มาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการควบคุมผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมมีส่วนร่วม หรือปรากฏตัวในการโฆษณาสินค้า ศึกษากรณีที่โฆษณาผ่านรายการโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัลในประเทศไทย

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) รูปแบบมาตรฐานในการกำหนดแนวทางในการโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพทางรายการโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัลโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมมีส่วนร่วมหรือปรากฏตัวในการโฆษณาสินค้า และ 2) กฎหมายและมาตรการในการลงโทษในส่วนที่เกี่ยวกับการควบคุมการโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพทางรายการโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบดิจิทัลโดยผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมมีส่วนร่วมหรือปรากฏตัวในการโฆษณาสินค้า ศึกษาโดยวิธีวิจัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาจากเอกสาร วิทยานิพนธ์ วารสาร บทความ และเอกสารอื่น ๆ ก่อนนำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) ในต่างประเทศมีการกำกับดูแลที่แตกต่างกันไปตามกฎหมายและนโยบายของแต่ละประเทศ มีการดำเนินการตามมาตรการจากเบาไปหาหนัก ตั้งแต่มีหนังสือเตือนผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม และบันทึกประวัติการกระทำที่เป็นการเอาเปรียบผู้บริโภคของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม จนกระทั่งมีคำสั่งทางปกครองหรือลงโทษ เพื่อประกอบการพิจารณาอายุใบอนุญาต และ 2) ในแต่ละประเทศมีนโยบายกำกับดูแลและลงโทษแตกต่างกันไป อย่างไรก็ตาม มีข้อสังเกตว่า ในต่างประเทศให้ความสำคัญกับการคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภคและตระหนักถึงปัญหาเรื่องการโฆษณาอวดอ้างสรรพคุณที่เกินความจริง สำหรับการคุ้มครองผู้บริโภคในด้านการโฆษณาในประเทศไทย พบว่า พระราชบัญญัติวิชาชีพเวชกรรม พ.ศ. 2525 เป็นกฎหมายฉบับเดียวที่กล่าวถึงผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมจนถึงปัจจุบัน ซึ่งไม่ได้มีการบัญญัติข้อปฏิบัติ ข้อห้าม หรือมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวกับการโฆษณา การรีวิวสินค้า หรือการเป็นพรีเซนเตอร์ผลิตภัณฑ์สุขภาพของผู้ประกอบอาชีพเวชกรรม ไม่ว่าจะเป็นสื่อโทรทัศน์ หรือสื่อใด รวมทั้ง ไม่มีการลงโทษปรับ ในกรณีที่มีการโฆษณาคุณภาพสินค้าเกินความจริง