การศึกษาความเหลื่อมล้ำกับความปลอดภัยในการเดินทางด้วยรถจักรยานยนต์ กรณีศึกษากรุงเทพมหานคร

ผู้แต่ง

  • ภาวิณี เอี่ยมตระกูล ศูนย์แห่งความเป็นเลิศทางวิชาการด้านวิจัยและนวัตกรรมเพื่อการขนส่งเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • สรารัตน์ ฉายพงษ์ ศูนย์แห่งความเป็นเลิศทางวิชาการด้านวิจัยและนวัตกรรมเพื่อการขนส่งเมือง คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

ความปลอดภัยทางถนน, ความเหลื่อมล้ำ, ผู้ใช้รถใช้ถนนที่เปราะบาง, รถจักรยานยนต์

บทคัดย่อ

จำนวนอุบัติเหตุทางถนนที่เพิ่มขึ้นและผลกระทบด้านลบได้กลายเป็นปัญหาสำคัญในประเทศที่ยังไม่พัฒนาและกำลังพัฒนา การศึกษานี้ได้มุ่งเน้นศึกษาความเหลื่อมล้ำทางด้านคมนาคมในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยทางถนนเป็นหลักผ่านการเก็บรวบรวมข้อมูลสังคม เศรษฐกิจ และการเดินทางของกลุ่มตัวอย่าง ตลอดจนข้อมูลปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางเพื่อสะท้อนความไม่เท่าเทียมกันของการเดินทางที่ปลอดภัยในปัจจุบันในกรุงเทพมหานคร จากกลุ่มตัวอย่างของผู้ใช้รถใช้ถนนทุกกลุ่ม รวมถึงหน่วยงานภาครัฐและหน่วยงานภาคเอกชนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร จำนวน 1,040 กลุ่มตัวอย่าง (1,000 กลุ่มตัวอย่าง จากแบบสอบถาม และ 40 กลุ่มเป้าหมาย จากการสนทนากลุ่ม) ผลการวิเคราะห์พบว่า กลุ่มที่ถูกจัดอยู่ในระดับความปลอดภัยต่ำนั้นอยู่ในกลุ่มผู้ใช้รถจักรยานยนต์ รถจักรยาน และคนเดินเท้าซึ่งเป็นกลุ่มผู้เดินทางที่เปราะบาง ทั้งนี้จะเห็นได้ว่าความเหลื่อมล้ำของการเดินทางที่สะท้อนจากข้อมูลทางสถิติมิใช่เพียงประเด็นในเรื่องความสามารถในการจ่ายเพื่อการเข้าถึงรูปแบบการเดินทางที่ปลอดภัยเท่านั้น หากแต่รวมไปถึงปัจจัยด้านสภาพแวดล้อมของถนน สิ่งแวดล้อม และนโยบายเกี่ยวกับมาตรการ ด้านความปลอดภัยทางถนน ที่ล้วนมีส่วนในการขับเคลื่อนให้เกิดความเหลื่อมล้ำในการเดินทางที่ปลอดภัย

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Economic Forum. (2018). The global risks report 2018. https://www.weforum.org/reports/the-global-risks-report-2018

ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2562). ภาพรวมความเหลื่อมล้ำของไทยในศตวรรษที่ 21. https://www.bot.or.th/Thai/MonetaryPolicy/EconomicConditions/AAA/Inequality_2GiniCoefficient.PDF

Thai-Inequality. (2017). Disparities in rights and opportunities. https://thai-inequality.org/pages/3-1-3

World Health Organization. (2018). Global status report on road safety 2018. https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/276462/9789241565684-eng.pdf

ภาวิณี เอี่ยมตระกูล, และสรารัตน์ ฉายพงษ์. (2564). การศึกษาปัจจัยพฤติกรรมเสี่ยงที่ส่งผลต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนน. วารสารชุมชนวิจัย, 15(3), 30-42.

สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2562). จำนวนรถจดทะเบียนสะสม. https://web.dlt.go.th/statistics/

สถาบันการขนส่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2562). ความเหลื่อมล้ำในมิติการคมนาคม. http://www.econ.tu.ac.th/oldweb/doc/seminar/

ภาวิณี เอี่ยมตระกูล, สรารัตน์ ฉายพงษ์, อัมพิกา ชุมมัธยา, ธนพงษ์ จําปาหอม, สัจจากาจ จอมโนนเขวา, และวัฒนวงศ์ รัตนวราห. (2564). กระบวนการมีส่วนร่วมในการพัฒนาแอปพลิเคชันสำหรับรถจักรยานยนต์เช่าในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 24(1), 116-131.

Cubbin, C., and Smith, G. S. (2002). Socio-economic inequalities in injury: Critical issues in design and analysis. Annual Review of Public Health, 23(1), 349-375.

FHWA. (1997). Federal highway cost allocation study, USDOT Additional data and appendices were added in 2000. https://www.fhwa.dot.gov/policy/hcas/final/execsum.cfm

Creger, H., Espino, J., and Sanchez, A. S. (2018). Mobility equity framework. Environment Equity. http://greenlining.org/wp-content/uploads/2018/03/MobilityEquityFramework_8.5x11_v_GLI_Web.pdf

Marshall, A. W., Olkin, I., and Arnold, B. C. (2011). Inequalities: Theory of majorization and its applications. New York, NY: Springer-Verlag.

ภาวิณี เอี่ยมตระกูล, พิริยา ซิ้มเจริญ, และพรชัย จันทร์ถาวร. (2555). แนวทางศึกษาการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมความปลอดภัยทางถนนของเมือง: กรณีศึกษา เทศบาลเมืองท่าโขลง จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิจัยและสาระสถาปัตยกรรม/การผังเมือง, 9(1), 61-81.

ภาวิณี เอี่ยมตระกูล, และสรารัตน์ ฉายพงษ์. (2562). การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความปลอดภัยทางถนนสำหรับการเช่ารถจักรยานยนต์ของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 39(2), 1-15.

Nastasi, B. K., and Schensul, S. L. (2005). Contributions of qualitative research to the validity of intervention research. Journal of School Psychology, 43(3), 177-195.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2024-10-31

รูปแบบการอ้างอิง

เอี่ยมตระกูล ภ., & ฉายพงษ์ ส. (2024). การศึกษาความเหลื่อมล้ำกับความปลอดภัยในการเดินทางด้วยรถจักรยานยนต์ กรณีศึกษากรุงเทพมหานคร. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 16(32, July-December), 1–13, Article 275903. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swurd/article/view/275903