ผู้ดูแลผู้สูงอายุกับการให้ความหมายความสูงอายุ กรณีศึกษาหมู่บ้านเนินคีรี จังหวัดชุมพร
คำสำคัญ:
ความหมายความสูงอายุ, ผู้ดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการให้ความหมายความสูงอายุของผู้ดูแลผู้สูงอายุในครอบครัว เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์ผู้ดูแลผู้สูงอายุ ในหมู่บ้านเนินคีรี ตำบลท่าข้าม อำเภอท่าแซะ จังหวัดชุมพร จำนวน 15 คน
ผลการวิจัยพบว่าผู้ดูแลผู้สูงอายุให้ความหมายความสูงอายุจากการรับรู้และประสบการณ์ของผู้ดูแลแต่ละคนทั้งจากประสบการณ์บนสถานการณ์การดูแลและประสบการณ์ส่วนตัว ซึ่งพบการให้ความหมายความสูงอายุใน 5 ลักษณะ คือ 1) การให้ความหมายความสูงอายุสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายและสุขภาพที่เสื่อมลง 2) การให้ความหมายความสูงอายุที่สัมพันธ์กับช่วงเวลาและเวลาชีวิตที่เหลือน้อยลง 3) การให้ความหมายความสูงอายุ ที่สัมพันธ์กับการมีความรู้ และการสั่งสมประสบการณ์ 4) การเป็นที่พึ่งทางจิตใจและเป็นศูนย์รวมของครอบครัว และ 5) การให้ความหมายความสูงอายุในลักษณะ active aging
จากการให้ความหมายของความสูงอายุข้างต้น พบว่า ผู้ดูแลมีการให้ความหมายความสูงอายุทั้งในเชิงบวกและเชิงลบ โดยความหมายความสูงอายุที่แฝงถึงความหมายเชิงลบในลักษณะของความเสื่อมสภาพ หรือความเปราะบาง เป็นมุมมองต่อความสูงอายุที่อาจนำไปสู่การแบ่งแยกกลุ่มผู้สูงอายุออกจากคนกลุ่มวัยอื่น ๆ และอาจนำไปสู่การเลือกปฏิบัติเนื่องจากอายุ ในขณะที่การมีมุมมองต่อความสูงอายุในทางบวก สะท้อนถึงการมองเห็นคุณค่าในความสูงอายุทั้งต่อผู้สูงอายุ และตนเองเมื่อสูงอายุของผู้ดูแล
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Dannefer, D., & Shura, A. (2009). Chapter 34 Experience, Social Structure and Later Life: Meaning and Old Age in an Aging Society. International Handbook of Population Aging, 747-755.
Lamb, S. (2014). Permanent personhood or meaningful decline? Toward a critical anthropology of successful aging. Journal of Aging Studies,29(2014), 41-52.
กรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2562). มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่องสังคมสูงอายุ (ฉบับปรับปรุง). https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1551432930- 155_0.pdf
กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564. สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2565, จาก http://www.nso.go.th/sites/2014/DocLib
บุษยา วงษ์ชวลิตกุล และคณะ. (2559). ความรู้และทัศนคติของผู้ดูแลผู้สูงอายุ กรณีศึกษาผู้ดูแลผู้สูงอายุในสถานสงเคราะห์คนชราบ้านธรรมปกรณ์โพธิ์กลาง และสถานสงเคราะห์คนชราบ้านธรรมปกรณ์วัดม่วง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ, 5(2). 75-88.
ประชาธิป กะทา. (ม.ป.ป.). การดูแลเอาใจใส่ในฐานะประสบการณ์ศีลธรรม. สืบค้นเมื่อ 20 พฤษภาคม 2565, จาก https://www.academia.edu/35851578/.
รศรินทร์ เกรย์ และคณะ. มโนทัศน์ของนิยามผู้สูงอายุ: มุมเชิงจิตวิทยาสังคม และสุขภาพ. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/03/Report-File-419.pdf
วิยะดา รัตนสุวรรณ. (2561). จริยธรรมในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง: มุมมองที่แตกต่าง. วารสารการพยาบาลการสาธารณสุขและการศึกษา, 19(3), 15-23.
ศิราณี ศรีหาภาค และคณะ. (2564). สถานการณ์ ปัญหา และความต้องการการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในชุมชน ภายใต้กองทุนระบบการดูแลระยะยาว จังหวัดขอนแก่น. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 15(36), 44-60.
สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2565). Research Brief การเข้าถึงระบบบริการทางสังคมของประชากรในครัวเรือนก่อนวัยสูงอายุและผู้สูงอายุที่มีรูปแบบการอยู่อาศัยต่างกันเพื่อนำไปสู่แนวทางการสนับสนุนการบริการที่เหมาะสม. https://ipsr.mahidol.ac.th/wp-content/uploads/2022/07/Research-brief-EAP-updated_compressed.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ อยู่ภายใต้การอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 4.0 International (CC-BY-NC-ND 4.0) เว้นแต่จะระบุไว้เป็นอย่างอื่น โปรดอ่านหน้านโยบายของวารสารสำหรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับการเข้าถึงแบบเปิด ลิขสิทธิ์ และการอนุญาต
