การพัฒนาบทบาทของพระวินยาธิการเพื่อประสิทธิภาพการปกครองคณะสงฆ์ในจังหวัดพะเยา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ ในการวิจัยเชิงปริมาณเก็บรวบรวมข้อมูลกลุ่มตัวอย่างที่เป็นพระสงฆ์ จำนวน 305 รูป ด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (ANOVA) โดยใช้สถิติ F-test ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 11 รูป/คน ด้วยแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า

1) ระดับการปฏิบัติงานตามบทบาทของพระวินยาธิการในจังหวัดพะเยา ตามระเบียบมหาเถรสมาคมว่าด้วยพระวินยาธิการ พ.ศ.2562 ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก 

2) การเปรียบเทียบการปฏิบัติงานตามบทบาทของพระวินยาธิการในจังหวัดพะเยา โดยการวิเคราะห์ตัวแปร ได้แก่ อายุ พรรษา ระดับการศึกษาและตำแหน่งทางการปกครอง ภาพรวม พรรษา ตำแหน่งทางการปกครองที่แตกต่างกัน มีระดับการปฏิบัติงานตามบทบาทของพระวินยาธิการแตกต่างกัน ซึ่งยอมรับสมมติฐานที่ตั้งไว้ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05  เว้นแต่อายุ ระดับการศึกษาทางโลก และระดับการศึกษาทางธรรมที่ไม่แตกต่างกัน ซึ่งปฏิเสธสมมติฐานที่ตั้งไว้

3) การประยุกต์หลักอิทธิบาท 4 ในการพัฒนาบทบาทของพระวินยาธิการ พบว่า 1) ด้านฉันทะ ความพึงพอใจในงานที่ทำ รักและชอบในงานนั้น 2) ด้านวิริยะ ความพยายามอย่างแน่วแน่ ขยันหมั่นปฏิบัติงานด้วยความอดทน 3) ด้านจิตตะ มีสมาธิจดจ่ออยู่กับงาน ทุ่มเทอย่างจริงจัง มีความอดทนอดกลั้น 4) ด้านวิมังสา ใช้ปัญญาพิจารณาไตร่ตรอง โดยมีการวางแผน ติดตามประเมินผล วิเคราะห์และปรับปรุงการทำงานอย่างต่อเนื่อง