รูปแบบการประชาสัมพันธ์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ดังนี้เพื่อบูรณาการหลักการประชาสัมพันธ์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท และเพื่อนำเสนอแนวทางและการสร้างองค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับ “รูปแบบการประชาสัมพันธ์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท” งานวิจัยนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลจากพระไตรปิฎก ตำรา เอกสารที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึก พระภิกษุสงฆ์ 2 รูป นักวิชาการทางด้านพุทธศาสนาและการประชาสัมพันธ์ 4 คน ด้วยแบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง ผลการวิจัยพบว่า หลักการประชาสัมพันธ์เป็นทั้งกระบวนทรรศน์และกระบวนการที่ต้องอาศัยองค์ความรู้ (Prudence) และจิตสำนึกในด้านความรับผิดชอบต่อสังคม (Morality) การเป็นนักเผยแผ่ที่ดีได้นั้นจะต้องมีความรู้ในศาสตร์การประชาสัมพันธ์ มีวิจารณญาณ (Critical mind) และต้องมีคุณลักษณะที่ประกอบด้วยคุณธรรม เป็นผู้ประพฤติดี คิดดี การประชาสัมพันธ์จึงจะสำเร็จประโยชน์ ผลจากการวิเคราะห์ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกพบว่า การบูรณาการหลักการประชาสัมพันธ์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาท ทำให้ได้องค์ความรู้ใหม่เกี่ยวกับรูปแบบการประชาสัมพันธ์ตาม “แนวคิดกระแสหลัก” กับหลักการประชาสัมพันธ์ตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทหรือ “แนวคิดกระแสพุทธ” สามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อการพัฒนาคุณภาพทั้งฝ่ายผู้ส่งสารและผู้รับสารและกระบวนการสื่อสารตามหลักพุทธปรัชญาเถรวาทได้อย่างเหมาะสม เข้ากับหลักธรรมทางพุทธปรัชญาเถรวาท “วิชฺชาจรณสมฺปนฺโน โส เสฎฺโฐ เทวมานุเส” ผู้สมบูรณ์ด้วยความรู้และความประพฤติที่ดีประเสริฐที่สุดในหมู่เทวดาและหมู่มนุษย์ หมายความว่าเป้าหมายในการสร้างคนจะต้องให้สมบูรณ์ครบทั้งความรู้และความประพฤติที่ดี (ความรู้คู่คุณธรรม) ในเวลาเดียวกัน