ศรัทธาและการบูชาพระธาตุ 9 จอม ของชาวพุทธในจังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1. ศึกษาศรัทธาและการบูชาพระธาตุในพระพุทธศาสนา 2. ศึกษาศรัทธาและการบูชาพระธาตุ 9 จอมของชาวพุทธในจังหวัดเชียงราย และ 3.วิเคราะห์ศรัทธาและการบูชาพระธาตุ 9 จอมของชาวพุทธในจังหวัดเชียงราย เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 54 รูป/คน

ผลการวิจัยพบว่า

1. ศรัทธาในพระพุทธศาสนาเป็นศรัทธาที่มีปัญญากำกับที่เรียกว่าศรัทธาญาณสัมปยุต คือ การเชื่อในพระปรีชาญาณการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าที่เรียกว่าตถาคตโพธิสัทธา ส่วนการบูชาในพระพุทธศาสนา มี 2 อย่าง คือ 1) อามิสบูชา คือ การบูชาด้วยวัตถุสิ่งของ และ 2) ธรรมบูชา คือ การบูชาด้วยการปฏิบัติตามพระธรรมคำสอน


2. ศรัทธาและการบูชาพระธาตุ 9 จอม ของชาวพุทธในจังหวัดเชียงราย ในอดีตชาวเชียงรายมีศรัทธาร่วมกัน สร้างองค์พระธาตุ ได้แก่ พระธาตุ 4 องค์ พระธาตุ 5 องค์ และพระธาตุ 9 จอม ประเพณีบูชาพระธาตุประจำปีพระธาตุ 9 จอม จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “ประเพณีขึ้นพระธาตุ” มีการเวียนเทียนรอบพระธาตุ 3 รอบ นั่งสวดมนต์ ไหว้พระธาตุ สรงน้ำพระธาตุ ห่มผ้าพระธาตุ ส่วนเครื่องบูชาจะมีดอกไม้ ธูป เทียน เป็นหลัก


3. 3. วิเคราะห์ศรัทธาของชาวพุทธในจังหวัดเชียงรายที่มีต่อพระธาตุ 9 จอม มีศรัทธาและการบูชาหลายด้าน คือ 1) ศรัทธาและบูชาในฐานะเป็นเครื่องมือสืบทอดอายุกาลแห่งพระพุทธศาสนา 2) ศรัทธาและบูชาเพื่อเป็นการเสริมสร้างบารมีแก่พระมหากษัตริย์ (ในอดีต) และผู้นำทุกระดับ (ในปัจจุบัน) 3) ศรัทธาและบูชาในฐานะที่เป็นที่พึ่งทางใจ 4) ศรัทธาและบูชาในฐานะที่เป็นแหล่งกำเนิดประเพณีในท้องถิ่น 5) ศรัทธาและบูชาในฐานะที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมที่สร้างรายให้แก่ชุมชน