สภาพปัญหาและอุปสรรคของเกษตรกรผู้ปลูกพืช ผัก และผลไม้ บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่น จังหวัดชัยภูมิ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการวิจัยเรื่องการพัฒนาผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปเบตาแคโรทีนเพื่อสุขภาพจากภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดชัยภูมิ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรคของเกษตรกรผู้ปลูกพืช ผัก และผลไม้บนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดชัยภูมิ และ 2) ยกระดับศักยภาพเกษตรกรด้านการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากมันจาวพร้าวที่มีส่วนผสมของเบตาแคโรทีน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาข้อมูลเชิงคุณภาพจากเกษตรกร ผู้แปรรูป ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย และผู้บริโภค โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง การพัฒนาผลิตภัณฑ์และทดสอบ การยอมรับกับผู้บริโภค และการถ่ายทอดความรู้แก่เกษตรกรและสมาชิกวิสาหกิจชุมชน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสัมภาษณ์ แบบประเมินคุณภาพทางประสาทสัมผัส แบบประเมินความชอบ 9 ระดับ และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและกรอบ SOAR ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) เกษตรกรประสบปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำและผันผวน การพึ่งพาพ่อค้าคนกลาง ขาดอำนาจต่อรอง ตลอดจนขาดความรู้ด้านการแปรรูป การพัฒนาผลิตภัณฑ์ ตราสินค้า และการตลาด และ 2) การพัฒนาศักยภาพทำให้เกิดแป้งฟลาวมันจาวพร้าวและผลิตภัณฑ์ต้นแบบ ได้แก่ แครกเกอร์และขนมขาไก่มันจาวพร้าวผสมเบตาแคโรทีน ผู้บริโภคร้อยละ 90.00 มีความชอบผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ระดับชอบเล็กน้อยขึ้นไป และผู้ทดสอบทั้งหมดให้การยอมรับผลิตภัณฑ์ นอกจากนี้ ยังเกิดเกษตรกรและผู้ประกอบการต้นแบบจำนวน 3 คน ซึ่งสามารถประยุกต์ภูมิปัญญาท้องถิ่นร่วมกับความรู้ด้านการแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตทางการเกษตรได้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. (2567). การพัฒนาการผลิตมันจาวมะพร้าว พืชอาหารพื้นถิ่นสู่พืชเศรษฐกิจและสินค้าอัตลักษณ์จังหวัดชัยภูมิ. ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรชัยภูมิ สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขต ที่ 3.
ฉัตรยาพร เสมอใจ. (2547). การจัดการและการตลาดบริการ. ซีเอ็ดยูเคชั่น.
ธวัชชัย ประทักษ์ใจ. (2559). การผลิตและการตลาดสตรอว์เบอร์รีของเกษตรกรที่มีการผลิตตามระบบการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีในตำบลบ่อแก้ว อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ [วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช].
นิศารัตน์ โชติเชย, และกิตติชัย เจริญชัย. (2562). รูปแบบการจัดการนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรอินทรีย์ เพื่อยกระดับคุณภาพการผลิต และการเพิ่มช่องทางการตลาดสินค้าเกษตรอินทรีย์และผลิตภัณฑ์แปรรูปทางการเกษตรอินทรีย์ของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มเกษตรกรผู้เพาะเห็ดในจังหวัดมหาสารคาม. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
ผู้จัดการออนไลน์. (2566, 1 สิงหาคม). แปรรูป “ดอกดาวเรือง” เป็นชาเพื่อสุขภาพ ไม่ต้องเสี่ยงราคาดิ่งซ้ำขายได้กำไรหลายเท่าตัว. https://mgronline.com/local/detail/9660000009573
วิลัดดา เตชะเวช. (2547). คุณค่าการตลาดท้าทายความสำเร็จธุรกิจยุคใหม่. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สัญญาศรณ์ สวัสดิ์ไธสง, ละมัย ร่มเย็น, ภาวรินทร์ สวัสดิ์ไธสง, พัทธนันท์ ชมภูนุช, และลัดดาวัลย์ ร่มเย็น. (2562). สภาพปัญหาความต้องการคุณภาพชีวิต และรูปแบบการพัฒนาประสิทธิภาพการผลิตและการสร้างมูลค่าสินค้าเกษตรของวิสาหกิจชุมชน. วารสารสหวิทยาการวิจัย ฉบับบัณฑิตศึกษา, 8(2), 230-240.
สุตาภัทร คงเกิด, เซ่าหยี ฟัง, และสุจิตรา รอดสมบุญ. (2567). การพัฒนาขีดความสามารถของผลิตภัณฑ์แปรรูปทางการเกษตรเพื่อเพิ่มมูลค่าของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(49), 71-88.
Colaizzi, P. F. (1978). Psychological research as the phenomenologist views it. In R. S. Valle and M. King (Eds.), Existential-phenomenological alternatives for psychology (pp. 48–71). Oxford University Press.
Kotler, P., & Armstrong, G. (2008). Principles of marketing (12th ed.). Pearson Prentice Hall.
McCarthy, E. J. (1960). Basic marketing: A managerial approach. Richard D. Irwin.
Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.
Stavros, J. M., Cooperrider, D. L., & Kelley, D. L. (2003). Strategic inquiry with appreciative intent: Inspiration to SOAR. AI Practitioner, 5(4), 10–17.
