บทบาทของปัญญาประดิษฐ์ในกระบวนการยุติธรรมทางปกครองไทยยุคดิจิทัล

บทคัดย่อ

          ปัจจุบัน แม้ว่าศาลปกครองไทยจะนำระบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-Admincourt) มาใช้ แต่ยังขาดระบบอัตโนมัติ (Automation) และระบบช่วยการตัดสินใจ (Decision Support System) ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของกระบวนการยุติธรรมดิจิทัล (Digital Transformation) การประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) สามารถช่วยลดความผิดพลาดในการใช้ดุลพินิจ เพิ่มความโปร่งใส และลดภาระคดีขึ้นสู่ศาล นอกจากนี้ ยังช่วยลดระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการดำเนินคดี ทำให้ประชาชนเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้สะดวกขึ้น อย่างไรก็ตาม การนำ AI มาใช้ยังมีข้อจำกัด เช่น ความครบถ้วนของข้อมูล ความเสี่ยงจากการพึ่งพาเทคโนโลยีมากเกินไป ต้นทุนในการพัฒนา และปัญหาความรับผิดชอบเมื่อเกิดข้อผิดพลาด บทความนี้ศึกษาบทบาทของ AI ในกระบวนการยุติธรรมทางปกครองของไทย โดยวิเคราะห์พัฒนาการของระบบศาลปกครองและแนวทางการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการพิจารณาคดีการใช้ดุลพินิจของเจ้าหน้าที่รัฐและตุลาการศาลปกครอง โดยเน้นให้เห็นถึงความจำเป็นในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานทางกฎหมายและเทคโนโลยีควบคู่กับการกำกับดูแลที่เหมาะสม เพื่อให้ AI สามารถเป็นเครื่องมือในการส่งเสริมความยุติธรรม ลดภาระของศาล และคุ้มครองสิทธิของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิภาพในอนาคต