การรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ การปรับตัว พลังสุขภาพจิต และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในศูนย์สร้างสุขทุกวัย กรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • จิดาภา จันเมือง สาขาจิตวิทยาชุมชน ภาควิชาจิตวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • ทิพย์วัลย์ สุรินยา สาขาจิตวิทยาชุมชน ภาควิชาจิตวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • เฉลิมขวัญ สิงห์วี สาขาจิตวิทยาชุมชน ภาควิชาจิตวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์

คำสำคัญ:

การรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์, การปรับตัว, พลังสุขภาพจิต, คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ การปรับตัว พลังสุขภาพจิต กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ 2) ศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีปัจจัยส่วนบุคคลแตกต่างกัน 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ การปรับตัว และพลังสุขภาพจิต กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ และ 4) ศึกษาอิทธิพลของการรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ การปรับตัว และพลังสุขภาพจิตที่มีต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยคือ ผู้สูงอายุในศูนย์สร้างสุขทุกวัย กรุงเทพมหานคร จำนวน 330 คน สุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) รายข้อ โดยแต่ละข้อมีค่าอยู่ระหว่าง .66 – 1.00 ประกอบด้วย แบบสอบถามปัจจัยส่วนบุคคล แบบสอบถามการรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ มีค่าความเชื่อมั่น .897 แบบสอบถามการปรับตัว มีค่าความเชื่อมั่น .856 แบบสอบถามพลังสุขภาพจิต มีค่าความเชื่อมั่น .925 และแบบสอบถามคุณภาพชีวิต มีค่าความเชื่อมั่น .913 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่า t-test ค่า F-test ทดสอบรายคู่โดยวิธี LSD ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) การรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ การปรับตัว พลังสุขภาพจิต และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ โดยรวมอยู่ในระดับสูง 2) ผู้สูงอายุ ที่มีเพศ ระดับการศึกษา และสถานภาพสมรสแตกต่างกันมีคุณภาพชีวิตที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ .01 3) การรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์มีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .181) การปรับตัวมีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .617) พลังสุขภาพจิตมีความสัมพันธ์ทางบวกกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (r = .704) และ 4) การรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ การปรับตัว และพลังสุขภาพจิต สามารถร่วมกันทำนายคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ได้ร้อยละ 54.1

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่อง สังคมผู้สูงอายุ (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน).

สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล กรุงเทพมหานคร. (2563). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 20 ปี ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2561 - 2565). https://webportal.bangkok.go.th/upload/user/00000354/plan/planning/ plan6165bkk.pdf

WHOQOL Group. (1998). Development of the world health organization WHOQOL-BREF quality of life assessment. Psychological Medicine, 28(3), 551-558.

Nuru. (2022). Low quality of life. https://onlinenotesnepal.com/low-quality-of-life

Tiraphat, S., Peltzer, K., Thamma-Aphiphol, K., and Suthisukon, K. (2017). The role of age-friendly environments on quality of life among thai older adults. International Journal of Environmental Research and Public Health, 14(3), Article 282.

Story, M. F. (2001). Principles of universal design. In Universal design handbook (2nd ed.). New York: McGraw-Hill.

Roy, C., and Andrews, H. A. (1991). The Roy adaptation model : The definitive statement. Norwalk: Appleton & Lange.

Efklides, A., Kalaitzidou, M., and Chankin, G. (2003). Subjective quality of life in old age in Greece: The effect of demographic factors, emotional state and adaptation to aging. European Psychologist, 8(3), 178-191.

Wagnild, G. M. (2010). Discovering your resilience core. https://www.scribd.com/document/47609857/discovering-your-resilience-core

Mustaquim, M. M. (2015). A study of universal design in everyday life of elderly adults. Procedia Computer Science, 67, 57-66.

ศุภณัฐ พงศ์ฤทธิ์ไกรเลิศ. (2564). การจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อป้องกันการหกล้ม การปรับตัว การรู้เท่าทันสื่อ และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเคหะชุมชนดินแดง กรุงเทพมหานคร. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง, 10(1), 132-142.

Gerino, E., Rollè, L., Sechi, C., and Brustia, P. (2017). Loneliness, resilience, mental health, and quality of life in old age: A structural equation model. Frontiers in Psychology, 8, 1-12.

นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2555). วิธีการที่ถูกต้องและทันสมัยในการกำหนดขนาดตัวอย่าง [เอกสารไม่ได้ตีพิมพ์]. ศูนย์การเรียนรู้ทางการวิจัย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, กรองจิต วงศ์สุวรรณ, ราณี พรมานะจิรังกุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย, และวิระวรรณ ตันติพิวัฒนาสกุล. (2540). เปรียบเทียบแบบวัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุด 100 ตัวชี้วัดและ 26 ตัวชี้วัด. เชียงใหม่: โรงพยาบาลสวนปรุง.

พรศิริ กองนวล, สุชาดา ธโนภานุวัฒน์, และวิไล ตั้งจิตสมคิด. (2563). การพัฒนาอารยสถาปัตย์เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในชุมชนเขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 14(1), 41-56.

ณัฐธิยาน์ อิทธิโชติ, และบัวทอง สว่างโสภากุล. (2562). ทักษะชีวิต การปรับตัว สัมพันธภาพในครอบครัวกับการพึ่งพาตนเองของผู้สูงอายุ ชมรมผู้สูงอายุ เทศบาลตำบลบางเมือง จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 9(1), 1-17.

ปณิชา บุญสวัสดิ์, ไอศวรรย์ เพชรล่อเลียน, จุฑาภรณ์ ทองบุญชู, วันเพ็ญ รัตนวิชา, และญานิศา ดวงเดือน. (2563). พลังสุขภาพจิตของผู้สูงอายุ: คลินิกผู้สูงอายุสุขภาพดี. วารสารพยาบาลทหารบก, 21(3), 481-490.

Van Leeuwen, K. M., Van Loon, M. S., Van Nes, F. A., Bosmans, J. E., de Vet, H. C. W., Ket, J. C. F., Widdershoven, G. A. M., and Ostelo, R. W. J. G. (2019). What does quality of life mean to older adults? A thematic synthesis. PLoS ONE, 14(3), Article e0213263. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0213263

ณัฎฐกันย์ อ๋องเอื้อ. (2564). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทสบาลเมืองบ้านสวน จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

จิรัชยา เคล้าดี, สุภชัย นาคสุวรรณ์, และจักรวาล สุขไมตรี. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารราชพฤกษ์, 15(1), 27-32.

ปรียาภรณ์ ตั้งเพียร. (2551). การสนับสนุนทางสังคม การเห็นคุณค่าในตนเองกับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุ โรงพยาบาลพระนั่งเกล้า จังหวัดนนทบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ชลกร ศิรวรรธนะ. (2556). การยอมรับตนเอง สัมพันธภาพในครอบครัว การมีส่วนร่วมในชุมชนกับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเคหะชุมชนดินแดง กรุงเทพมหานคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

นิธิภัทร ชิตานนท์. (2563). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลเสม็ด อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยบูรพา.

สัญชัย สันติเวส, และนิธิวดี ทองป้อง. (2560). ทัศนคติของคนไทยที่มีต่อสิ่งอำนวยความสะดวกของผู้พิการที่ถูกออกแบบเพื่อคนทั้งมวลในที่สาธารณะ. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and arts), 10(3), 1360-1370.

Netuveli, G., and Blane, D. (2008). Quality of life in older ages. British medical bulletin, 85, 113-126.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-06-13

รูปแบบการอ้างอิง

จันเมือง จ., สุรินยา ท., & สิงห์วี เ. (2025). การรับรู้ถึงอารยสถาปัตย์ การปรับตัว พลังสุขภาพจิต และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในศูนย์สร้างสุขทุกวัย กรุงเทพมหานคร. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 17(1, January-June), 1–16, Article 267015. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/article/view/267015