แรงจูงใจให้เกิดการกระทำผิดซ้ำฐานความผิดยาเสพติดให้โทษประเภท 1 ในผู้ต้องขังเพศชาย: การศึกษาเชิงคุณภาพ

บทคัดย่อ

ระเบียบการปฏิบัติต่อผู้ต้องขังในเรือนจำถูกพัฒนาขึ้นบนแนวคิดการเคารพสิทธิมนุษยชนและมุมมองว่าผู้กระทำผิดสามารถบ่มเพาะแก้ไขไม่ให้หวนกลับไปกระทำผิดได้ อย่างไรก็ตามพบว่า สัดส่วนของการกระทำผิดซ้ำในความผิดประเภทยาเสพติดในประเทศไทยนั้นสูงที่สุดกว่าการกระทำผิดประเภทอื่น ๆงานวิจัยเชิงคุณภาพนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยทางจิตสังคมในรายละเอียดที่เกี่ยวข้องกับการกระทำผิดซ้ำฐานความผิดยาเสพติดให้โทษประเภท 1 ผู้ให้ข้อมูลคือ ผู้ต้องขังเพศชายในทัณฑสถานบำบัดพิเศษกลางจำนวน 5 ราย ซึ่งเป็นผู้ที่กระทำผิดซ้ำในฐานความผิดการครอบครองยาเสพติดให้โทษประเภท 1 ชนิดเมทแอมเฟตามีนเพื่อจำหน่าย ผลการสัมภาษณ์และวิเคราะห์แก่นสาระ พบ 2 แก่นสาระหลัก คือ มิติของ“แรงจูงใจให้กระทำผิด” ซึ่งประกอบด้วย 4 ประเด็น ได้แก่ ผลตอบแทนด้านตัวเงิน สภาพแวดล้อมพัวพันใกล้ชิดกับการค้ายา ประสบการณ์การค้ายานำพาให้ค้าต่อไปเรื่อย ๆ และ สังคมกีดกันผู้กระทำความผิด และ มิติของ“กระบวนการแก้ไขฟื้นฟูในเรือนจำ” ประกอบด้วย 3 ประเด็น ได้แก่ การส่งเสริมอาชีพ
ถูกกฎหมาย การให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโทษของยาเสพติด และเรือนจำในฐานะที่พักพิงของผู้ต้องขัง ผลการวิจัยนี้สามารถอภิปรายได้ด้วยแนวคิดและทฤษฎีทางจิตวิทยา ซึ่งนำไปสู่ข้อเสนอแนะ เพื่อการนำไปประยุกต์และพัฒนาแนวทางแก้ไขฟื้นฟูผู้กระทำผิดต่อไป