นาฏศิลป์กับพื้นที่ข้ามวัฒนธรรม : การจัดการเรียนรู้สำหรับเด็กข้ามชาติในห้องเรียนรวม

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) เสนอกรอบแนวคิดนาฏศิลป์กับพื้นที่ข้ามวัฒนธรรมในห้องเรียนรวม และ (2) แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติผ่านนาฏศิลป์ กรอบแนวคิดของบทความตั้งอยู่บนแนวคิดพื้นที่ข้ามวัฒนธรรม และทฤษฎีการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง ซึ่งอธิบายว่าการเรียนรู้เกิดขึ้นผ่านกระบวนการสะท้อนคิดจากประสบการณ์ตรง และการเปลี่ยนแปลงกรอบความคิดของผู้เรียน ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า นาฏศิลป์ไม่ได้เป็นเพียงศิลปะการแสดง หากแต่เป็นพื้นที่ข้ามวัฒนธรรมที่เอื้อให้ผู้เรียนสื่อสาร สร้างความหมายร่วม และพัฒนาความเข้าใจซึ่งกันและกันผ่านร่างกาย อารมณ์  และจังหวะ โดยไม่ถูกจำกัดด้วยภาษา ได้เสนอกรอบแนวคิดนาฏศิลป์กับพื้นที่ข้ามวัฒนธรรมในห้องเรียนรวม ประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 3 ประการ ได้แก่ (1) นาฏศิลป์ในฐานะเครื่องมือการเรียนรู้ร่วม (2) การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง และ (3) ครูในฐานะผู้นำทางวัฒนธรรม นอกจากนี้เสนอ แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติผ่านนาฏศิลป์ 4 ประการ ได้แก่ (1) การเรียนรู้ผ่านร่างกายและประสบการณ์ตรง (2) การใช้กระบวนการสื่อสารข้ามวัฒนธรรมในชั้นเรียน (3) การใช้สื่อและองค์ประกอบทางศิลปะจากหลากหลายวัฒนธรรม และ (4) การประเมินผลแบบมีส่วนร่วม แนวทางดังกล่าวสามารถส่งเสริมการมีส่วนร่วม ลดอคติทางวัฒนธรรม และพัฒนาจิตสำนึกข้ามวัฒนธรรมทั้งในมิติของผู้เรียนและครูนาฏศิลป์ จึงเป็นเครื่องมือทางการศึกษาที่มีศักยภาพในการสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ร่วมอย่างสันติและเคารพในความหลากหลาย ซึ่งสอดคล้องกับเป้าหมายสำคัญของการศึกษาในศตวรรษที่ 21