ผู้ดูแลผู้สูงอายุกับการให้ความหมายความสูงอายุ กรณีศึกษาหมู่บ้านเนินคีรี จังหวัดชุมพร
คำสำคัญ:
ความหมายความสูงอายุ, ผู้ดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว, ผู้สูงอายุ, อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพรบทคัดย่อ
บทความวิจัยฉบับนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการให้ความหมายความสูงอายุของผู้ดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ผู้ดูแลผู้สูงอายุในหมู่บ้านเนินคีรี ตำบลท่าข้าม อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร จำนวน 15 คน ผลการวิจัยพบว่า ผู้ดูแลผู้สูงอายุให้ความหมายความสูงอายุจากการรับรู้และประสบการณ์ของผู้ดูแลแต่ละคนทั้งจากประสบการณ์บนสถานการณ์การดูแลและประสบการณ์ส่วนตัว ซึ่งพบการให้ความหมายความสูงอายุใน 5 ลักษณะ คือ 1) การให้ความหมายความสูงอายุสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและสุขภาพที่เสื่อมลง 2) การให้ความหมายความสูงอายุที่สัมพันธ์กับช่วงเวลาและเวลาชีวิตที่เหลือน้อยลง 3) การให้ความหมายความสูงอายุที่สัมพันธ์กับการมีความรู้ และการสั่งสมประสบการณ์ 4) การเป็นที่พึ่งทางจิตใจและเป็นศูนย์รวมของครอบครัว
และ 5) การให้ความหมายความสูงอายุในลักษณะ active aging จากการให้ความหมายของความสูงอายุข้างต้น พบว่า ผู้ดูแลมีการให้ความหมายความสูงอายุทั้งในเชิงบวกและเชิงลบ โดยความหมายความสูงอายุที่แฝงถึงความหมายเชิงลบในลักษณะของความเสื่อมสภาพ หรือความเปราะบาง เป็นมุมมองต่อความสูงอายุที่อาจนำไปสู่การแบ่งแยกกลุ่มผู้สูงอายุออกจากคนกลุ่มวัยอื่น ๆ และอาจนำไปสู่การเลือกปฏิบัติเนื่องจากอายุในขณะที่การมีมุมมองต่อความสูงอายุในทางบวก สะท้อนถึงการมองเห็นคุณค่าในความสูงอายุทั้งต่อผู้สูงอายุ และตนเองเมื่อสูงอายุของผู้ดูแล
Downloads
เอกสารอ้างอิง
ศิราณี ศรีหาภาค, วัชรี อมรโรจน์วรวุฒิ, ณรงค์ คำอ่อน, พัฒนี ศรีโอษฐ์, พลอยลดา ศรีหานู, และทิพวรรณ ทับซ้าย. (2564). สถานการณ์ ปัญหา และความต้องการการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในชุมชน ภายใต้กองทุนระบบการดูแลระยะยาว จังหวัดขอนแก่น. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 15(36), 44-60.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม. (2565). Research Brief: การเข้าถึงระบบบริการทางสังคมของประชากรในครัวเรือนก่อนวัยสูงอายุและผู้สูงอายุที่มีรูปแบบการอยู่อาศัยต่างกันเพื่อนำไปสู่แนวทางการสนับสนุนการบริการที่เหมาะสม. มหาวิทยาลัยมหิดล. https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/07/Research-brief-EAP-updated_compressed.pdf
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่องสังคมสูงอายุ (ฉบับปรับปรุง). กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1551432930-155_0.pdf
กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564. สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2565, จาก http://www.nso.go.th/sites/2014/DocLib
บุษยา วงษ์ชวลิตกุล, วิรัช สงวนวงศ์วาน, สิริรัตน์ ฉัตรชัยสุชา, ธนกร ลิ้มศรัณย์, สิริวดี ไทยสมัคร, และคณิต เรืองขจร. (2559). ความรู้และทัศนคติของผู้ดูแลผู้สูงอายุ กรณีศึกษาผู้ดูแลผู้สูงอายุในสถานสงเคราะห์คนชราบ้านธรรมปกรณ์โพธิ์กลาง และสถานสงเคราะห์คนชราบ้านธรรมปกรณ์วัดม่วง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย, 5(2), 74-92.
วิยะดา รัตนสุวรรณ. (2561). จริยธรรมในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง: มุมมองที่แตกต่าง. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุข และการศึกษา, 19(3), 15-23.
สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จังหวัดชุมพร กลุ่มนโยบายและวิชาการ. (2563). สถานการณ์ทางสังคม จังหวัดชุมพร. รายงานสถานการณ์ทางสังคม จังหวัดชุมพร ประจำปีงบประมาณ 2563. https://chumphon.m-society.go.th/wp-content/uploads/2021/04/satana_63.pdf
สุดา วงศ์สวัสดิ์. (2558). พัฒนาผู้สูงวัยสู่ภาวะ “พฤฒพลัง”. ปกิณกะ, 24(3), 202-207.
มุจลินท์ แปงศิริ, และศิวิไลซ์ วนรัตน์วิจิตร. (2563). การเตรียมความพร้อมสู่การเป็นผู้สูงอายุคุณภาพในประชากรก่อนวัยสูงอายุ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 31(2), 213-223.
เสาวภา พรสิริพงษ์, ขวัญจิต ศศิวงศาโรจน์, และยงยุทธ บุราสิทธิ์. (2559). โครงการส่งเสริมค่านิยมไทย “คุณค่าและศักดิ์ศรี” ในสังคมเมืองเพื่อฝ่าวิกฤตสังคมผู้สูงอายุ. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเอเชีย มหาวิทยาลัยมหิดล.
ยมนา ชนะนิล, พรชัย จูลเมตต์, และนัยนา พิพัฒน์วณิชชา. (2563). ภาวะพฤฒพลังของผู้สูงอายุในชุมชน จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 30(2), 83-92.
วรรณลักษณ์ เมียนเกิด. (2563). วยาคติต่อผู้สูงอายุในครอบครัว: การวิจัยผสานวิธี [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. ithesis มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. http://bsris.swu.ac.th/thesis/60199120019GRD8912560f.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต