ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพเบื้องต้น ของชาวมุสลิม

บทคัดย่อ

ความเจ็บป่วยเป็นปัญหาด้านสุขภาพที่สำคัญ ทำให้ประชาชนมีการแสวงหาการรักษาและการดูแลสุขภาพมากขึ้น โดยเฉพาะการใช้สมุนไพรและการแพทย์ทางเลือก การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพ และศึกษาความสัมพันธ์ของปัจจัยส่วนบุคคล และปัจจัยตามแนวคิดสุขภาพ (Health Belief Model และ Theory of planned Behavior) กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลรักษาสุขภาพเบื้องต้นของชาวมุสลิม ตําบลแป-ระ อําเภอท่าแพ จังหวัดสตูล ทำการเก็บข้อมูลในกลุ่มตัวอย่าง 400 คน ระหว่างเดือนธันวาคม 2565 ถึง เดือนมกราคม 2566 ใช้แบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความเชื่อมั่นตามวิธีของครอนบาลแอลฟ่า โดยจำแนกตามปัจจัยที่ทำการศึกษา ได้แก่ การรับรู้โอกาสเสี่ยงของการใช้สมุนไพร การรับรู้อุปสรรคของการใช้สมุนไพร การรับรู้ประโยชน์ของการใช้สมุนไพร และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิงของการใช้สมุนไพร มีค่าเท่ากับ 0.850, 0.799, 0.741, 0.850 ตามลำดับ และทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติไคสแควร์ และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน ผลการวิจัย พบว่าประชาชนมีพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในระบบทางเดินอาหารมากที่สุด จากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ รายได้ โรคประจำตัว และประสบการณ์ใช้สมุนไพร ไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพร และการวิเคราะห์ปัจจัยตามแนวคิดสุขภาพ พบว่า การรับรู้โอกาสเสี่ยงของการใช้สมุนไพร การรับรู้ประโยชน์ของการใช้สมุนไพร และการคล้อยตามกลุ่มอ้างอิง มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) ดังนั้นบุคลากรทางการแพทย์ควรมีการส่งเสริมความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพเบื้องต้นของประชาชน เพื่อเป็นแนวทางในการใช้สมุนไพรอย่างถูกต้อง อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนหันมาใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน เพื่อบรรเทาอาการเจ็บป่วยได้อย่างเหมาะสมและปลอดภัย