การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี

Main Article Content

พระมหาประจักษ์ กิตฺติเมธี

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่อง “การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี” มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีระดับชั้นประโยค 1-2 ในกรุงเทพมหานคร 2) เพื่อพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีระดับชั้นประโยค 1-2 ในกรุงเทพมหานคร 3) เพื่อนำเสนอเทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีระดับชั้นประโยค 1-2 ในกรุงเทพมหานคร โดยใช้กระบวนการศึกษาตามระเบียบวิธีวิจัยแบบคุณภาพ คือ ใช้การศึกษาค้นคว้าเอกสาร ตำรา งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับเทคนิคและวิธีการสอน และการพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนดังกล่าว และใช้การสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิถึงวิธีการพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนว่าทำได้เช่นใดบ้าง เมื่อสามารถร่างเทคนิคและวิธีการสอนได้แล้ว ได้ทำการจัดสัมมนาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อร่วมกันพิจารณาความเหมาะสมของเทคนิคและวิธีการสอนดังกล่าว เมื่อคณะผู้เชี่ยวชาญเห็นว่าเทคนิคและวิธีการสอนดังกล่าวมีความเหมาะสม ก็สามารถนำเสนอรายงานได้ ผลการศึกษาตามลำดับของวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ พบว่า 1. สภาพและปัญหาการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ระดับชั้นประโยค 1-2 ในกรุงเทพมหานคร พบสภาพและปัญหาในการพัฒนา มี 8 ด้าน คือ ด้านบุคคล ด้านอุปกรณ์ ด้านการจัดการเรียนการสอน ด้านสถานการณ์ ด้านหลักสูตร ด้านเนื้อหา ด้านองค์ความรู้ และด้านหลักธรรม 2. การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีระดับชั้นประโยค 1-2 ในกรุงเทพมหานคร ต้องพัฒนาเทคนิค 4 คือ 1)พัฒนาเทคนิคการสอนจากง่ายไปหายาก 2)พัฒนาเทคนิคการสอนให้เกิดศรัทธาในผู้สอน 3)พัฒนาเทคนิคการสอนให้เกิดความกระตือรือร้น 4)พัฒนาเทคนิคการสอนให้สนุกสนาน และพัฒนาวิธีการสอน 4 คือ 1)พัฒนาวิธีการสอนให้เห็นความสำคัญ 2)พัฒนาวิธีการสอนให้เชื่อมั่นว่าทำได้ 3)พัฒนาวิธีการซักถามให้เกิดความเข้าใจ 4)พัฒนาวิธีการตั้งกติกาให้น่าสนใจ 3. เทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลีเป็นไปตามโมเดล CICE & CASA Model เทคนิค 4 ได้แก่ 1)เทคนิคการสอนแบบประจักษ์ใจ (Clarity) 2)เทคนิคการสอนแบบประทับใจ (Impression) 3)เทคนิคการสอนแบบปลุกเร้าใจ (Courage) 4)เทคนิคการสอนแบบปีติใจ (Exaltation) วิธีการ 4 ได้แก่ 1)วิธีการสอนแบบใส่ใจ (Concentration) 2)วิธีการสอนแบบมั่นใจ (Assurance) 3)วิธีการสอนแบบเข้าใจ (Savvy) 4)วิธีการสอนแบบพร้อมใจ (Acceptance)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กิตฺติเมธี พ. (2017). การพัฒนาเทคนิคและวิธีการสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี. วารสาร สถาบันวิจัยญาณสังวร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 8(2), 101–112. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/yri/article/view/175328
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ, สำนักงาน. แนวทางการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. กรุงเทพมหานคร : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2545.

พระครูสุวรรณวรการ (พิมพ์ทรัพย์ พุทฺธาโณ). “การพัฒนาการจัดการศาสนศึกษาแผนกธรรมของคณะสงฆ์ภาค 1”. ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2557.

พระธรรมเจดีย์ (ประกอบ ธมฺมเสฎฺโฐ ป.ธ.9). ฉลองเปรียญธรรมสำนักเรียนวัดกัลยาณมิตร. กรุงเทพมหานคร : สหธรรมิก, 2556.

พระมหาธรรมรัต อริยธมฺโม (ยศขุน). "แนวทางการจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ในบริบทแห่งสังคมไทยยุคปัจจุบัน". วิทยานิพนธ์ศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสน์ศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 2551.

พระมหาวรัญญู วรญฺญู. ภาษาบาลี ภาษาพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร : เอกพิมพ์ไท จำกัด, 2553.

พระมหาศรณชัย มหาปุญฺโญ (การะเวก). “การพัฒนากาบริหารกิจการคณะสงฆ์ของพระสังฆาธิการในยุคโลกาภิวัตน์”. ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขารัฐประสาสนศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2556.

พระมหาอานนท์ ชยานนฺโท (เหล็กดี). “การบริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี : ปัญหา แนวโน้ม และกลยุทธ์การพัฒนา”. ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2557.

พระมหาอำนาจ ปวฑฺฒโน (พันธ์ปัญญา). “การพัฒนำรูปแบบการจัดการการศึกษาพระปริยัติธรรม”ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเชิงพุทธ. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2557.

พระมหาอุดร อุตฺตโร (มากดี). “สมรรถนะการปฏิบัติงานของครูสำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ตามหลักกัลยาณมิตร”. ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาพุทธบริหารการศึกษา.บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2557.

พระอนิล ธมฺมสากิโย (ศากยะ). มิติใหม่แห่งการศึกษาพระพุทธศาสนาในประเทศไทย : พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวกับคณะธรรมยุต. ขอนแก่น : ขอนแก่นการพิมพ์, 2548.

พุทธศาสนศึกษา, กอง. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. พิธีมอบรางวัล สำนักเรียนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม ดีเด่น ปีการศึกษา 2552. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ, 2553.

มงคลชัย ศรีสะอาด. รูปแบบการบริหารงานสำนักเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรม-แผนกบาลี. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ฉบับพิเศษ โครงการเผยแพร่งานวิจัย ประจำ ปี 2555.

แม่กองบาลีสนามหลวง, สำนักงาน. เรื่องสอบบาลี ของสนามหลวงแผนกบาลี พ.ศ.2558. กรุงเทพมหานคร : อาทรการพิมพ์, 2558.

รังสี สุทนต์. ความจำเป็นของการเรียนภาษาบาลีในการศึกษาพระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2556.

สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ (ช่วง วรปุญฺโญ). เรื่องสอบบาลี ครั้งที่ 2 ของสนามหลวงแผนกบาลี พ.ศ.2556. กรุงเทพมหานคร : อาทรการพิมพ์, 2556.