สุขภาวะและการสร้างเสริมสุขภาวะผู้สูงอายุในชุมชน กรณีศึกษา ชุมชนศรีฐาน ตำบลในเมือง อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสุขภาวะของผู้สูงอายุในชุมชนศรีฐาน อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น 2) ศึกษาการสร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในชุมชน และ 3) วิเคราะห์เงื่อนไขที่สำคัญของการสร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในชุมชน การดำเนินการวิจัยเป็นไปตามวิธีวิทยาการวิจัยเชิงคุณภาพ การรวบรวมข้อมูลใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกกับกรณีศึกษาเป็นหลัก ควบคู่การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม การเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการจัดหมวดหมู่ การสังเคราะห์ข้อมูลและการตีความ ผลการศึกษาพบว่าชุมชนศรีฐาน เป็นชุมชนเมืองที่มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ในทิศทางที่เอื้อต่อการสร้างสุขภาวะที่ดีของผู้สูงอายุในชุมชน ผู้สูงอายุที่เลือกเป็นกรณีศึกษาล้วนมีโรคประจำตัวอย่างน้อย 1-2 โรค ส่วนใหญ่เป็นโรคเรื้อรังและไม่ติดต่อ แต่ยังคงสามารถดำเนินกิจวัตรประจำวันตามศักยภาพของตนเองได้ การชี้แนะที่ดีมีความสำคัญต่อการสร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุให้สามารถพึ่งตนเองได้ เงื่อนไขที่สำคัญของการสร้างเสริมสุขภาวะ มีหลายประการ ทั้งสภาพร่างกายของตัวผู้สูงอายุแต่ละคน การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ครอบครัว กลุ่มจิตอาสาในชุมชน สภาพแวดล้อม ที่ตั้งของชุมชน และสนับสนุนจากฝ่ายการเมืองท้องถิ่น ข้อเสนอแนะที่สำคัญคือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรจัดให้มีศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ สำหรับใช้เป็นพื้นที่กลางให้ผู้สูงอายุในชุมชนทำกิจกรรมร่วมกันและร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อส่งเสริมการมีสุขภาวะที่ดี ทั้งร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา