ผลกระทบทางสังคมจากการกลายเป็นเมืองของชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยพะเยา

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลกระทบทางสังคมจากการกลายเป็นเมืองที่เกิดขึ้นต่อชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยพะเยา โดยเฉพาะอย่างยิ่งชุมชนในตำบลแม่กา นับตั้งแต่มีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยพะเยาขึ้น และเพื่อจัดลำดับความสำคัญของประเด็นปัญหา ความต้องการ และศักยภาพของชุมชนตำบลแม่กาที่จะเอื้อหรือเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาพื้นที่ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพที่มีการเก็บข้อมูลโดยการวิจัยเอกสาร  การรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ และการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และวิเคราะห์ข้อมูลที่ได้ด้วยเทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการศึกษาพบว่า ตำบลแม่กามีแนวโน้มความเป็นเมืองมหาวิทยาลัยเกิดขึ้นในทุกมิติ อันได้แก่  ด้านประชากรและวิถีชีวิต ด้านพื้นที่การปกครอง ด้านกิจกรรมทางเศรษฐกิจ และด้านสาธารณูปโภคและสิ่งแวดล้อม โดยความเป็นเมืองเหล่านี้ได้ก่อให้เกิดผลกระทบทางสังคมต่อชุมชนตำบลแม่กาใน 24 ประเด็นด้วยกัน ซึ่งเมื่อนำผลกระทบเหล่านี้มาจัดลำดับความสำคัญ/ความรุนแรง พบว่า ผลกระทบเชิงลบที่มีความรุนแรงมากที่สุด คือ ปัญหาขยะในชุมชน และผลกระทบเชิงบวกที่มีความสำคัญมากที่สุด คือ การเกิดอาชีพที่หลากหลายมากขึ้นในตำบลแม่กา และข้อเสนอแนะที่ได้จากการวิจัยคือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรวางแผนและทำงานร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นและพัฒนาตำบลแม่กาอย่างเป็นระบบ