แนวทางการพัฒนาระบบโลจิสติกส์ท่าเรือชายฝั่งเพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพห่วงโซ่อุปทานสินค้าในประเทศไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหา อุปสรรค และปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของระบบโลจิสติกส์ท่าเรือชายฝั่งในประเทศไทย 2) สังเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างประสิทธิภาพของระบบโลจิสติกส์ท่าเรือชายฝั่งกับประสิทธิภาพห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ 3) เสนอแนวทางและมาตรการในการพัฒนาระบบโลจิสติกส์ท่าเรือชายฝั่ง ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบการวิจัยเอกสาร รวบรวมและวิเคราะห์เอกสารวิชาการ งานวิจัย นโยบาย และรายงานที่เกี่ยวข้องทั้งในและต่างประเทศ จำนวน 50 รายการ วิเคราะห์โดยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงระบบ ผลการวิจัยพบว่า 1) ระบบโลจิสติกส์ท่าเรือชายฝั่งในประเทศไทยเผชิญปัญหาใน 4 มิติ ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐานล้าสมัยและขาดการเชื่อมต่อกับระบบขนส่งอื่น การบริหารจัดการที่ขาดระบบสารสนเทศบูรณาการและบุคลากรที่มีทักษะ อัตราการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ต่ำกว่าร้อยละ 30 ของมาตรฐานสากล และกรอบนโยบายที่ล้าสมัยขาดกลไกจูงใจการลงทุน 2) ประสิทธิภาพท่าเรือชายฝั่งมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับห่วงโซ่อุปทานใน 4 มิติ คือ ลดต้นทุนการขนส่งได้ร้อยละ 18–25 เทียบกับทางถนน ลดระยะเวลานำ ได้ร้อยละ 35 และลดการสูญเสียสินค้าเน่าเสียจากร้อยละ 8.2 เหลือ 3.1 เพิ่มอัตราการส่งมอบตรงเวลา และเสริมความยืดหยุ่น ในการตอบสนองตลาดผ่านระบบจำลองห่วงโซ่อุปทานดิจิทัล และ 3) แนวทางการพัฒนาครอบคลุม 4 ด้านหลัก ได้แก่ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเชิงยุทธศาสตร์ 10–15 แห่งพร้อมเชื่อมต่อระบบขนส่งหลายรูปแบบ ผ่านกลไกร่วมลงทุนภาครัฐ-เอกชน นำระบบชุมชนท่าเรือ และปัญญาประดิษฐ์ มาขับเคลื่อนการเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล พัฒนาบุคลากรผ่านหลักสูตรร่วมกับสถาบันอุดมศึกษาและระบบรับรองวิชาชีพ และปฏิรูปกฎหมายการเดินเรือพร้อมจัดตั้งหน่วยงานกำกับดูแลเฉพาะ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมเจ้าท่า. (2564). รายงานสถิติท่าเรือและการขนส่งทางน้ำของประเทศไทย ประจำปี 2564.
สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570).
สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2565). แผนแม่บทการพัฒนาระบบขนส่งทางน้ำและท่าเรือของประเทศไทย พ.ศ. 2566–2580.
ASEAN Secretariat. (2022). ASEAN digital integration framework action plan 2019–2025: Progress report and digital logistics strategy.
Christopher, M. (2022). Logistics and supply chain management (6th ed.). Pearson Education.
Ivanov, D., & Dolgui, A. (2021). A digital supply chain twin for managing the disruption risks and resilience in the era of Industry 4.0. Production Planning & Control, 32(9), 775–788.
Kaewkitipong, L., Srisaeng, P., & Phumchusri, N. (2023). Coastal port logistics and perishable supply chain efficiency in Southern Thailand: An empirical analysis. Asian Journal of Shipping and Logistics, 39(1), 22–35.
Kitpipit, T., & Taneerananon, P. (2022). Environmental and economic benefits of modal shift from road to coastal shipping in Thailand. Transport Reviews, 42(4), 512–530.
Lirn, T. C., Thanopoulou, H. A., Beynon, M. J., & Beresford, A. K. C. (2024). A systematic review of coastal and short sea shipping port performance: Gaps, trends, and future directions. International Journal of Logistics Research and Applications, 27(2), 198–225
Notteboom, T., Pallis, A., & Rodrigue, J. P. (2022). Port economics, management and policy. Routledge.
Pham, T. Y., & Yeo, G. T. (2022). Efficiency and performance evaluation of short sea shipping ports in Southeast Asia: A DEA approach. Maritime Policy & Management, 49(3), 401–418.
Prajongsan, P., & Opasanon, S. (2022). Supply chain performance assessment for Thai agricultural exports: A SCOR-based framework integrating coastal port logistics. International Journal of Production Economics, 248, 108482.
Sahakit, P., & Tongzon, J. (2022). Digital transformation challenges in Thai coastal ports: A holistic performance index approach. Transport Policy, 122, 55–68.
Srisaeng, P., & Baxter, G. S. (2021). Technology acceptance and digital skills in Thai coastal port management: Barriers to adoption. Journal of Transport Geography, 92, 103026
Thongkuay, T., Sirimangkala, A., & Jantarapruk, P. (2020). Regulatory barriers to coastal port development in Thailand: A policy analysis. Asian Transport Studies, 6, 100049.
United Nations Conference on Trade and Development, UNCTAD. (2022). Review of maritime transport 2022.
Wongkaew, S., & Charoenmit, W. (2023). Information system integration barriers in Thai coastal ports: Toward a port community system implementation model. Maritime Economics & Logistics, 25(2), 310–332.
World Bank. (2023). Logistics performance index: Global rankings 2023.
