กระบวนการพัฒนาศักยภาพพระคิลานุปัฏฐาก ของคณะสงฆ์อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับพระคิลานุปัฏฐากในพระพุทธศาสนา      2) กระบวนการพัฒนาศักยภาพพระคิลานุปัฏฐากในอำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ 3) ผลสัมฤทธิ์การปฏิบัติหน้าที่พระคิลานุปัฏฐากในอำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ      จากกลุ่มผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 18 รูป กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 31 รูป/คน รวมทั้งหมด 49      รูป/คน โดยการคัดเลือกสัมภาษณ์แบบเจาะจง แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ มีค่าดัชนีความตรง   ของเนื้อหาแต่ละข้ออยู่ระหว่าง 0.67 – 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติและเขียนพรรณนา

การศึกษาพบว่า

1) พระภิกษุสงฆ์มีบทบาทหน้าที่ในการดูแลซึ่งกันและกันตามหลัก  พระธรรมวินัย เช่น ลูกศิษย์ดูแลครูบาอาจารย์หรือพระอุปัชฌาย์ดูแลสัทธิวิหาริก การดูแลสุขภาพพระสงฆ์ด้วยกันเองนั้น มีมาตั้งพุทธกาลจนถึงปัจจุบันจึงเป็นเรื่องความสามัคคีความดีงามในหมู่สงฆ์                      

2) กระบวนการพัฒนาศักยภาพพระคิลานุปัฏฐาก เพื่อจัดกิจกรรมอบรม ถวายความรู้ ความสามารถ เรื่องการดูแลสุขภาพให้กับผู้เข้ารับการอบรม ประเมินผลสัมฤทธิ์จากกระบวนการพัฒนาอบรมจากการใช้หลักสูตรการพัฒนาพระคิลานุปัฏฐาก 35 ชั่วโมง ค่าเฉลี่ย 2.39 คิดเป็นร้อยละ 7.97 มีคะแนนสูงกว่าก่อนเข้ารับการอบรม

3) ผลสัมฤทธิ์การปฏิบัติหน้าที่พระคิลานุปัฏฐากในอำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ พบว่า การทำงานของพระคิลานุปัฏฐากต้องอาศัยความร่วมมือ และการสนับสนุนของภาคีเครือข่าย หน่วยงานภาครัฐ ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องและควรมีความรู้ในหลักวิชาการด้านการดูแลสุขภาพอนามัยของพระสงฆ์ รวมทั้งทักษะการทำงานที่จำเป็น เพื่อร่วมกันส่งเสริมสุขภาพพระสงฆ์ให้แข็งแรงและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นสืบไป