แนวคิดสัจจนิยมกับความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ: กรณีศึกษาไทย-กัมพูชา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษานโยบายต่างประเทศของไทยที่มีต่อประเทศกัมพูชา โดยใช้กรอบแนวคิดสัจนิยม (Realism) ในการวิเคราะห์ เพื่อสะท้อนถึงการดำเนินนโยบายของรัฐภายใต้บริบทของความมั่นคงแห่งชาติ ความอยู่รอด และการถ่วงดุลอำนาจในระบบระหว่างประเทศที่ไร้ระเบียบ (Anarchy) มุ่งเน้นการทำความเข้าใจพฤติกรรมของรัฐไทยในแต่ละช่วงรัฐบาล ตั้งแต่ยุคพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ จนถึงรัฐบาลชุดปัจจุบัน โดยให้ความสำคัญต่อการรักษาอธิปไตย ผลประโยชน์แห่งชาติ และความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างรอบด้านบทความได้รวบรวมและวิเคราะห์นโยบายต่างประเทศที่สำคัญของไทยต่อกัมพูชา อาทิ นโยบายการทหาร เศรษฐกิจ การค้า การทูต และความร่วมมือด้านความมั่นคงชายแดน ตั้งแต่การเผชิญหน้ากับภัยคุกคามจากเวียดนามในอดีต จนถึงการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษและการส่งเสริมการค้าชายแดนในยุคปัจจุบัน แม้นโยบายในแต่ละรัฐบาลจะแตกต่างกันตามยุทธศาสตร์และอุดมการณ์ทางการเมือง แต่ล้วนมีจุดร่วมในการรักษาเสถียรภาพชายแดนและเสริมสร้างความร่วมมือกับกัมพูชาเพื่อประโยชน์ร่วมกัน
การศึกษาครั้งนี้ชี้ให้เห็นว่า แม้โลกาภิวัตน์และแนวคิดเสรีนิยมจะมีอิทธิพลต่อระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ แต่แนวคิดสัจนิยมยังคงมีความสำคัญในการวิเคราะห์นโยบายไทย-กัมพูชา โดยเฉพาะในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับอธิปไตย ปัญหาชายแดน และความมั่นคงภายในภูมิภาค นอกจากนี้ บทความยังเน้นย้ำถึงความสำคัญของการใช้ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเป็นเครื่องมือในการรักษาเสถียรภาพ การป้องกันความขัดแย้ง และส่งเสริมผลประโยชน์ของชาติในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรรณิการ์ คำวงค์, สุรพล ราชภัณฑารักษ์, จักรี ไชยพินิจ และ ณัฐพงศ์ บุญเหลือ. (2567). การดำเนินนโยบายการค้าชายแดนระหว่างราชอาณาจักรไทยและราชอาณาจักรกัมพูชาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2531–2564. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 7(2), 606–621.
กัญจิรา วิจิตรวัชรารักษ์, พระมหาอรุณ ปญฺญารุโณ และ สุพัตรา สันติรุ่งโรจน์. (2565). พัฒนาการและความสำคัญของแนวคิดทฤษฎีกระแสหลัก. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 7(3), 124–141.
ฉัตรศิริ เพียรพยุห์เขตต์. (2559). การศึกษาเปรียบเทียบนโยบายต่างประเทศไทยต่อกัมพูชากรณีปราสาทพระวิหารระหว่างรัฐบาล ทักษิณ ชินวัตร และรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ. ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ไทยพีบีเอส. [2568]. นายกฯ แถลงยกระดับปราบอาชญากรรมข้ามชาติ ขีดเส้นเห็นผลใน 3 เดือน.[ออนไลน์]. แหล่งข้อมูล : https://www.thaipbs.or.th/news/content/353500 [1 ตุลาคม 2568]
ไทยพีบีเอส. [2568]. "อนุทิน" เตรียมบินร่วมเวที UN แจงปัญหาไทย–กัมพูชา. [ออนไลน์].แหล่งข้อมูล : https://www.thaipbs.or.th/news/content/356832 [1 ตุลาคม 2568]
นรุตม์ เจริญศรี. (2556). ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ. เชียงใหม่: โรงพิมพ์บีบุ๊ก ก๊อปปี้ปรินซ์.ผู้จัดการออนไลน์. [2567]. “เศรษฐา” หารือนายกฯ กัมพูชา กระชับความร่วมมือชายแดน–พลังงาน เพิ่มมูลค่าการค้าการลงทุน แก้ PM 2.5. [ออนไลน์]. แหล่งข้อมูล :https://mgronline.com/politics/detail/9670000011335 [1 ตุลาคม 2568]
ผู้จัดการออนไลน์. [2568]. “ปานเทพ” เรียกร้องยกเลิก MOU 2543 ต้นเหตุเขมรเคลมดินแดน เปิดลายเซ็น "ลุงชวน" เซ็นรับรองใช้แผนที่ 1 ต่อ 200,000. [ออนไลน์]. แหล่งข้อมูล : https://mgronline.com/onlinesection/detail/9680000054680 [1 ตุลาคม 2568]
กรมประชาสัมพันธ์. [2568]. นายกฯ สานสัมพันธ์ 75 ปี ไทย–กัมพูชา ลงนามข้อตกลง 7 ฉบับขับเคลื่อนความเป็นหุ้นส่วนเชิงยุทธศาสตร์ที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น. [ออนไลน์]. แหล่งข้อมูล : https://www.prd.go.th/th/content/category/detail/id/39/iid/383865[1 ตุลาคม 2568]
ศศิธร โอเจริญ และ เมธีพัชญ์ จงวโรทัย. (2563). ความขัดแย้งทางการเมืองในการดำเนินนโยบายเปลี่ยนสนามรบเป็นสนามการค้า ในสมัยรัฐบาลพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ (พ.ศ. 2531–2534). วารสารเศรษฐศาสตร์การเมือง บูรพา, 8(2), 151–167.
ศิวพล ชมภูพันธุ์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ ทฤษฎี และกรณีศึกษาในโลกร่วมสมัย. นนทบุรี: โครงการส่งเสริมการแต่งตำรา สำนักวิชาการ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
สมจิตต์ สาสนรักกิจ. [2534]. นโยบายต่างประเทศของไทยต่อปัญหากัมพูชา สมัยรัฐบาล พลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ. [ออนไลน์]. แหล่งข้อมูล : https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd /40973 [1 ตุลาคม 2568]
สุกรี คลองวิธี. (2558). นโยบายการเสริมสร้างกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจระดับอนุภูมิภาคของไทยต่อประเทศเพื่อนบ้านหลังสงครามเย็น. วารสาร Veridian E Journal สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 8(2), 1393–1412.
วราภรณ์ จุลปานนท์. (2565). ทฤษฎีความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในศตวรรษที่ 21. วารสารรามคำแหง ฉบับรัฐประศาสนศาสตร์, 5(1), 71–102.
