ความหมายในชีวิต ความสุข และองค์ประกอบที่ช่วยเยียวยาจากภาวะหมดไฟ : การศึกษาจากประสบการณ์หลังฟื้นตัวของนักศึกษาระดับปริญญาตรี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์และผลของการฟื้นตัวจากภาวะหมดไฟ ระดับความหมายในชีวิต ระดับความสุข และองค์ประกอบที่ช่วยเยียวยาจากภาวะหมดไฟของนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่มีประสบการณ์หลังฟื้นตัวจากภาวะหมดไฟ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี ผู้ให้ข้อมูลหลักคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจงจากนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่มีประสบการณ์หลังฟื้นตัวจากภาวะหมดไฟ จำนวน 36 คน เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและเก็บข้อมูลเชิงปริมาณด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัยเชิงคุณภาพพบว่า ภาวะหมดไฟเกิดจากความเหนื่อยล้าเรื้อรัง แรงจูงใจลดลง อารมณ์ด้านลบ การถอยตัวจากสังคม และผลกระทบต่อการเรียน โดยมีสาเหตุจากภาระงานหนัก ความคาดหวังจากครอบครัว และความไม่สมดุลของชีวิต แนวทางฟื้นตัวประกอบด้วย การปรับวิถีการดำเนินชีวิต การดูแลตนเองด้วยกิจกรรมเติมพลัง การพึ่งพาเครือข่ายสนับสนุนทางสังคม และการเข้ารับความช่วยเหลือทางวิชาชีพจากบุคลากรทางการแพทย์ ซึ่งนำไปสู่ผลลัพธ์เชิงบวก ได้แก่ การเห็นคุณค่าในตนเองเพิ่มขึ้น ความยืดหยุ่นทางอารมณ์ดีขึ้น ความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นขึ้น และมีทัศนคติต่อชีวิตเชิงบวกมากขึ้น ส่วนผลการวิจัยเชิงปริมาณพบว่า นักศึกษามีระดับความหมายในชีวิตในมิติการค้นหาความหมายในชีวิตระดับสูง และมิติการรับรู้ความหมายในชีวิต ระดับปานกลาง ส่วนระดับความสุขในชีวิตหลังภาวะหมดไฟอยู่ในระดับสูง สำหรับองค์ประกอบที่ช่วยเยียวยาจากภาวะหมดไฟ นักศึกษาให้ความสำคัญระดับสูงต่อเครือข่ายสนับสนุนทางสังคมและการปรับวิถีการดำเนินชีวิต ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อการเติบโตเชิงบวก งานวิจัยนี้จึงชี้ถึงความสำคัญของการสร้างระบบสนับสนุนและการส่งเสริมเครือข่ายทางสังคมในสถาบันการศึกษาเพื่อช่วยให้นักศึกษาฟื้นตัวจากภาวะหมดไฟอย่างยั่งยืน