Phenomenon-Based Learning on Critical Thinking and Environmental Literacy of Students at Wat Wan Uthit School (Sirikamolchamratbumrung), Ang Thong Province

Main Article Content

Patchapa Wetchawong
Pongsatorn Mahavijit
Sirirat Srisa-ard

Abstract

This research aimed to 1) develop phenomenon-based learning activities for the Science Project subject for Matthayom 2 students, and 2) study the effects of phenomenon-based learning activities on students’ critical thinking and environmental literacy at Wat Wan Uthit School (Sirikamolchamratbumrung). The study was applied research conducted with ten Matthayom 2 students in the 2025 academic year. The research instruments consisted of 1) three phenomenon-based learning unit plans for the Science Project subject, 2) a critical thinking ability test, and 3) an environmental literacy test. The data were analyzed using percentages and arithmetic means.


The research results revealed that:


1) Three learning unit plans—Soil, Water, and Air—were designed to engage students in studying and solving real-world phenomena related to natural resources in their own context through inquiry-based learning and project work. The quality assessment by five experts indicated that all three units were rated at a high level.


2) Regarding learning outcomes, 70% of students achieved the criteria for critical thinking ability, with high scores in the components of problem definition and logical reasoning. In terms of environmental literacy, 60% of students achieved the criteria in environmental knowledge, while 80% demonstrated attitudes and behaviors toward the environment at high to very high levels.

Article Details

How to Cite
Wetchawong, P., Mahavijit, P., & Srisa-ard, S. (2026). Phenomenon-Based Learning on Critical Thinking and Environmental Literacy of Students at Wat Wan Uthit School (Sirikamolchamratbumrung), Ang Thong Province. MCU Haripunchai Review, 10(2), 300–313. retrieved from https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMHR/article/view/ba-022
Section
Research Article

References

กชกร แฝงเมืองคุก. (2564). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้แนวคิดปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารญาณของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เกตน์สิรี สุวรัตน์. (2564). การพัฒนาความสามารถในการสื่อสารวิทยาศาสตร์ด้วยการจัดการเรียนรู้ แบบปรากฏการณ์เป็นฐาน เรื่อง ระบบหายใจ สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่

มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์. สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

กฤษณา โลหการก และคณะ. (2559). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่ส่งเสริมการ

คิดอย่างมีวิจารณญาณสำ หรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนขยายโอกาสทาง การศึกษา. วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม. มหาวิทยาลัยบูรพา.

ทัณฑธร จุ้ยสวัสดิ์. (2564). การวิจัยเชิงปฏิบัติการในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐาน เรื่อง จลนศาสตร์เคมีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เพื่อส่งเสริมผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน

และทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์ศึกษา. มหาวิยาลัยบูรพา.

พงศธร มหาวิจิตร. (2560). นวัตกรรมการเรียนรู้จากฟินแลนด์. นิตยสาร สสวท.

พงศธร มหาวิจิตร. (2562). การประยุกต์ใช้แนวคิดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐานร่วมกับการเรียนแบบเชิงรุกในรายวิชาการประถมศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ศราวุฒิ ปัญญา. (2554). การพัฒนาชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยใช้สื่อสิ่งพิมพ์ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สุธี พลมาศ, และสุรีย์พร สว่างเมฆ. (2564). การพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทเป็นฐานร่วมกับการโต้แย้งเพื่อส่งเสริมการรู้สิ่งแวดล้อม เรื่องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารศึกษาศาสตร์. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สุนีย์ เหมะประสิทธิ์. (2543). การวิจัยเชิงปฏิบัติการ. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.

หัสวนัส เพ็งสันเทียะ. (2563). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการคิดสร้างสรรค์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการวัด ประเมิน และวิจัยการศึกษา. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

อนุเบศ ทัศนนิยม. (2563). การพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

อรพรรณ บุตรกตัญญู. (2561). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อการสร้างแบบองค์รวมและการเข้าถึงโลกแห่งความจริงของนักเรียน. วารสารครุศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Daehler, K. & Folsom, J. (2016). Making Sense of SOIENCE: Phenomena-Based Learning. [Online] Retrieved from https://mss.wested.org/wp-content/uploads/2021/01/ mss_pbl.pdf. [22 October 2024].

Ennis, R. H. (2011). Critical Thinking: Reflection and Perspective Part I. Inquiry: Critical Thinking Across the Disciplines 26(1): 4-18.

Silander, P. (2015). Phenomenon Based Learning. [Online]. Retrieved from http://www.phenomenaleducation.info/phenomenon-based-learning.html [9 May 2024].