การศึกษาพฤติกรรมความชื่นชอบศิลปิน ความสุขและความวิตกกังวลในแฟนคลับ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการชื่นชอบศิลปินของแฟนคลับ 2) เปรียบเทียบระดับความชื่นชอบศิลปินของแฟนคลับที่มีปัจจัยส่วนบุคคลแตกต่างกัน 3) ศึกษาอิทธิพลของความชื่นชอบศิลปินที่มีต่อความสุขของแฟนคลับ และ 4) ศึกษาอิทธิพลของความชื่นชอบศิลปินที่มีต่อความวิตกกังวลของแฟนคลับ เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ แฟนคลับที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป ซึ่งมีส่วนร่วมในการเผยแพร่เนื้อหาและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับศิลปินผ่านสื่อสังคมออนไลน์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา การทดสอบค่าที การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว และการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เปิดเผยตนเองว่าเป็นแฟนคลับต่อบุคคลอื่น มีระยะเวลาเป็นแฟนคลับเฉลี่ยประมาณ 8 ปี และติดตามศิลปินที่ชื่นชอบทุกวัน มีระดับความชื่นชอบศิลปินโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณารายด้าน พบว่า ด้านความชื่นชอบเพื่อความบันเทิง มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (X̄ = 3.44) รองลงมาคือ ด้านความชื่นชอบแบบผูกพันยึดติด (X̄ = 2.71) และด้านความชื่นชอบแบบรุนแรง (X̄ = 2.00) ตามลำดับ นอกจากนี้ กลุ่มตัวอย่างมีระดับความสุขอยู่ในระดับเท่ากับคนทั่วไป และมีความวิตกกังวลอยู่ในระดับมีความวิตกกังวลบ้าง ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ เพศสภาพ สถานภาพ ภาระดูแลรับผิดชอบ ภูมิลำเนา ระดับการศึกษา อายุ อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือน ไม่มีผลต่อระดับความชื่นชอบศิลปินอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และความชื่นชอบศิลปินทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ ความชื่นชอบเพื่อความบันเทิง ความชื่นชอบแบบผูกพันยึดติด และความชื่นอบแบบรุนแรง ไม่มีอิทธิพลต่อความสุขและความวิตกกังวลของแฟนคลับอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลการวิจัยสะท้อนว่าการชื่นชอบศิลปินของแฟนคลับส่วนใหญ่เป็นการชื่นชอบในระดับปกติที่มุ่งเน้นด้านความบันเทิงและการเข้าสังคม มากกว่าการยึดติดในระดับรุนแรง และความชื่นชอบศิลปินเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะอธิบายความแตกต่างของระดับความสุขและความวิตกกังวลของแฟนคลับได้ ทั้งนี้ ความสุขและความวิตกกังวลอาจได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางจิตวิทยาและสังคมอื่นร่วมด้วย
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จุฑามาศ มงคลอำนาจ. (2565). ความสัมพันธ์ของการกำหนดตนเอง การคลั่งไคล้ศิลปิน และการฟื้นคืนพลังในผู้ใหญ่วัยเริ่มที่เข้าร่วมกลุ่มชื่นชอบศิลปิน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
ณิณา ธนทัตนัททนน. (2561). ความสุขเชิงอัตวิสัย การเห็นคุณค่าในตนเอง และทัศนคติที่มีต่อคู่จิ้นของสาววายในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
ณัฐนิชา ดนัยดุษฎีกุล. (2562). การศึกษารูปแบบความชอบของแฟนคลับชาวไทยที่มีต่อศิลปินไอดอลไทยและเกาหลี [การค้นคว้าอิสระปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
ดาต้าเซ็ต. (2567, 30 มกราคม). Fandom marketing: กลยุทธ์สร้างแบรนด์ที่ทรงพลังของเหล่าอินฟลูเอนเซอร์และแบรนด์. https://www.dataxet.co/media-landscape/2024-th/fandom-marketing
ปนัดดา วงศ์ผู้ดี, และธีระ เตชะมณีสถิตย์. (2557). การสร้างภาพลักษณ์ผู้มีชื่อเสียงของธุรกิจบันเทิงในประเทศไทย. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2557 (น. 549–557). มหาวิทยาลัยรังสิต.
พัน ฉัตรไชยยันต์. (2563). วัฒนธรรมแฟน: กรณีศึกษาเชิงชาติพันธุ์วรรณา เป๊ก ผลิตโชค แฟนคลับ. วารสารนิเทศศาสตร์, 38(2), 35–51.
ชุตินันท์ สงวนประสิทธิ์. (2567). ปี 67 กลุ่มธุรกิจความบันเทิง-สื่อไทยรุ่ง PwC คาดปี 67 รายได้รวมแตะ 690,000 ล้านบาท. Forbes Thailand. https://forbesthailand.com/news/finance-and-investment/pwc-thailand-view-media-business-aug-2024
วรนุช ตันติวิทิตพงศ์. (2551). พฤติกรรมความคลั่งไคล้ศิลปินนักร้องเกาหลีของวัยรุ่นไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
วริญญา เพริศพริ้ง. (2566). สุขภาวะทางจิต การรับรู้คุณค่าในตนเอง และความชื่นชอบศิลปินไอดอลเกาหลีของแฟนคลับไทยวัยผู้ใหญ่ตอนต้น [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย].
Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). John Wiley & Sons.
Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
Hakuhodo Institute of Life and Living ASEAN. (2022). Into the fandom: How tribes of fans will be the next power in ASEAN society? https://hillasean.com/assets/pdf/Forum_2022_en.pdf
Horton, D., & Wohl, R. R. (1956). Mass communication and para-social interaction: Observations on intimacy at a distance. Psychiatry, 19(3), 215–229. https://doi.org/10.1080/00332747.1956.11023049
Labrecque, L. I. (2014). Fostering consumer–brand relationships in social media environments: The role of parasocial interaction. Journal of Interactive Marketing, 28(2), 134–148. https://doi.org/10.1016/j.intmar.2013.12.003
Laffan, D. A. (2021). Positive psychosocial outcomes and fanship in K-pop fans: A social identity theory perspective. Psychological Reports, 124(5), 2272–2285. https://doi.org/10.1177/0033294120961524
Maltby, J., Day, L., McCutcheon, L. E., Houran, J., & Ashe, D. (2006). Extreme celebrity worship, fantasy proneness and dissociation: Developing the measurement and understanding of celebrity worship within a clinical personality context. Personality and Individual Differences, 40(2), 273–283. https://doi.org/10.1016/j.paid.2005.07.004
Maltby, J., Houran, J., & McCutcheon, L. E. (2003). A clinical interpretation of attitudes and behaviors associated with celebrity worship. The Journal of Nervous and Mental Disease, 191(1), 25–29. https://doi.org/10.1097/00005053-200301000-00005
Morgan, A. K., Katey, D., Wadei, B., Forkuor, D., & Peprah, C. (2024). Celebrity worship: Friend or foe of mental health? Qualitative evidence from Ghanaian adolescents. International Journal of Adolescence and Youth, 29(1), Article 2371396. https://doi.org/10.1080/02673843.2024.2371396
Parawangsah, K. I., Hasanah, M., & Sholichah, I. F. (2023). The relationship between psychological well-being with celebrity worship in K-pop fans using Twitter. Journal Universitas Muhammadiyah Gresik Engineering, Social Science, and Health International Conference (UMGESHIC), 2(1), 127–137. https://doi.org/10.30587/umgeshic.v2i1.5114
Rubin, A. M., Perse, E. M., & Powell, R. A. (1985). Loneliness, parasocial interaction, and local television news viewing. Human Communication Research, 12(2), 155–180. https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.1985.tb00071.x
Spielberger, C. D., Gorsuch, R. L., Lushene, R., Vagg, P. R., & Jacobs, G. A. (1983). Manual for the State-Trait Anxiety Inventory. Consulting Psychologists Press.
Zsila, Á., Orosz, G., McCutcheon, L. E., & Demetrovics, Z. (2021). Individual differences in the association between celebrity worship and subjective well-being: The moderating role of gender and age. Frontiers in Psychology, 12, Article 651067. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.651067