การสร้างผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่าทางการเงินของวิสาหกิจชุมชนหน่อไม้ดอง บ้านนากระเซ็ง อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) ศึกษาบริบทการบริหารจัดการกลุ่มที่เหมาะสมของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหน่อไม้ดองบ้านนากระเซ็ง อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย 2) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์หน่อไม้ดองในการยกระดับรายได้ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหน่อไม้ดองบ้านนากระเซ็ง อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย 3) เพื่อวิเคราะห์ต้นทุน ผลตอบแทน และความคุ้มค่าทางการเงินของผลิตภัณฑ์ของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนหน่อไม้ดองบ้านนากระเซ็ง อำเภอท่าลี่ จังหวัดเลย โดยเลือกใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม กำหนดกลุ่มเป้าหมายด้วยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 12 คน ใช้แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างซึ่งได้รับความเห็นชอบจากผู้เชี่ยวชาญ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการจัดประชุม จัดเวทีแลกเปลี่ยน การสัมภาษณ์เชิงลึก และการระดมสมองแบบสนทนากลุ่ม ทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เหตุการณ์แบบไม่อิงทฤษฎี วิเคราะห์สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวนและค่าร้อยละ ผลการวิจัยพบว่า 1) ศักยภาพการบริหารจัดการกลุ่มยังไม่มีความเพียงพอ มีปัญหาหลายประการทั้งการขาดความรู้ด้านการบริหารจัดการสมัยใหม่ การขาดแคลนวัตถุดิบในบางฤดูกาล ปัญหาคุณภาพผลิตภัณฑ์ที่ไม่สม่ำเสมอ การขาดการวิเคราะห์ต้นทุนที่แม่นยำ และช่องทางการจำหน่ายที่จำกัด จากปัญหาดังกล่าว คณะผู้วิจัยได้เสนอแนวทางการพัฒนาที่ครอบคลุมหลายมิติ ประกอบด้วยการพัฒนาศักยภาพในการบริหารจัดการกลุ่ม การสร้างเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกหน่อไม้เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบ การถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการแปรรูปและการใช้เทคโนโลยีในการผลิต การส่งเสริมความรู้ด้านการคำนวณต้นทุน และการพัฒนาบรรจุภัณฑ์พร้อมทั้งขยายช่องทางการตลาด 2) การพัฒนาพบว่าสามารถเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ได้อย่างมีนัยสำคัญ จากเดิม 30 บาทต่อกิโลกรัม เป็น 75 บาทต่อกิโลกรัม คิดเป็นการเพิ่มขึ้น 150% นอกจากนี้ ยังมีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในกระบวนการผลิต เช่น การใช้เครื่องหั่นสับหน่อไม้ ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและลดการสูญเสียวัตถุดิบ รวมถึงมีการพัฒนาทักษะทั้ง Upskill และ Reskill ให้แก่สมาชิกกลุ่ม 3) การวิเคราะห์ทางการเงินแสดงให้เห็นถึงความคุ้มค่าในการลงทุน โดยมีต้นทุนการผลิตอยู่ที่ 24.17 บาทต่อขวด ในขณะที่ราคาขายอยู่ที่ 30 บาทต่อขวด ระยะเวลาคืนทุนประมาณ 1 ปี 6 เดือน มูลค่าปัจจุบันสุทธิ เป็นบวกที่ 103,906.42 บาท และมีอัตราผลตอบแทนจากการลงทุน 64% ผลการวิจัยนี้สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพในการพัฒนาธุรกิจชุมชนอย่างยั่งยืน โดยชี้ให้เห็นว่าการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน การพัฒนาทักษะของสมาชิกกลุ่ม และการนำนวัตกรรมมาใช้ในการผลิตและการตลาด สามารถยกระดับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นและสร้างรายได้เพิ่มขึ้นให้แก่ชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ