การวิเคราะห์บทบาทของภาครัฐระดับท้องถิ่นในการส่งเสริมการจัดการเชิงนวัตกรรมแก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน: กรณีศึกษาจังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

          การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาและวิเคราะห์นโยบายของภาครัฐในระดับท้องถิ่นต่อการส่งเสริมการจัดการเชิงนวัตกรรมแก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน 2) ศึกษาความคิดเห็นของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนต่อบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ในการสนับสนุนการจัดการเชิงนวัตกรรม และ 3) ศึกษาปัญหาและข้อจำกัดของอปท. ต่อการการส่งเสริมการจัดการเชิงนวัตกรรมแก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชน การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ การวิจัยเชิงปริมาณมีกลุ่มตัวอย่างคือ ประธานและรองประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดปทุมธานีจำนวนทั้งสิ้น 242 คน สุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ ใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล  สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เจาะลึก ประกอบด้วย กลุ่มบุคลากรในหน่วยงานภาครัฐทั้งระดับภูมิภาคและระดับท้องถิ่น และกลุ่มที่เป็นผู้บริหารวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดปทุมธานีที่อยู่ในระดับก้าวหน้า จำนวน 15 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) อปท. มีบทบาทสำคัญในการนำนโยบายระดับชาติ เช่น แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 12 และ 13 มาสู่การปฏิบัติ โดยเน้นการส่งเสริมสินค้านวัตกรรมจากชุมชน ผ่านโครงการหนึ่งตำบล หนึ่งนวัตกรรม และการพัฒนาศักยภาพผู้ผลิต 2) กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเห็นว่า อปท. มีบทบาทสนับสนุนในระดับมาก โดยเฉพาะด้านการวางแผน การสื่อสาร และการพัฒนาศักยภาพบุคลากร แม้จะยังมีข้อจำกัดด้านทรัพยากรและการเผยแพร่ความรู้ 3) การดำเนินงานของอปท. ยังมีข้อจำกัดใน 3 ด้าน ได้แก่ ข้อจำกัดเชิงนโยบายแบบบนลงล่าง การไม่มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายในการสนับสนุนโดยตรง และปัญหาภายในของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน เช่น ขาดศักยภาพด้านการผลิตและการตลาด