มาตรการทางกฎหมายในการจัดการมลพิษจากเตาเผาศพ : ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายไทยกับต่างประเทศ
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาที่มา หลักการ และข้อจำกัดของกฎหมายไทยในการควบคุมมลพิษทางอากาศจากเตาเผาศพ รวมถึงอุปสรรคในการบังคับใช้กฎหมาย
(2) ศึกษาหลักเกณฑ์ มาตรฐาน และกลไกทางกฎหมายในการจัดการมลพิษจากเตาเผาศพของต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศอังกฤษและประเทศญี่ปุ่น (3) ศึกษาแนวทางและข้อเสนอแนะในการปรับปรุงกฎหมายไทยให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
ผลการวิจัยพบว่า
1) ที่มา หลักการ และข้อจำกัดของกฎหมายไทยในการควบคุมมลพิษทางอากาศจากเตาเผาศพ รวมถึงอุปสรรคในการบังคับใช้กฎหมาย พบว่า แม้ประเทศไทยจะมีกฎหมายกำหนดให้เตาเผาศพเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษแล้ว แต่การควบคุมยังจำกัดอยู่เพียงค่าความทึบแสงของเขม่าควัน ซึ่งเป็นการควบคุมเชิงคุณภาพและยังไม่มีการกำหนดมาตรฐานการปล่อยมลพิษเชิงปริมาณสำหรับสารมลพิษสำคัญ
2) หลักเกณฑ์ มาตรฐาน และกลไกทางกฎหมายในการจัดการมลพิษจากเตาเผาศพของต่างประเทศ ได้แก่ ประเทศอังกฤษและประเทศญี่ปุ่นพบว่าทั้งสองประเทศมีการกำหนดมาตรฐานการปล่อยมลพิษเชิงปริมาณ มีระบบอนุญาตและการตรวจวัดมลพิษที่เป็นระบบ และมีการเชื่อมโยงมาตรการควบคุมกับการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ
3) แนวทางและข้อเสนอแนะในการปรับปรุงกฎหมายไทย ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นพบว่าการพัฒนากฎหมายไทยไม่จำเป็นต้องตรากฎหมายใหม่ หากแต่ควรมุ่งเน้นการปรับใช้กลไกทางกฎหมายที่มีอยู่ โดยเฉพาะการกำหนดมาตรฐานการปล่อยมลพิษเชิงปริมาณ ควบคู่กับการพัฒนาระบบตรวจวัดและการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ
ดังนั้น การพัฒนากฎหมายไทยไม่จำเป็นต้องตรากฎหมายใหม่ หากแต่ควรมุ่งเน้นการปรับใช้กลไกทางกฎหมายที่มีอยู่ โดยเฉพาะการกำหนดมาตรฐานการปล่อยมลพิษ เชิงปริมาณ ควบคู่กับการพัฒนาระบบตรวจวัดและการบังคับใช้กฎหมายอย่างมีประสิทธิภาพ
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมมลพิษ. (2564). แนวทางการควบคุมมลพิษทางอากาศจากแหล่งกำเนิด. กรุงเทพมหานคร: กรมควบคุมมลพิษ.
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2565). ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง กำหนดมาตรฐานค่าความทึบแสงของเขม่าควันจากปล่องเตาเผาศพ. ราชกิจจานุเบกษา.
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2565). ประกาศกำหนดให้เตาเผาศพเป็นแหล่งกำเนิดมลพิษที่จะต้องถูกควบคุมการปล่อยทิ้งอากาศเสียออกสู่สิ่งแวดล้อม. ราชกิจจานุเบกษา.
ชนนาถ ชาติพิชิต. (2554). ความสัมพันธ์ระหว่างการสัมผัสควันจากการเผาศพกับอาการโรคระบบทางเดินหายใจของประชาชนรอบสุสานหายยา จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ณิชมน จันทรัตน์. (2552). มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมมลพิษทางอากาศอันเกิดจากเตาเผาศพ. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
นิภาภรณ์ ลาภเสถียร. (2566). ปัญหากฎหมายเกี่ยวกับการจัดการศพของไทยที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม. วารสารนิติศาสตร์ รัฐศาสตร์ และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 7 (2), 257-281.
ราชกิจจานุเบกษา. (2535). พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535. ราชกิจจานุเบกษา.
ราชกิจจานุเบกษา. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560.
ลักษมณ อิ่มทรัพย์. (2557). มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมมลพิษทางอากาศจาก เตาเผามูลฝอยติดเชื้อ. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุนีย์ มัลลิกะมาลย์. (2542). การบังคับใช้กฎหมายสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์นิติธรรม.
ศิโรรัตน์ งูตูล. (2560). มาตรการทางกฎหมายในการควบคุมมลพิษทางอากาศจากโรงไฟฟ้าขยะที่ใช้เทคโนโลยีเตาเผาขยะ. วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Department for Environment, Food & Rural Affairs. (2012). Crematoria: Process Guidance Note 5/2(10). London: The Stationery Office.
Ministry of the Environment, Japan. (2015). Law Concerning Special Measures against Dioxins Act No. 105 of 1999]. Japanese Law Translation.
Ministry of the Environment, Japan. (2018). Air Pollution Control Act. Ministry of the Environment, Government of Japan.
United Nations Environment Programme [UNEP]. (2005). Standardized toolkit for identification and quantification of dioxin and furan releases. United Nations Environment Programme