ป้ายร้านอาหารย่านบรรทัดทอง: การวิเคราะห์ตามแนวภูมิทัศน์ทางภาษาศาสตร์

Main Article Content

ศักดิพัฒน์ อยู่สุข

บทคัดย่อ

         บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบภาษาบนป้ายร้านอาหารและวิเคราะห์หน้าที่ของป้ายร้านอาหารที่ปรากฏในย่านบรรทัดทองตามแนวภูมิทัศน์ทางภาษาศาสตร์ (linguistic landscape) เก็บข้อมูลจากป้ายร้านอาหารจำนวน 150 ป้าย จากนั้นวิเคราะห์รูปแบบภาษาและหน้าที่ของภาษาที่ปรากฏบนป้าย โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดของแลนดรีและบูร์ฮิส (Landry & Bourhis, 1997) ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบภาษาที่ปรากฏบนป้ายร้านอาหารจำแนกได้ 3 รูปแบบ ได้แก่ ป้ายภาษาเดียว ป้ายสองภาษา และป้ายหลายภาษา ซึ่งรูปแบบภาษาดังกล่าวสะท้อนหน้าที่ของภาษาที่ปรากฏบนป้ายร้านอาหาร จำแนกได้ 2 หน้าที่ ได้แก่ หน้าที่การให้ข้อมูล และหน้าที่เชิงสัญลักษณ์ ผลการวิจัยดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า ย่านบรรทัดทองเป็นแหล่งรวมร้านอาหารริมทาง (street food) ต่าง ๆ อย่างมากมาย และเป็นพื้นที่ที่มีการใช้ภาษาไทยในการสื่อสารเป็นหลัก รวมทั้งยังพบการใช้ภาษาอังกฤษ ภาษาจีน ภาษาญี่ปุ่น และภาษาเกาหลี เพื่อสื่อถึงความเป็นสากล สร้างภาพลักษณ์ และรองรับกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติด้วย ดังนั้น ย่านบรรทัดทองจึงเป็นชุมชนที่มีความหลากหลายทางภาษาและวัฒนธรรม

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย / บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ภาษาไทย

กรกฤช มีมงคล. (2564). ภูมิทัศน์ทางภาษาศาสตร์ของซอยนานาเหนือและซอยเอกมัย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 12(1), 66-88.

กรวรรณ พรหมแย้ม. (2565). การศึกษาภูมิทัศน์ทางภาษาศาสตร์ด้านภาษาจีน และกลวิธีการแปลชื่อธุรกิจร้านค้าในแหล่งท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่. มนุษยศาสตร์สาร, 23(1), 209-230.

กฤตพล วังภูสิต. (2562). การวิเคราะห์เปรียบเทียบป้ายชื่อธุรกิจการค้าในย่านบางลำพูกับย่านสยามสแควร์: ภูมิทัศน์เชิงภาษาศาสตร์. Veridian E-Journal Silpakorn University, 12(2), 18-37.

จารญา อนันตะวัน และศุภกิต บัวขาว. (2565). การศึกษาภูมิทัศน์ภาษาศาสตร์ของตลาดท่าเสด็จ จังหวัดหนองคาย. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 13(1), 101-134.

ณัฐสุดา เพ็งผล. (2567). ความฮิตของ “ย่านบรรทัดทอง” ที่มาแบบไม่ได้ตั้งใจ และคำถามเสน่ห์ของย่านที่หายไป. สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2567 จาก https://www.thepeople.co/business/game-changer/53100

ถนอมจิตต์ สารอต และสราวุฒิ ไกรเสม. (2562). ความเป็นพหุภาษาในชุมชนเมือง: กรณีศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง ภูมิทัศน์ทางภาษากับธุรกิจการค้าย่านนานาฝั่งเหนือ. วารสารภาษาและวัฒนธรรม, 38(1), 24-40.

เทียมแข ประมวล และดุจฉัตร จิตบรรจง. (2566). การใช้ภาษาบนป้ายธุรกิจการค้าและบริการในย่านธุรกิจการค้า เขตเทศบาลนครขอนแก่น: การศึกษาตามแนวภูมิทัศน์ภาษา. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 19(2), 135-161.

นภัสสร ปลื้มสุทธิ์, นครเทพ ทิพยศุภราษฎร์ และกรกฤช มีมงคล. (2566). ภูมิทัศน์ทางภาษาของชุมชนเมืองเอก รังสิต จังหวัดปทุมธานี. วารสารการวิจัยกาสะลองคำ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 17(2), 19-34.

ประชาชาติธุรกิจออนไลน์. (2567). คุยกับสำนักทรัพย์สิน จุฬาฯ วันที่ “บรรทัดทอง-สามย่าน” ทำเลเปลี่ยนไป-ร้านอาหารบูม. สืบค้นเมื่อ 18 มีนาคม 2567 จาก https://www.prachachat.net/d-life/news-1478408?fbclid=IwAR2Vq4kHJ6LBdqZx4R-CwxQjU4UlmnXorGz-BbAcUKa2EeVk5OPL0R0aRdM

มูฮำหมัดสุกรี หะยีสะนิ และสมิทธ์ วงศ์วิวัฒน์. (2565). พหุภาษาในเมืองชายแดนใต้ กรณีศึกษาภูมิทัศน์ทางภาษากับป้ายธุรกิจการค้าในเขตอำเภอเมืองยะลา จังหวัดยะลา. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 35(2), 184-201.

วิริยวิศศ์ มงคลยศ, กันติทัต การเจริญ, ศิระวัสฐ์ กาวิละนันท์ และวุฒินันท์ แก้วจันทร์เกตุ. (2566). ภูมิทัศน์ทางภาษาศาสตร์ของซอยหัวหิน 57: การศึกษาป้ายธุรกิจการค้าเชิงพาณิชย์. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้, 11(2), 194-218.

ศิริจิต สุนันต๊ะ. (2556). สถานะการโต้แย้งเรื่องพหุวัฒนธรรมในประเทศไทย. วารสารภาษาและวัฒนธรรม, 32(1), 5-30.

ภาษาต่างประเทศ

Chen, S. Y. (2014). Bilingual advertising in Melbourne Chinatown. Journal of International Students, 4(4), 389-396.

Huebner, T. (2006). Bangkok’s linguistic landscapes: Environmental print, Codemixing and language change. International Journal of Multilingualism, 3(1), 31-51.

Landry, R., & Bourhis, R. (1997). Linguistic landscape and ethnolinguistic vitality: An empirical study. Journal of Language and Social Psychology, 16(1), 23-49.

Lu, S., Li, G., & Xu, M. (2020). The linguistic landscape in rural destinations: A case study of Hongcun village in China. Tourism Management, 77, 1-9.

Motschenbacher, H. (2020). Walking on Wilton Drive: A linguistic landscape analysis of a homonormative space. Language & Communication, 72, 25-43.

Puzey, G. (2016). Linguistic landscape. In The Oxford Handbook of Names and Naming (pp. 395-411). Oxford: Oxford University Press.