ศึกษาวิเคราะห์ความศรัทธาของกลุ่มชาติพันธ์ปะโอ ในเขตอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนที่มีต่อพระพุทธศาสนา
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทชุมชนและวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ปะโอ 2) ศึกษาความศรัทธาของกลุ่มชาติพันธุ์ปะโอในเขตอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนที่มีต่อพระพุทธศาสนา และ 3) วิเคราะห์ความศรัทธาดังกล่าว การวิจัยใช้วิธีการเชิงคุณภาพ โดยรวบรวมข้อมูลจากเอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 15 รูป/คน และนำเสนอผลแบบพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1) บริบทชุมชนและวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ปะโอ พบว่า กลุ่มชาติพันธุ์ปะโอมีถิ่นกำเนิดในรัฐฉาน ประเทศเมียนมา และอาศัยอยู่ในพื้นที่ภาคเหนือของไทย โดยเฉพาะจังหวัดแม่ฮ่องสอน วิถีชีวิตผูกพันกับเกษตรกรรม เช่น การทำไร่หมุนเวียน การใช้สมุนไพร และระบบเครือญาติ การจัดการทรัพยากรธรรมชาติอิงกับจารีต เครื่องแต่งกายใช้เสื้อสีเข้มและผ้าพันศีรษะสีสด อาหารและวัฒนธรรมได้รับอิทธิพลจากชาวไทใหญ่และพม่า
2) ศึกษาความศรัทธาของกลุ่มชาติพันธุ์ปะโอในเขตอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนที่มีต่อพระพุทธศาสนา พบว่า ด้านศาสนา ชาวปะโอนับถือพระพุทธศาสนาเถรวาทอย่างมั่นคง วัดและพระสงฆ์เป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชน กิจกรรมทางศาสนา เช่น ปอยส่างลอง และการทำบุญวันพระ มีบทบาทในการธำรงภาษา วัฒนธรรม และความสามัคคีของชุมชน
3) วิเคราะห์ความศรัทธาของกลุ่มชาติพันธุ์ปะโอในเขตอำเภอเมืองแม่ฮ่องสอนที่มีต่อพระพุทธศาสนา พบว่า การวิเคราะห์ความศรัทธาพบ 3 ประเด็นหลัก ได้แก่ (1) ความเชื่อในพระรัตนตรัยว่าเป็นที่พึ่งสูงสุด (2) ความเชื่อในกฎแห่งกรรม และ (3) ความเชื่อในการทำความดีผ่านทาน ศีล และภาวนา ซึ่งเป็นรากฐานของการพัฒนาจิตใจและความสงบสุขของชุมชนอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมป่าไม้. (2521). การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในชุมชนท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์กรมป่าไม้.
คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. (2549). ศาสนาและวัฒนธรรม: บทบาทและความหมายในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
จิตรลดา ใจดี. (2562). การรักษาระบบสังคมและวัฒนธรรมของชุมชนชาติพันธุ์. รายงานวิจัย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ชลธิชา ทองสุข. (2564). วิถีชีวิตและความศรัทธาของชาวปะโอในยุคปัจจุบัน. วารสารสังคมศาสตร์. 35(2), 65–78.
นิยม สื่อดิจิทัล. (2562). อัตลักษณ์ชาติพันธุ์กับความศรัทธาในพระพุทธศาสนา. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาพุทธศาสนาศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พระเมธีธรรมาภรณ์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2533). พุทธศาสนากับปรัชญา. กรุงเทพมหานคร : อมรินทร์พรินติ้ง กรุ้พจำกัด.
________. (2562). ความศรัทธากับการพัฒนาชุมชน. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา. 27(1), 40–50.
พระสมุห์อานนท์ อินทวํโส. ธีระพล บุญมี. & อัจฉรา ช้างพลาย. (2562). บทบาทของพระพุทธศาสนาในการธำรงอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทใหญ่และปะโอในภาคเหนือของประเทศไทย. รายงานการวิจัย. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตล้านนา.
พีระพล ศรีสุข. (2563). การอนุรักษ์วัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ในจังหวัดแม่ฮ่องสอน. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขามานุษยวิทยา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยแม่ฮ่องสอน.
วิรินทร์ญา กิตติคุณนพวัชร์. (2566). วัฒนธรรมดนตรีชาติพันธุ์ปะโอ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาศิลปศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยแม่ฮ่องสอน.
วิไลพร พงษ์เจริญ. (2561). วัฒนธรรมและความเชื่อของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคเหนือ. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขามานุษยวิทยาและวัฒนธรรมศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิสาข์ แก้วสืบหิรัญ. (2563). ทุนทางวัฒนธรรมกับการสร้างความมั่นคงของชุมชนชาติพันธุ์: ศึกษาบทบาทของวัดในจังหวัดแม่ฮ่องสอน. รายงานวิจัย. กรุงเทพมหานคร : สถาบันวิจัยสังคม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร. (2565). รายงานการศึกษาชาติพันธุ์ในภาคเหนือ: กลุ่มชาติพันธุ์ปะโอ. เชียงใหม่: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.
ศูนย์ศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. (2549). การศึกษาพระพุทธศาสนาและสังคมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
สมศักดิ์ นิลสุวรรณ. (2564). ศาสนาและการพัฒนาชุมชนในยุคสมัยใหม่. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาการพัฒนาชุมชน. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สุชาติ ศรีวงค์. (2563). บทบาทของวัดและพระสงฆ์ในการเสริมสร้างความมั่นคงทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่ภาคเหนือ. วิทยานิพนธ์ปริญญาโท สาขาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สุนทร สัมพันธวงศ์. (2564). บทบาทของพระสงฆ์ต่อการพัฒนาชุมชนในภาคเหนือ. วารสารพัฒนาชุมชน. 18(1), 30–40.
อรุณ ศรีบุญมา. (2562). สังคมและวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ในภาคเหนือ. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
อิสริยะ นันท์ชัย และ โชติมา จตุรวงค์. (2562). สถาปัตยกรรมจองวัดปะโอ (ต่องสู้) ในประเทศไทย และเมืองสะเทิม ประเทศพม่า. วารสารหน้าจั่ว ว่าด้วยประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรมและสถาปัตยกรรมไทย. 16(1), 16.