บทบาทของการบัญชีบริหารสิ่งแวดล้อมในการรองรับการปฏิบัติตามกฎระเบียบความยั่งยืน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทของการบัญชีบริหารสิ่งแวดล้อม (Environmental Management Accounting: EMA) ในการรองรับข้อกำหนดด้านข้อมูลภายใต้มาตรฐาน IFRS S1 และ IFRS S2 กลไกการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) และหลักการทวิสารัตถภาพภายใต้ Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) และ European Sustainability Reporting Standards (ESRS) โดยใช้การทบทวนวรรณกรรมและการวิเคราะห์เอกสารมาตรฐานและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อสังเคราะห์ความต้องการด้านข้อมูลและเชื่อมโยงกับเครื่องมือของ EMA ผลการสังเคราะห์พบว่า แม้กฎระเบียบแต่ละชุดมีวัตถุประสงค์ ขอบเขต และกลไกการกำกับแตกต่างกัน แต่ล้วนต้องการข้อมูลสิ่งแวดล้อมที่มีความละเอียด ตรวจสอบย้อนกลับได้ และเชื่อมโยงกับข้อมูลทางการเงินในระดับกระบวนการ ผลิตภัณฑ์ และห่วงโซ่คุณค่า EMA จึงมีบทบาทเป็นโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูล โดยการบัญชีต้นทุนการไหลของวัสดุและการบัญชีคาร์บอนช่วยจัดทำข้อมูลเชิงกายภาพและเชิงการเงินที่จำเป็นต่อการรายงาน ขณะที่การบัญชีต้นทุนฐานกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมและการคิดต้นทุนตลอดวัฏจักรชีวิตช่วยเชื่อมโยงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมกับกิจกรรม ต้นทุน และการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ บทความเสนอว่า การนำ EMA ไปใช้อย่างมีประสิทธิผลต้องอาศัยแนวปฏิบัติที่ชัดเจน การพัฒนาศักยภาพบุคลากร การบูรณาการข้อมูลข้ามสายงาน และการสนับสนุนจากผู้บริหาร เพื่อเพิ่มความพร้อมขององค์กรในการปฏิบัติตามกฎระเบียบด้านความยั่งยืนที่เปลี่ยนแปลง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม. (2568). สุชาติ ชง ครม. ไฟเขียวร่างกฎหมายโลกร้อน ยกระดับประเทศไทยสร้างเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ เสริมภูมิคุ้มกันรับมือโลกเดือดอย่างยั่งยืน. https://www.dcce.go.th/14324/
ไทยพับลิก้า. (2568). รัฐบาลปรับเป้า Net Zero เร็วขึ้น 15 ปี: จุดเปลี่ยนครั้งใหญ่เขย่าอนาคตอุตสาหกรรมไทย. https://thaipublica.org/2025/10/scb-eic-net-zero/
วัชรินทร์ ชินวรวัฒนา. (2566). นโยบายการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียว: เปรียบเทียบของไทยและต่างประเทศ. ธนาคารแห่งประเทศไทย. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/research/economic-pulse/economic-pulse-202307.html
สหรัฐ หมื่นสบู่. (2566). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการปล่อยก๊าซเรือนกระจกกับมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยในอุตสาหกรรมอาหารและเครื่องดื่ม [การค้นคว้าอิสระวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. (2568). ก.ล.ต. ปรับปรุงหลักการที่เกี่ยวข้องกับการเปิดเผยข้อมูลด้านความยั่งยืนตามมาตรฐาน ISSB (ข่าว ก.ล.ต. ฉบับที่ 298/2568). https://www.sec.or.th/TH/Pages/News_Detail.aspx?SECID=12272
Bernini, F., & La Rosa, F. (2023). Research in the greenwashing field: Concepts, theories, and potential impacts on economic and social value. Journal of Management and Governance, 28, 405–444. https://doi.org/10.1007/s10997-023-09686-5
Boute, A. (2024). Accounting for carbon pricing in third countries under the EU Carbon Border Adjustment Mechanism. World Trade Review, 23(2), 169–189. https://doi.org/10.1017/S1474745624000107
Burritt, R., & Christ, K. L. (2016). Industry 4.0 and environmental accounting: A new revolution? Asian Journal of Sustainability and Social Responsibility, 1, 23–38. https://doi.org/10.1186/s41180-016-0007-y
Burritt, R., Schaltegger, S., & Christ, K. L. (2023). Environmental management accounting – Developments over the last 20 years from a framework perspective. Australian Accounting Review, 33(4), 336–351. https://doi.org/10.1111/auar.12407
European Commission. (2023). Commission Delegated Regulation (EU) 2023/2772 of 31 July 2023 supplementing Directive 2013/34/EU as regards sustainability reporting standards. Official Journal of the European Union, L, 2023/2772.
Gunarathne, A. D. N., Lee, K.-H., & Hitigala Kaluarachchilage, P. K. (2023). Tackling the integration challenge between environmental strategy and environmental management accounting. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 36(1), 63–95. https://doi.org/10.1108/AAAJ-03-2020-4452
International Sustainability Standards Board. (2023a). IFRS S1 General Requirements for Disclosure of Sustainability-related Financial Information. IFRS Foundation. https://www.ifrs.org/issued-standards/ifrs-sustainability-standards-navigator/ifrs-s1-general-requirements/
International Sustainability Standards Board. (2023b). IFRS S2 Climate-related Disclosures. IFRS Foundation. https://www.ifrs.org/issued-standards/ifrs-sustainability-standards-navigator/ifrs-s2-climate-related-disclosures/
Kokubu, K., Kitada, H., Nishitani, K., et al. (2023). How material flow cost accounting contributes to the SDGs through improving management decision-making. Journal of Material Cycles and Waste Management, 25, 2783–2793. https://doi.org/10.1007/s10163-023-01696-7
Papoutsi, A., & Sodhi, M. S. (2020). Does disclosure in sustainability reports indicate actual sustainability performance? Journal of Cleaner Production, 260, 121049. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.121049
Pimpa, N. (2025). Environmental, social, and governance communication and actions in Thailand: Opportunities and challenges. Frontiers in Communication, 10, Article 1543893. https://doi.org/10.3389/fcomm.2025.1543893
Pratama, A., Dewi, N., Sofia, P., Muhammad, K., & Megawati, L. R. (2024). Sustainability reporting ecosystem and IFRS S1 and S2: How accounting research can assist its implementation. Journal of Ecohumanism, 3(4), 3101–3129. https://doi.org/10.62754/joe.v3i4.3830
Swalih, M. M., Ram, R., & Tew, E. (2024). Environmental management accounting for strategic decision-making: A systematic literature review. Business Strategy and the Environment, 33(7), 6335–6367. https://doi.org/10.1002/bse.3828
Zatini, G., Della Porta, A., & Za, S. (2025). Deciphering barriers and strategies in environmental management accounting (EMA) adoption: A comprehensive two-decade analysis. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 32(3), 3355–3370. https://doi.org/10.1002/csr.3130
