นโยบายการใช้ AI

นโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI)
นโยบายและแนวปฏิบัติในการใช้ปัญญาประดิษฐ์สำหรับการเตรียมต้นฉบับ

          วารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม ให้ความสำคัญและตระหนึกถึงศักยภาพของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการเป็นเครื่องมือช่วยอำนวยความสะดวกด้านการวิจัย อย่างไรก็ดี เพื่อให้การใช้ AI ดำเนินไปอย่างถูกต้องและไม่ขัดต่อหลักจริยธรรมการตีพิมพ์ ซึ่งให้ความสำคัญกับความรับผิดชอบทางวิชาการ ความถูกต้องสมบูรณ์ของข้อมูล ความโปร่งใส ความเคารพในทรัพย์สินทางปัญญา และการรักษาความลับ
กองบรรณาธิการวารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม จึงกำหนดนโยบายและแนวปฏิบัติในการใช้ AI สำหรับการเตรียมต้นฉบับ เพื่อให้ผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องยึดถือปฏิบัติ ดังนี้

1. สำหรับผู้นิพนธ์ (Authors)

ความริเริ่มสร้างสรรค์: ผู้นิพนธ์ต้องเป็นผู้สร้างสรรค์ผลงานทางปัญญาด้วยตนเอง โดย AI มีสถานะเป็นเพียงเครื่องมือช่วยสนับสนุนเท่านั้น แนวคิด ข้อเสนอแนะ และสาระสำคัญในต้นฉบับ ต้องมาจากการริเริ่มของ
ผู้นิพนธ์ (Originality) เท่านั้น

ความรับผิดชอบต่อข้อมูล

          ผู้นิพนธ์มีหน้าที่รับผิดชอบต่อความถูกต้องและสมบูรณ์ของต้นฉบับอย่างสูงสุด ดังนั้น ผู้นิพนธ์จะต้องตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลทุกประการที่ได้จากการใช้เครื่องมือ AI ด้วยตนเองเสมอ

ข้อจำกัดสิทธิ์ความเป็นผู้นิพนธ์

          ไม่อนุญาตให้ระบุชื่อ AI หรือผู้พัฒนา AI ในรายชื่อผู้นิพนธ์ เนื่องจาก AI ไม่สามารถให้ความยินยอมหรือรับผิดชอบทางกฎหมายและวิชาการต่อเนื้อหาในต้นฉบับได้ หากเกิดความผิดพลาด การบิดเบือนข้อมูล การละเมิดลิขสิทธิ์ หรือการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์ ผู้นิพนธ์จะต้องเป็นผู้รับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียว

การเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใส

          ผู้นิพนธ์ต้องเปิดเผยการใช้งาน AI อย่างชัดเจน โดยระบุข้อมูลไว้ในส่วนท้ายของบทความ (ก่อนส่วนกิตติกรรมประกาศหรือเอกสารอ้างอิง) ภายใต้หัวข้อ "การเปิดเผยข้อมูลการใช้ปัญญาประดิษฐ์" (Declaration of Generative AI in Scientific Writing) โดยระบุรายละเอียดดังนี้:

• ชื่อเครื่องมือ AI และเวอร์ชันที่ใช้งาน (เช่น ChatGPT 0, Gemini, Midjourney v6, Microsoft Copilot เป็นต้น)
• ระบุขอบเขตการใช้งานอย่างชัดเจน ว่าใช้ AI ช่วยในขั้นตอนใดของการเตรียมต้นฉบับ

หมายเหตุ* ข้อยกเว้น ผู้นิพนธ์ไม่จำเป็นต้องเปิดเผยข้อมูล หากเป็นการใช้ AI เพียงเพื่อช่วยตรวจทานหรือปรับแก้ไวยากรณ์ในภาษาที่ผู้นิพนธ์เป็นผู้เขียนขึ้นเองทั้งหมด

ข้อห้ามในการสร้างเนื้อหาหลัก

          ไม่อนุญาตให้ใช้ AI ในการเขียนเนื้อหาหลักของต้นฉบับ รวมถึงไม่อนุญาตให้ใช้ AI ปลอมแปลง ดัดแปลง หรือบิดเบือนข้อมูล ภาพประกอบ หรือรายการอ้างอิงโดยเด็ดขาด

ขอบเขตที่อนุญาต

          อนุญาตให้ใช้ AI ในการปรับแก้ภาษา การเขียนโค้ด (Coding assistance) การวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ การจัดเรียงรูปแบบรายการอ้างอิง การสร้างแบบจำลอง หรือการแปลบทคัดย่อ (เช่น จากภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ) ทั้งนี้ การใช้งานดังกล่าวต้องไม่ขัดต่อนโยบายข้ออื่น ๆ

การยอมรับเงื่อนไข

          การยืนยันส่งต้นฉบับเข้าสู่ระบบ ถือเป็นการแสดงเจตนายอมรับนโยบายและแนวปฏิบัตินี้ หากตรวจพบการละเมิด กองบรรณาธิการขอสงวนสิทธิ์ในการปฏิเสธการตีพิมพ์หรือถอดถอนบทความ (Retraction)
ทุกกรณี

2. สำหรับผู้ประเมินบทความ (Reviewers)

การประเมินด้วยตนเอง

          ผู้ประเมินบทความต้องดำเนินการประเมินและพิจารณาต้นฉบับด้วยทักษะและความเชี่ยวชาญของตนเอง ไม่อนุญาตให้ใช้ AI ช่วยในการประเมินหรือเขียนข้อเสนอแนะ

การรักษาความลับ

          ห้ามผู้ประเมินบทความอัปโหลดไฟล์ต้นฉบับ เนื้อหาส่วนใดส่วนหนึ่งของต้นฉบับ หรือผลการประเมิน ลงในระบบ AI สาธารณะโดยเด็ดขาด เพื่อป้องกันการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาและรักษามาตรฐานความลับทางวิชาการ

การแจ้งข้อสังเกต

          หากผู้ประเมินมีข้อสงสัยหรือตรวจพบร่องรอยการใช้ AI ในบทความที่ขัดต่อนโยบายของวารสาร ฯ
ผู้ประเมินจะต้องแจ้งให้บรรณาธิการทราบทันที

3. สำหรับบรรณาธิการ (Editors)

การพิจารณาเบื้องต้น

          บรรณาธิการต้องพิจารณาและคัดกรองบทความต้นฉบับเบื้องต้นด้วยตนเอง โดยไม่ใช้ AI เป็นผู้ตัดสินใจรับหรือปฏิเสธบทความ

การรักษาความลับ

          บรรณาธิการต้องไม่อัปโหลดต้นฉบับหรือเนื้อหาส่วนใดส่วนหนึ่งลงในระบบ AI เพื่อป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์และหลักการรักษาความลับ

อำนาจการตัดสินใจ

          ในกรณีที่มีข้อสงสัยเกี่ยวกับการละเมิดนโยบายการใช้ปัญญาประดิษฐ์ การพิจารณาและคำตัดสิน
ของบรรณาธิการถือเป็นที่สิ้นสุด

4. การดำเนินการของกองบรรณาธิการ

          กองบรรณาธิการวารสารชุมชนวิจัยและพัฒนาสังคม ขอสงวนสิทธิ์ในการใช้เครื่องมือหรือซอฟต์แวร์เพื่อตรวจหาการใช้ AI ในการสร้างเนื้อหา หากพบการใช้งานที่ไม่เหมาะสม หรือขัดต่อนโยบายและแนวปฏิบัติตามที่ประกาศไว้ จะถือเป็นการละเมิดจริยธรรมการตีพิมพ์อย่างร้ายแรง กองบรรณาธิการมีสิทธิ์พิจารณาปฏิเสธการตีพิมพ์ หรือดำเนินการถอดถอนบทความออกจากฐานข้อมูลทันที

หมายเหตุ* ให้นโยบายนี้มีผลบังคับใช้กับต้นฉบับทุกเรื่องที่ส่งเข้ามาเพื่อขอรับการพิจารณาตีพิมพ์
นับตั้งแต่วันที่ประกาศเป็นต้นไป