กลวิธีทางภาษาในวัจนกรรมการปลอบใจของชาวไทยและชาวจีน

Main Article Content

กุ้ยหลิง หู
ธีรนุช โชคสุวณิช

บทคัดย่อ

         บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีทางภาษาที่ใช้ในการแสดงวัจนกรรมการปลอบใจของผู้พูดภาษาไทย ผู้เรียนภาษาไทยชาวจีน ผู้พูดภาษาจีน และผู้เรียนภาษาจีนชาวไทย ผลการวิจัยพบว่า ผู้พูดทั้ง 4 กลุ่มเลือกใช้กลวิธีอ้อมการแนะนำให้ปฏิบัติมากที่สุด แต่เลือกใช้กลวิธีทางภาษาที่แตกต่างกัน คือ กลวิธีการอ้างถึงศาสนา พบในกลุ่มผู้พูดภาษาไทยและผู้เรียนภาษาจีนชาวไทยเท่านั้น กลวิธีการอ้างถึงตำนาน สุภาษิต และเนื้อเพลงพบในกลุ่มผู้พูดภาษาจีนเท่านั้น กลวิธีการอวยพรพบในกลุ่มผู้พูดภาษาไทยและผู้พูดภาษาจีนเท่านั้น และกลวิธีการเตือนไม่พบในกลุ่มผู้พูดภาษาไทย ส่วนกลวิธีเสริมพบในลักษณะที่เป็นการร้องเรียกผู้ฟังให้สนใจถ้อยคำที่จะกล่าวตามมา คือ การเกริ่นนำ และลักษณะที่ช่วยเสริมแสดงอารมณ์ความรู้สึกบางอย่างของผู้พูด ประกอบด้วยการใช้คำลงท้ายและการใช้คำสรรพนาม


         นอกจากนี้ ผลการวิจัยยังพบว่าถ้อยคำที่แสดงกลวิธีทางภาษาในการแสดงวัจนกรรมการปลอบใจมีความสัมพันธ์ในลักษณะกลวิธีเดี่ยวและกลวิธีร่วม ซึ่งจะแสดงให้เห็นความสามารถในการเลียนแบบการใช้ภาษาที่สองของผู้เรียนภาษาไทยชาวจีนและผู้เรียนภาษาจีนชาวไทย รวมถึงลักษณะการถ่ายโอนจากภาษาแม่ของผู้เรียนภาษาทั้ง 2 กลุ่ม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย / บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กฤษดาวรรณ หงศ์ลดารมภ์ และธีรนุช โชคสุวณิช. (2551). วัจนปฏิบัติศาสตร์. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

จิรัชย์ หิรัญรัศ. (2550). การศึกษาความหมายของคำว่า ‘เอา’ ในภาษาไทย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ชุติกาญจน์ บุญอยู่. (2561). กลวิธีการพูดปลอบใจ: กรณีศึกษานักศึกษามหาวิทยาลัย สงขลานครินทร์วิทยาเขตปัตตานี. ใน แสงบุหลัน (น. 261-298). ปัตตานี: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2555). การวิเคราะห์ภาษาไทยตามแนววัจนปฏิบัติศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง). เอกสารคำสอนรายวิชา 2201783, กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (อัดสำเนา).

ดียู ศรีนราวัฒน์. (2544). กลวิธีสื่อสารด้วยการพูดอ้อมของคนไทย. วารสารศิลปศาสตร์, 1(2), 85-101.

นววรรณ พันธุเมธา. (2559). ไวยากรณ์ไทย (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

รัศมี รักงาม. (2558). กลวิธีการปลอบโยนผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยเคมีบำบัดของพยาบาล (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์). มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊คส์.

วีระพงษ์ แสงทอง. (2556). ศึกษาการบริจาคทานของพุทธศาสนิกชน กรณีศึกษา: ตำบลไร่น้อย อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาพระพุทธศาสนา). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระนครศรีอยุธยา.

ภาษาต่างประเทศ

Brant, R. B., & Daena, J. G. (1996). Chapter 9 - How the comforting process works: Alleviating emotional distress through conversationally induced reappraisals. Handbook of Communication and Emotion (pp. 245-280). Elsevier. https://doi.org/10.1016/B978-012057770-5/50011-4.

Chen, Q. R. (2013). A Pragmatic Study of Comforting Speech Act in Chinese (Master’s Thesis, Department of Linguistics and Applied Linguistics). Northeast Normal University, Changchun.

Jiang, B. (2015). A Study of Comforting Speech Act in the TV Program Where Are We Going, Dad? (Master’s Thesis, Department of Linguistics and Applied Linguistics). Northeast Normal University, Changchun.

Jiang, F, Q. (2018). 中日安慰言语行为的对比分析.《品位·经典》, 4, 65-71.

Kasper, G., & Blum-Kulka, S. (1993). Interlanguage Pragmatics. New York: Oxford University Press.

Long, J. (2009). A Contrastive Study of Consoling Speech Act (Master’s Thesis, Department of English Language and Literature). Shanghai International Studies University, Shanghai.

Mo, X. (2016). 中高级汉语学习者实施汉语安慰言语行为的语用情况调查 (研究生毕业论文. 汉语国际教育). 上海交通大学, 上海.

Selinker, L. (1972). Interlanguage. International Review of Applied Linguistics in Language Teaching. 10(3), 209-231.

Searle, J. R. (1975). Indirect Speech Acts. In Syntax and Semantics 3: Speech Acts (pp. 59-82). New York: Academic Press.

Wang, J. (2013). 汉语安慰语研究 (研究生毕业论文.汉语言文字学). 江苏师范大学, 江苏.

Wang, S. Y. (2017). 汉英安慰言语行为对比及其对对外汉语教学的启示 (研究生毕业论文.汉语国际教育). 华中师范大学, 武汉.

Wen, Y. S. (1999). 安慰语初探. 修辞学, 06, 1-2.

Xu, L. Y. (2007). A Study on the Speech Act of Comforting in Chinese (Master’s Thesis, Department of Linguistics and Applied Linguistics). Guangxi Normal University, Guilin.

Zhang, S. Y. (2016). 汉日安慰言语行为语体修辞风格比较研究. 汉日语言对比研究论丛, 07, 125-134.

Zhou, X. L. (2011). A Study on Comforting Strategies and Realization Patterns in Chinese (Master’s Thesis, Department of Foreign Languages and Applied Linguistics). Central China Normal University, Hubei.