การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการรู้สิ่งแวดล้อม โรงเรียนวัดวันอุทิศ (สิริกมลฉ่ำราษฎร์บำรุง) จังหวัดอ่างทอง
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน รายวิชา โครงงานวิทยาศาสตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 และ 2) ศึกษาผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการรู้สิ่งแวดล้อมของนักเรียนโรงเรียนวัดวันอุทิศ (สิริกมลฉ่ำราษฎร์บำรุง) การวิจัยประยุกต์ (Applied Research)
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ปีการศึกษา 2568 ที่เป็นประชากร จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ 1) แผนรายหน่วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน รายวิชา โครงงานวิทยาศาสตร์ จำนวน 3 หน่วยการเรียนรู้ 2) แบบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และ 3) แบบวัดการรู้สิ่งแวดล้อม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ร้อยละ และค่าเฉลี่ยเลขคณิต
ผลการวิจัยพบว่า
1) แผนรายหน่วยการจัดการเรียนรู้จำนวน 3 หน่วยการเรียนรู้ ได้แก่ หน่วยดิน หน่วยน้ำ และหน่วยอากาศ มีการออกแบบให้ผู้เรียนศึกษาและแก้ปัญหาปรากฏการณ์เกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติในบริบทของตนเอง ผ่านกระบวนการสืบเสาะและการทำโครงงาน ผลการประเมินคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญ 5 ท่าน พบว่า แผนทั้ง 3 หน่วยมีคุณภาพอยู่ในระดับมาก
2) ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และการรู้สิ่งแวดล้อม พบว่า นักเรียนร้อยละ 70 มีความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณผ่านเกณฑ์ โดยมีคะแนนสูงในด้านการนิยามปัญหาและการสรุปอย่างมีเหตุผล ด้านการรู้สิ่งแวดล้อมพบว่า ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ด้านความรู้สิ่งแวดล้อม ร้อยละ 80 มีเจตคติและพฤติกรรมด้านสิ่งแวดล้อมอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กชกร แฝงเมืองคุก. (2564). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์โดยใช้แนวคิดปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารญาณของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เกตน์สิรี สุวรัตน์. (2564). การพัฒนาความสามารถในการสื่อสารวิทยาศาสตร์ด้วยการจัดการเรียนรู้ แบบปรากฏการณ์เป็นฐาน เรื่อง ระบบหายใจ สำหรับนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่
มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์. สารนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ศึกษา. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
กฤษณา โลหการก และคณะ. (2559). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ที่ส่งเสริมการ
คิดอย่างมีวิจารณญาณสำ หรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ในโรงเรียนขยายโอกาสทาง การศึกษา. วารสารการศึกษาและการพัฒนาสังคม. มหาวิทยาลัยบูรพา.
ทัณฑธร จุ้ยสวัสดิ์. (2564). การวิจัยเชิงปฏิบัติการในการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐาน เรื่อง จลนศาสตร์เคมีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เพื่อส่งเสริมผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
และทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์ศึกษา. มหาวิยาลัยบูรพา.
พงศธร มหาวิจิตร. (2560). นวัตกรรมการเรียนรู้จากฟินแลนด์. นิตยสาร สสวท.
พงศธร มหาวิจิตร. (2562). การประยุกต์ใช้แนวคิดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐานร่วมกับการเรียนแบบเชิงรุกในรายวิชาการประถมศึกษา เพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ศราวุฒิ ปัญญา. (2554). การพัฒนาชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณโดยใช้สื่อสิ่งพิมพ์ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สุธี พลมาศ, และสุรีย์พร สว่างเมฆ. (2564). การพัฒนาแนวทางการจัดการเรียนรู้โดยใช้บริบทเป็นฐานร่วมกับการโต้แย้งเพื่อส่งเสริมการรู้สิ่งแวดล้อม เรื่องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารศึกษาศาสตร์. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
สุนีย์ เหมะประสิทธิ์. (2543). การวิจัยเชิงปฏิบัติการ. กรุงเทพมหานคร: คุรุสภาลาดพร้าว.
หัสวนัส เพ็งสันเทียะ. (2563). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานที่มีต่อการคิดอย่างมีวิจารณญาณและการคิดสร้างสรรค์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการวัด ประเมิน และวิจัยการศึกษา. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อนุเบศ ทัศนนิยม. (2563). การพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 รายวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน. วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการสอนวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
อรพรรณ บุตรกตัญญู. (2561). การเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อการสร้างแบบองค์รวมและการเข้าถึงโลกแห่งความจริงของนักเรียน. วารสารครุศาสตร์. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Daehler, K. & Folsom, J. (2016). Making Sense of SOIENCE: Phenomena-Based Learning. [Online] Retrieved from https://mss.wested.org/wp-content/uploads/2021/01/ mss_pbl.pdf. [22 October 2024].
Ennis, R. H. (2011). Critical Thinking: Reflection and Perspective Part I. Inquiry: Critical Thinking Across the Disciplines 26(1): 4-18.
Silander, P. (2015). Phenomenon Based Learning. [Online]. Retrieved from http://www.phenomenaleducation.info/phenomenon-based-learning.html [9 May 2024].