อัตลักษณ์ชาติพันธุ์ไทยวน: แนวทางการสร้างสรรค์และพัฒนาผลิตภัณฑ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้เป็นการนำเสนอผลการวิจัยในประเด็นทุนวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สะท้อนจากวิถีชีวิตวัฒนธรรมความเป็นอยู่ อันเป็นอัตลักษณ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยวน ตำบลต้นตาล อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี ภายใต้บริบทการกลืนกลายทางวัฒนธรรมและอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์ตามการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในปัจจุบัน โดยมีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบริบทและสภาพปัญหาของชุมชนไทยวน 2) เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ของชุมชนไทยวน 3) เพื่อสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่สะท้อนวิถีชีวิตความเป็นชาติพันธุ์ไทยวน ด้วยกลวิธีการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างกระบวนการวิจัยเชิงคุณภาพและกระบวนการเชิงปริมาณ ผลการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ประเด็น คือ 1) บริบทและสภาพปัญหาของชุมชนไทยวน พบว่าบริบทของชุมชนบ้านต้นตาลนั้นประกอบไปด้วยคนไทยเชื้อสายยวนอย่างแท้จริง ส่งผลให้คนในชุมชนที่เป็นคนรุ่นเก่านั้นมีความรักและหวงแหนมรดกทางวัฒนธรรม การโหยหาอดีตในสิ่งที่บรรพชนได้เคยทำมาแต่ครั้งโบราณ ประกอบกับสภาพปัญหาของชุมชนซึ่งได้รับผลกระทบจากสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จึงทำให้คนรุ่นใหม่ของชุมชนย้ายถิ่นฐานเพื่อไปประกอบอาชีพในภูมิลำเนาอื่น ทำให้ภูมิปัญญาแต่โบราณขาดผู้สืบทอด ต่อยอดและสร้างสรรค์ มีเพียงคนรุ่นเก่าภายในชุมชนเท่านั้นที่ยังคงให้ความสำคัญ ดังนั้น การค้นหาอัตลักษณ์และสร้างอัตลักษณ์ของ ชุมชนให้โดดเด่นผ่านงานศิลปกรรมนั้น ส่งผลให้คนรุ่นใหม่ในชุมชนกลับมาตระหนักถึงคุณค่าและให้ความสำคัญต่อมรดกทางภูมิปัญญาของบรรพชน 2) อัตลักษณ์ที่สะท้อนวิถีชีวิตของชุมชนไทยวนคือ สิ่งทอและเครื่องแต่งกาย ซึ่งมีคุณค่าทางด้านจิตใจ คุณค่าทางวัฒนธรรมและคุณค่าทางด้านประวัติศาสตร์ 3) การนำอัตลักษณ์มาสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่สะท้อนวิถีชีวิตความเป็นชาติพันธุ์ไทยวน พบว่าการนำองค์ความรู้ทางด้านการออกแบบแฟชั่นและสิ่งทอมาบูรณาการกันด้วยการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการให้กับทุกคนในชุมชน โดยมีทั้งปราชญ์ที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านผ้าและสิ่งทอ คนรุ่นเก่าที่ยังคงมีวิถีชีวิตการทอผ้า รวมถึงคนรุ่นใหม่ที่ต้องการนำทุนทางวัฒนธรรมที่มีอยู่แล้วมาเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าในชุมชน กระบวนการเหล่านี้ก่อให้เกิดการทำงานร่วมกันระหว่างคณะผู้วิจัยและกลุ่มชาวบ้านในการพัฒนาลวดลายผ้าให้มีความร่วมสมัย สามารถใช้งานได้สะดวกและง่ายต่อการจัดจำหน่ายสินค้า ตลอดจนทำให้คนในชุมชนเกิดความรักและหวงแหนในสิ่งที่บรรพชนได้สร้างสรรค์ผลงานไว้ ส่งผลให้ชุมชนมีความยั่งยืนต่อไป
Downloads
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Deewong, P. (2013). The International Cultural Hybridization on Television. EXECUTIVE Journal, 33(1), 87-94.
Goulding, C. (2001). Romancing the past heritage visiting and the nostalgic consumer. Psychology and
Marketing, 18(6), 565-592.
Mckercher, B., & Du Cros, H. (2002). Cultural tourism: The partnership between tourism and cultural heritage
management. New York: The Haworth Hospitality Press.
Patmasiriwat, D. (2004). The Social and cultural capital in economic system and modern management.
Proceeding of Naresuan University 2004. Bangkok: P.A. living Co., LTD.
Rugmai, T. (2013). The process of making an art activity based on relational art for social inclusion of children
with special needs. (Doctor dissertation). Chulalongkorn University, Bangkok.
Santasombat, Y. (1999). Khwamlaklai thang Chiwaphap lae Phumpanya Tongthin phua Kanphatthana Yang
Yangyun (biodiversity and indigenous knowledge for sustainable development). Center of Biodiversity and
indigenous knowledge for substainable development, Faculty of Social Sciences, Chiang Mai University.
Triamanurak, J. (2012). The Art of Intervention. Retrieved from http://www. matichon.co.th/news_detail.php?
newsid=1340194299.
Wetchawong, D. (2010). The presentation of the Yuan ethnic identity in the context of tourism via local museum
and riverside market: A case study of Yuan community, Tombon Tontan, Sao Hai district, Saraburi province.
(Master’s thesis). Chulalongkorn University, Bangkok.
Yakul, S. (2015, September 12). Interview. Local wisdom elite, Tontan sub-district, Sao Hai, Saraburi, Thailand.
Yakul, S. (2015, October 25). Interview. Local wisdom elite, Tontan sub-district, Sao Hai, Saraburi, Thailand.
Yakul, S. (2015, November 15). Interview. Local wisdom elite, Tontan sub-district, Sao Hai, Saraburi, Thailand.
