age-dependency-ratio-65-per-15-64
ศุทธิดา ชวนวัน. (2562, ตุลาคม-พฤศจิกายน). ประชากรและการพัฒนา. วารสารกรมกิจการผู้สูงอายุ สังคม สิ่งแวดล้อม สำคัญอย่างไรต่อผู้สูงอายุ, 40(1), 1-23.
ศิวลาภ สุขไพบูลย์วัฒน์. (2560, มกราคม-มิถุนายน). บทบาทของผู้สูงอายุต่อความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจในประเทศไทย. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 9(17), 176-191. สืบค้นเมื่อ 10 กันยายน 2563, จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/
article/view/92655
วรวรรณ ชาญด้วยวิทย์. (2556). Social and economic aspects of the elderly in Thailand. วิทยานิพนธ์ปริญญา (เศรษฐศาสตร์นโยบายสาธารณะ). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2563, พฤศจิกายน). นโยบายการขับเคลื่อนงานกรมกิจการสูงอายุปีงบประมาณ 2564. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. สืบค้นเมื่อ 5 กันยายน 2564, จาก https://www.dop.go.th/th/laws/1/33/826k
ชูเกียรติ มุทธากาญจน. (2559, มกราคม-มิถุนายน). สังคมผู้สูงอายุกับการเตรียมเผชิญหน้า. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 9(1), 1-8.
ทองเทพ กาญจนา. (2563, 19 ตุลาคม). ก้าวย่างของประเทศไทยสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์แบบ. สืบค้นเมื่อ 10 กันยายน 2563, จาก https://www.dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=30476
ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์. (2563). การกระจุกตัวของตลาดที่ดิน ความเหลื่อมล้ำทางการคลังและนโยบายภาษี. วารสารโครงการกิจกรรมการเชื่อมโยงงานวิจัยกับภาคนโยบาย, 10(9), 1-8.
ธนาภัทร์ เรืองศรี, และณรงค์ชัย ฐิตินันทพ์งศ์. (2563). สภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจสำหรับการเงิน. ภาวะเศรษฐกิจมหภาคและประมาณการรายได้ของรัฐบาลปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. สืบค้นเมื่อ 12 ตุลาคม 2563, จาก http://fin.bus.ku.ac.th/135512%20Economic%20Environment%20for%20
Finance/Lecture%20Slides/Introduction%20and%20%20GDP.pdf
ฐานิดา อารยะเวชกิจ. (2558). นโยบายเพื่อรองรับสังคมสูงวัย เน้นแค่ผู้สูงอายุยังไม่พอ. ธนาคารแห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 8 กันยายน 2563, จาก https://www.bot.or.th/Thai/ResearchAndPublications/DocLib_/Article6_12_59.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต