กลวิธีทางภาษาในปริจเฉทรายการสารคดีเชิงข่าวต่างประเทศ “ร้อยเรื่องรอบโลก” ในช่องยูทูบ “รอบโลก by กรุณา บัวคำศรี”
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีทางภาษาในปริจเฉทรายการสารคดีเชิงข่าวต่างประเทศ “ร้อยเรื่องรอบโลก” ในช่องยูทูบ “รอบโลก by กรุณา บัวคำศรี” โดยนำแนวคิดวัจนปฏิบัติศาสตร์มาใช้ร่วมกับแนวคิดปริเฉทเคราะห์ ผู้วิจัยพิจารณากลวิธีทางภาษาจากถ้อยคำที่ปรากฏในบทบรรยายของกรุณา บัวคำศรี และเก็บข้อมูลที่เผยแพร่ระหว่างวันที่ 1 มกราคม จนถึง 31 ธันวาคม พ.ศ. 2565 ทั้งหมด 25 ตอน ระยะเวลารวม 7 ชั่วโมง 7 นาที
ผลการศึกษากลวิธีทางภาษาพบว่ามี 13 กลวิธีหลัก จำแนกตามวัตถุประสงค์หลักในการสื่อสาร ได้แก่ 1. เปิดมุมมองให้ผู้ชมมองเห็นภาพและเกิดความรู้สึกร่วมไปกับประเด็นที่นำเสนอ ซึ่งเป็นเรื่องราวที่เป็นเรื่องไกลตัว ได้แก่ 1) การใช้คำศัพท์ 2) การใช้รูปประโยคแบบต่าง ๆ 3) การใช้อุปลักษณ์ 4) การให้รายละเอียด 2. เพื่อทำให้ผู้ชมมองเห็นภาพกลุ่มคนที่รายการต้องการนำเสนอ ซึ่งแตกต่างจากผู้คนโดยทั่วไปในสังคม ประกอบด้วย 1) การใช้รูประโยคแบบต่าง ๆ 2) การอ้างถึงโดยใช้คำแสดงความเป็นพวกเขาพวกเรา 3. เพื่อทำให้ผู้ชมฉุกคิดและเกิดความรู้สึกร่วมไปกับประเด็นที่ผู้ดำเนินรายการต้องการเสนอ ประกอบด้วย 1) การใช้คำถามเชิงวาทศิลป์ 2) การใช้มูลบท3) การใช้ถ้อยคำแสดงทัศนภาวะ 4. เพื่อนำเสนอข้อเท็จจริงที่เป็นความรู้ ประกอบด้วย 1) การให้ข้อมูลด้วยตัวเลข 2) การให้ข้อมูลในเชิงเทียบเทียบ 3) การอ้างอิงแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ 4) การอ้างมุมมองของผู้อื่น และ 5. เพื่อนำเสนอลีลาทางภาษาที่เป็นจุดเด่นของผู้ดำเนินรายการ ประกอบด้วย 1) การใช้คำศัพท์ที่มีเสียงสัมผัสกัน 2) การใช้คำศัพท์สำนวนที่สร้างขึ้นใหม่ และ 3) การใช้สำนวนภาษาต่างประเทศ กลวิธีทางภาษาถือเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้การสื่อสารบรรลุวัตถุประสงค์
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กรุณา บัวคำศรี. (2565). รอบโลก by กรุณา บัวคำศรี. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2566 จาก https://www.youtube.com/@robloakbykaruna/about
กุลนารี เสือโรจน์. (2561). หลักการเขียนบทเสียงบรรยายภาพ สำหรับรายการสารคดีทางโทรทัศน์ An Audio Description Guide for Television Documentary. ปทุมธานี: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ชลธิชา บำรุงรักษ์. (2539). การวิเคราะห์ภาษาระดับข้อความประเภทต่าง ๆ ในภาษาไทย. ภาควิชาภาษาศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2549). มองคัทลียาจ๊ะจ๋าจากมุมนักภาษา: เนื้อหาและกลวิธี. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์
มหาวิทยาลัย.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2555). เอกสารคำสอนรายวิชา 2201783 การวิเคราะห์ภาษาไทยตามแนววัจนปฏิบัติศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนำมาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ:
โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ตระหนักจิต ยุตยรรยง. (2541). การนำเสนอภาพอาชญากรรมผ่านรายการสารคดีเชิงข่าวอาชญากรรมทางโทรทัศน์ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต ภาควิชาการสื่อสารมวลชน). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
นววรรณ พันธุเมธา. (2549). ไวยากรณ์ไทย. กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปุญณิศา สุวรรณภาษิต. (2548). การสร้างความหมายในรายการสารคดีเชิงข่าวแอบถ่าย: ศึกษากรณีเฉพาะการแอบอ้างและการละเมิดพระธรรมวินัยของพระสงฆ์ในพุทธศาสนา (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
มานิดา ผลานุสนธิ. (2539). ปัจจัยที่มีต่อโครงสร้างการผลิต และบทบาทของรายการสารคดีเชิงข่าวทางโทรทัศน์กรณีศึกษา “รายการถนนสายที่ 5” (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต ภาควิชาการสื่อสารมวลชน). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
มาลี บุญศิริพันธ์. (2535). การเขียนสารคดีสำหรับสื่อสิ่งพิมพ์. กรุงเทพฯ: ประกายพรึก.
มิ่งขวัญ รัตนคช. (2563). Around The World ชีวิตภาคสนามของนักข่าวหญิงผู้อยู่เบื้องหลัง ‘รอบโลก’ รายการสารคดีข่าวที่บุกน้ำลุยไฟไปเก็บประเด็นข่าวจากทุกสารทิศ. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2565 จาก https://readthecloud.co/karuna-buakamsri/
สมทรง บุรุษพัฒน์. (2537). วจนะวิเคราะห์: การวิเคราะห์ภาษาระดับข้อความ. นครปฐม: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2560). พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ทั่วไป). กรุงเทพฯ: สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
อรนุช เลิศจรรยารักษ์. (2528). รายงานการวิจัยเรื่อง กระบวนการเสนอรายงานข่าวประกอบทางโทรทัศน์. โครงการวิจัยเสริมหลักสูตร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อังกูร ตะวันวง. (2558). กระบวนการนำเสนอรูปแบบสารคดีเชิงละครในรายการสารคดีเชิงข่าวเรื่องจริงผ่านจอ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขานิเทศศาสตร์และนวัตกรรม). สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์, กรุงเทพฯ.
ภาษาต่างประเทศ
Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Cambridge: Harvard University Press. Brown, P., & Levinson, S. (1978). Universals in Language Usage: Politeness Phenomena. In Questions and Politeness: strategies in social interaction (pp. 56-289). Cambridge: Cambridge University Press.
Brown, P., & Levinson, S. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press.
Cruse, A. (2006). A Glossary of Semantics and Pragmatics. Edinburgh: Edinburgh University Press.
Fairclough, N. (2003). Analysis Discourse: Textual Analysis for Social Research. London: Routledge.
Schiffrin, D. (1994). Approaches to Discourse. Oxford: Blackwell.
Searle, J. R. (1969). Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. New York: Cambridge University Press.
