การศึกษาวิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาพุทธศาสนทายาทให้ยั่งยืน

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความเป็นมาและสถานการณ์ของศาสนทายาทในพระพุทธศาสนาเถรวาท เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปัจจัยที่สนับสนุนพุทธศาสนทายาท และเพื่อเสนอแนวทางที่สนับสนุนและพัฒนาพุทธศาสนทายาทให้ยั่งยืน โดยได้ทำการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงพระสงฆ์ 4 ภาค จำนวน 80 รูป แล้วทำการเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มที่ผ่านการตรวจสอบคุณภาพแล้ว จึงทำการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาแล้วนำมาบรรยายตามความเป็นจริง ผลการวิจัยพบว่า สถานการณ์พุทธศาสนทายาทในประเทศไทยปัจจุบันนี้ พระสงฆ์ สามเณรส่วนมากยังคงประพฤติปฏิบัติตามพระธรรมวินัยมาโดยตลอด จะมีเพียงบางรูปที่ประพฤติตนไม่เหมาะสม ก่อให้เกิดปัญหาต่อองค์กรสงฆ์และทำลายศรัทธาของพุทธศาสนิกชนวิธีแก้ไขปัญหาการขาดแคลนศาสนทายาท มหาเถรสมาคมร่วมกับพุทธศาสนิกชน ควรช่วยกันส่งเสริมให้มีการบวชเรียนอย่างเป็นระบบ ด้านการศึกษา องค์กรสงฆ์ควรปรับปรุงหลักสูตรการศึกษาให้สอดคล้องกับภาครัฐ ด้านศาสนทายาท พระสงฆ์ สามเณรต้องปฏิบัติตนตามพระธรรมวินัยอย่างเคร่งครัด สำหรับนโยบายส่งเสริมพัฒนาพุทธศาสนทายาทพบว่า มหาเถรสมาคมได้ส่งเสริมการบรรพชาอุปสมบท ส่งเสริมการศึกษาและการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ส่วนปัจจัยที่ส่งเสริมให้พุทธศาสนทายาทดำรงสมณเพศได้อย่างยั่งยืน พบว่า พุทธศาสนิกชนทั้งบรรพชิตและคฤหัสถ์ ต้องร่วมมือกันส่งเสริมพระสงฆ์ สามเณรในทุกๆ ด้านอย่างเหมาะสม แนวทางการสนับสนุนและพัฒนาพุทธศาสนทายาทให้ยั่งยืน พบว่า องค์กรสงฆ์ควรพัฒนาพระสงฆ์ สามเณรให้มีศักยภาพในด้านการศึกษา การปฏิบัติธรรมและการเผยแผ่ธรรมมากยิ่งขึ้น ในการสร้างศาสนทายาท พบว่า พุทธศาสนิกชนต้องร่วมกันสร้างศาสนทายาท ตั้งแต่ยังเป็นสามเณรเพื่อเตรียมพร้อมที่จะอุปสมบท โดยส่งเสริมให้มีการศึกษาครบวงจร ส่งเสริมให้ทำงานวิชาการและงานพระศาสนาตามความถนัด