การใช้ทุนชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา ในพื้นที่อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยพื้นฐานของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา 2) ศึกษาระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้ปลูกยางพารา และ 3) ศึกษาการใช้ทุนชุมชนเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้ปลูกยางพาราในพื้นที่อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง กลุ่มตัวอย่าง คือ เกษตรกรผู้ปลูกยางพาราจำนวน 276 คน ซึ่งคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตร Taro Yamane เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามที่มีค่าความเชื่อมั่น Cronbach’s alpha เท่ากับ 0.82 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ไคสแควร์ (Chi-Square) และการวิเคราะห์ความแปรปวน (ANOVA) ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศชาย (ร้อยละ 58.3) มีอายุเฉลี่ย 34.88 ปี สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี (ร้อยละ 45.3) มีจำนวนสมาชิกในครัวเรือนเฉลี่ย 4 คน (กลุ่มน้อยกว่า 5 คน คิดเป็นร้อยละ 81.5) มีแรงงานเฉลี่ย 3 คน มีพื้นที่ปลูกยางพาราเฉลี่ย 4.42 ไร่ และมีรายได้เฉลี่ย 413,826.09 บาทต่อปี ช่องทางรับข้อมูลข่าวสารหลักมาจากสื่อบุคคล ในด้านคุณภาพชีวิตของเกษตรกรโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X̄ = 2.15, S.D. = 0.175) โดยด้านสิ่งแวดล้อมมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือ ด้านสุขภาพ ด้านเศรษฐกิจ ด้านจิตใจ และด้านความสัมพันธ์ทางสังคม ตามลำดับ สำหรับการใช้ทุนชุมชนโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (X̄ = 2.06, S.D. = 0.112) โดยทุนกายภาพมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (X̄ = 2.12) รองลงมาคือ ทุนมนุษย์ (X̄ = 2.07) ผลการทดสอบสมมติฐานพบว่า ระดับการศึกษา จำนวนสมาชิกในครัวเรือน และการใช้ทุนชุมชนมีความสัมพันธ์กับระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ข้อเสนอแนะเชิงประยุกต์ระบุว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมการใช้ทุนกายภาพและทุนมนุษย์ควบคู่กันเพื่อแก้ไขปัญหาความผันผวนทางเศรษฐกิจและยกระดับคุณภาพชีวิตเกษตรกรอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กุลธิดา ตันสกุล. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อผลผลิตยางพาราของเกษตรกรในพื้นที่ภาคใต้ฝั่งตะวันออกของประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์].
กุสุมา โกศล. (2555). คุณภาพชีวิตของเกษตรกรชาวสวนยางในยุคเศรษฐกิจถดถอย: ศึกษากรณีจังหวัด สุราษฎร์ธานีและนครศรีธรรมราช [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์].
จิฑาภรณ์ ยกอิ่น, และเกษราวัลณ์ นิลวรางกูร. (2561). คุณภาพชีวิตเกษตรกรปลูกยางพาราในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ, 34(1), 130-140.
จิณัฐตา วุฒามนตรี, และพนามาศ ตรีวรรณกุล. (2563). การจัดการสวนไม้ผลของเกษตรกรอำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 51(1), 36–45.
ทศพร แสนประเสริฐ, ชลาธร จูเจริญ, สุภาภรณ์ เลิศศิริ, และปพิชญา จินตพิทักษ์สกุล. (2563). ปัจจัยที่มีผลต่อความพึงพอใจในการรวมกลุ่มเป็นสมาชิกกลุ่มเกษตรกรชาวสวนยางในพื้นที่อำเภอสนามชัยเขต จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 51(3), 248–258.
ประเวศ วะสี. (2545). นวัตกรรมสังคม : ทางเลือกเพื่อประเทศไทยรอด. โรงพิมพ์ดี.
ศุภรทิพย์ นิลารักษ์. (2557). คุณภาพชีวิตของเกษตรกรชาวสวนยางภายในเขตพื้นที่จังหวัดตราด [วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].
สำนักงานเกษตรอำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง. (2567). ข้อมูลทะเบียนเกษตรกรผู้ปลูกยางพาราในพื้นที่อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง.
สำนักงานจังหวัดพัทลุง. (2566). แผนพัฒนาจังหวัดพัทลุง 5 ปี (พ.ศ.2566-2570). https://www.phatthalung.go.th
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570).
อรอาภา เมืองสุวรรณ. (2555). คุณภาพชีวิตของเกษตรกรตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษา ตำบลดอยแก้ว อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยแม่โจ้].
Becker, G. S. (1964). Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education. University of Chicago Press.
Flora, C. B., & Flora, J. L. (2013). Rural communities: Legacy and change (4th ed.). Westview Press.
Mulgan, G. (2007). Social Innovation: What it is, why it matters and how it can be accelerated. The Young Foundation.
Phills, J. A., Deiglmeier, K., & Miller, D. T. (2008). Rediscovering social innovation. Stanford Social Innovation Review, 6(4), 34–43.
World Health Organization. (1995). The World Health Organization quality of life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. Social Science & Medicine, 41(10), 1403–1409.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
