นวัตกรรมการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล: สู่การบูรณาการที่เหมาะสมตามพัฒนาการและมีจริยธรรม

Main Article Content

นิพนธ์ โอภาษี
พระมหาถาวร ภูแผลงทอง
สิทธวีร์ รัชกุลชัยภิรมย์

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีในศตวรรษที่ 21 ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญในการพัฒนาการศึกษา โดยเฉพาะในระดับปฐมวัย ซึ่งเป็นช่วงวัยแห่งการเรียนรู้ที่สำคัญที่สุด นวัตกรรมทางการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัลจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการส่งเสริมศักยภาพและพัฒนาการในทุกด้านอย่างเหมาะสม บทความนี้มุ่งศึกษาแนวทางและรูปแบบของนวัตกรรมที่นำมาใช้ในการจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับบริบทของเด็กยุคใหม่ อาทิ การใช้สื่อดิจิทัล แอปพลิเคชันเพื่อการเรียนรู้ ระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ตลอดจนแพลตฟอร์มการเรียนรู้แบบอินเทอร์แอกทีฟ ซึ่งสามารถกระตุ้นความสนใจ เสริมสร้างทักษะทางภาษา ความคิดสร้างสรรค์ และการคิดเชิงตรรกะได้อย่างมีประสิทธิภาพ


เด็กปฐมวัย แบ่งออกเป็น 3 ช่วงอายุ คือ ช่วงอายุ แรกเกิด- 3 ปี และช่วงอายุ 3 - 3 ปีในแต่ละช่วงวัยจะมีพัฒนาการในแต่ละด้านต่างกัน ช่วงอายุแรกเกิด - 3 ปี เป็นช่วงเวลาทองของการพัฒนาเด็กปฐมวัย ซึ่งทุกการกระตุ้นและการดูแลที่เหมาะสมจะส่งผลในระยะยาวต่อการเติบโตทั้งทางร่างกาย จิตใจ และสังคม การดูแลเด็กในช่วงวัยนี้จึงต้องเป็นไปอย่างรอบด้านและใกล้ชิด โดยให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ที่อบอุ่น การส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านการเล่น และการมีปฏิสัมพันธ์เชิงบวก เพื่อให้เด็กเติบโตอย่างเต็มศักยภาพในอนาคต และช่วงอายุ 3 - 3 ปีอยู่ในช่วงของการเปลี่ยนผ่านจากวัยทารกสู่การเป็นเด็กเล็กอย่างสมบูรณ์ เป็นวัยที่มีความสามารถเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจนทั้งทางร่างกายและจิตใจ ผู้ดูแลควรส่งเสริมพัฒนาการของเด็กในทุกด้านผ่านกิจกรรมที่เหมาะสม การสื่อสารอย่างเข้าใจ และการให้โอกาสเด็กได้ลองทำสิ่งต่าง ๆ ด้วยตนเอง ซึ่งจะช่วยให้เด็กเติบโตอย่างมั่นคง มีความสุข และพร้อมเรียนรู้ในขั้นต่อไป


ในช่วงวัยปฐมวัย สมองของเด็กมีการเจริญเติบโตสูงสุด การเรียนรู้จึงควรเน้นผ่านการเล่น (play-based learning) ซึ่งกิจกรรมที่ใช้ เช่น การเรียนรู้ผ่านของเล่นสร้างสรรค์ นิทานภาพ ดนตรี และกิจกรรมศิลปะ ซึ่งช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อ จินตนาการ และการสื่อสาร อีกทั้งยังสามารถปลูกฝังจริยธรรมพื้นฐาน เช่น การรอคอย การแบ่งปัน และการแสดงออกอย่างสุภาพผ่านสถานการณ์จำลอง นวัตกรรมการศึกษาไม่ใช่เพียงการนำนวัตกรรมทางเทคโนโลยีเข้ามาใช้เท่านั้น หากแต่เป็นกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่คำนึงถึงบริบทผู้เรียนในแต่ละช่วงวัย โดยผสมผสานเทคนิค วิธีการ และสื่อที่เหมาะสม เพื่อเสริมสร้างทั้งความรู้ ทักษะ และคุณธรรมควบคู่กันไป การออกแบบการเรียนรู้ที่คำนึงถึงพัฒนาการทางร่างกาย จิตใจ และสังคมจะช่วยสร้างผู้เรียนที่มีความสามารถพร้อมด้วยคุณลักษณะของความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โอภาษี น., ภูแผลงทอง พ., & รัชกุลชัยภิรมย์ ส. (2025). นวัตกรรมการศึกษาสำหรับเด็กปฐมวัยในยุคดิจิทัล: สู่การบูรณาการที่เหมาะสมตามพัฒนาการและมีจริยธรรม. วารสาร มจร.หริภุญชัยปริทรรศน์, 9(1), 343–354. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JMHR/article/view/a-26
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2560). พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาปฐมวัย พ.ศ. 2560. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

Berk, L. E., & Meyers, A. B. (2020). Infants and Children: Prenatal through Middle Childhood (8th ed.). Pearson.

CASEL. (2020). What is SEL?. Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning.

Chu, S. (2020). Digital Ethics in Early Childhood Education. Hong Kong: D.E. Press.

Denham, S. A., Bassett, H. H., & Zinsser, K. (2012). Early Childhood Teachers as Socializers of Young Children’s Emotional Competence. Early Childhood Education Journal. 40(3).

Helm, J. H., & Katz, L. (2016). Young Investigators: The Project Approach in the Early Years (3rd ed.). Teachers College Press.

Hirsh-Pasek, K., & Golinkoff, R. M. (2008). Einstein Never Used Flashcards: How Our Children Really Learn—and Why They Need to Play More and Memorize Less. Rodale.

Kemple, K. M., Lee, I., & Ellis, D. (2016). Children’s Social-Emotional Development: What Science Says and How School Leaders Can Respond. Young Children, 71(1).

NAEYC. (2019). Developmentally Appropriate Practice in Early Childhood Programs Serving Children from Birth Through Age 8 (4th ed.). Washington, DC: National Association for the Education of Young Children.

National Association for the Education of Young Children (NAEYC). (2019). Developmentally Appropriate Practice in Early Childhood Programs Serving Children from Birth Through Age 8 (4th ed.). Washington, DC: NAEYC.

OECD. (2020). Early Learning and Child Well-being: A Study Across 7 Countries. Paris: OECD Publishing.